Ignacy Łukasiewicz był jednym z najwybitniejszych polskich wynalazców XIX wieku, farmaceutą, przedsiębiorcą i społecznikiem, a zarazem jednym z pionierów światowego przemysłu naftowego. Jego działalność miała ogromne znaczenie nie tylko dla ziem polskich, lecz także dla rozwoju nowoczesnej cywilizacji przemysłowej.
Urodził się 8 marca 1822 roku w Zadusznikach koło Mielca, w rodzinie o patriotycznych tradycjach. Jego ojciec brał udział w insurekcji kościuszkowskiej, co miało duży wpływ na kształtowanie postaw młodego Ignacego. Z powodu trudnej sytuacji materialnej wcześnie rozpoczął pracę – już jako nastolatek został praktykantem w aptece w Łańcucie, a później w Rzeszowie i Lwowie. Równocześnie kształcił się, zdobywając wiedzę farmaceutyczną.
Ignacy Łukasiewicz w swoim gabinecie na portrecie autorstwa Andrzeja Grabowskiego.
W młodości Łukasiewicz zaangażował się w działalność niepodległościową. W 1846 roku został aresztowany przez władze austriackie pod zarzutem udziału w konspiracji i przez blisko dwa lata przebywał w więzieniu. Po zwolnieniu wrócił do pracy zawodowej i kontynuował naukę. W 1852 roku uzyskał tytuł magistra farmacji na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Przełomowym momentem w jego życiu były eksperymenty z ropą naftową prowadzone we Lwowie, wspólnie z Janem Zehem. Ropa była znana od wieków, lecz traktowano ją głównie jako ciekawostkę lub środek leczniczy. Łukasiewicz opracował metodę jej destylacji, uzyskując naftę – substancję nadającą się do bezpiecznego spalania. W 1853 roku skonstruował pierwszą praktyczną lampę naftową, która szybko znalazła zastosowanie m.in. w szpitalach i przestrzeni publicznej. To wydarzenie uważa się za symboliczny początek nowoczesnego oświetlenia naftowego.
W kolejnych latach Łukasiewicz poszedł o krok dalej. W 1854 roku współtworzył pierwszą na świecie kopalnię ropy naftowej w Bóbrce koło Krosna, a następnie uruchomił rafinerię ropy. Dało to początek zorganizowanemu przemysłowi naftowemu, na długo przed podobnymi przedsięwzięciami w Stanach Zjednoczonych.
Przeczytaj także: Najstarszy na świecie szyb naftowy znajduje się we wsi Bóbrka
Oprócz działalności wynalazczej i przemysłowej Łukasiewicz był znany z postawy społecznej. Dbał o pracowników, finansował szkoły, drogi i szpitale, wspierał lokalne społeczności oraz inicjatywy patriotyczne. Pomimo osobistych tragedii – m.in. śmierci jedynej córki i licznych pożarów zakładów – nie zaprzestał działalności.
Ignacy Łukasiewicz zmarł 7 stycznia 1882 roku w Chorkówce. Pozostawił po sobie dziedzictwo, które wykracza daleko poza wynalazek lampy naftowej. Był nie tylko odkrywcą i przedsiębiorcą, lecz także symbolem pracy organicznej i nowoczesnego myślenia gospodarczego. Jego osiągnięcia trwale wpisały się w historię świata jako fundament rozwoju przemysłu naftowego.
