Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Historia wojskowa i militaria

Wojny, bitwy i kampanie od czasów Hammurabiego i spartańskich hoplitów, przez wyprawy Bolesława Chrobrego i zmagania polskiej husarii aż po XX wiek. Historie działań zbrojnych i stojących za nimi ludzi. Niezwykłe bronie, życie codzienne żołnierzy i nigdy niezrealizowane plany strategiczne.

Fragment obrazu Szymona Boguszowicza przedstawiającego bitwę pod Kłuszynem w 1610 roku.

artykuł | 14.12.2018 | Autor:

Bitwa pod Kłuszynem. Triumf, który otworzył Polakom drogę do zdobycia Moskwy w 1610 roku

Rosyjskiego cara zgubiła nadmierna pewność siebie. 4 lipca 1610 roku miał miażdżącą przewagę nad wrogiem. Ten zdołał go jednak podejść nocą, zaskoczyć niemal we śnie i zepchnąć do defensywy. Jak do tego doszło?

W szeregach Armii Czerwonej nie brakowało Polaków.

artykuł | 12.12.2018 | Autor:

„Na trupie podporucznika leżały zwłoki sierżanta, na nich kaprala”. Krwawa polsko-polska bitwa nad Berezyną w 1920 roku

Kiedy polskie wojska urządziły się w Kijowie, bolszewicy natychmiast zaczęli przygotowywać się do ataku. Żołnierze Wojska Polskiego byli gotowi bronić się do ostatniej kropli krwi. Nie wiedzieli jednak, że na północnym froncie, nad Berezyną, będą musieli walczyć… także...

Członkowie sztabu drugiego pułku piechoty Legionów.

artykuł | 11.12.2018 | Autor:

Zbrodnicza i bezsensowna rzeź Polaków. Dlaczego sojusznicy zrobili z naszych żołnierzy mięso armatnie?

Historycy z lubością piszą o „ofierze krwi” i o wielkim poświęceniu. Uczciwiej byłoby powiedzieć, że naszych wysłano na rzeź. Bez uzasadnienia i bez celu.

Nie tylko Niemcy faszerowali swoich żołnierzy narkotykami. Alianci wcale nie pozostawali w tyle.

artykuł | 08.12.2018 | Autor:

Naćpani alianci. Czy o wyniku II wojny światowej przesądziły narkotyki?

Uzależnieni od niej byli ludzie z marginesu, a także gwiazdy filmowe oraz muzycy. Jednak dopiero druga wojna światowa wyniosła ten narkotyk na szczyty popularności, dopisując nowy rozdział do jego burzliwej historii. O czym mowa? O amfetaminie – ulubionej...

historia obrazkowa | 05.12.2018 | Autorzy: i

Sto lat krwawych zmagań. Jakie były największe triumfy Polaków w wojnach ze Szwedami?

W XVI wieku dwa państwa stanęły do walki o panowanie nad Bałtykiem: Szwecja i Rzeczpospolita Obojga Narodów. Konflikt między nimi zaogniał fakt, że zasiadający na polskim tronie Wazowie wysuwali zasadne roszczenia do szwedzkiej korony. Jakie były największe polskie...

W polskiej historii mieliśmy wiele wyróżniających się formacji wojskowych. Wśród nich byli również pancerni.

artykuł | 03.12.2018 | Autor:

Nie tylko husaria. Najskuteczniejsze polskie formacje wojskowe

Rycerze z długimi kopiami i skrzydłami u boków stanowią dumną kartę historii polskiego oręża. Ale nie byli jedyni – w dziejach naszego kraju nie brakowało zabójczo skutecznych i doskonale przeszkolonych żołnierzy, gotowych przelać krew za ojczyznę. Oto najlepsi...

Żołnierze POW Zaboru Pruskiego nie zamierzali pozwolić Niemcom wywieźć złota do Berlina.

ciekawostka | 28.11.2018 | Autor:

Niewiele brakowało, a Niemcy wywieźliby z Poznania olbrzymie zasoby złota. Jak Polacy temu zapobiegli?

Zasoby poznańskiej filii Banku Rzeszy zostały zapakowane w skrzynie i załadowane na ciężarówki. Czekano już tylko na sygnał do wyjazdu. Jak polskim działaczom udało się temu zapobiec?

Bitwa pod Płowcami miała bardzo duże znaczenie propagandowe dla zjednoczonej przez Łokietka Polski.

artykuł | 27.11.2018 | Autor:

Bitwa pod Płowcami. Starcie, które pokazało, że Polacy potrafią pokonać Krzyżaków

Odradzające się na początku XIV wieku Królestwo Polskie stanęło wobec poważnego wyzwania – rosnącego w potęgę państwa krzyżackiego. Król Władysław Łokietek miał twardy orzech do zgryzienia, bo zakonni rycerze uchodzili za niezrównanych w boju.

Kobiety w służbie medycznej akceptowano, ale tylko na tyłach. Fotografia wykonana w Wadowicach w 1915 roku

artykuł | 26.11.2018 | Autor:

Nie pozwolili jej służyć, więc wyruszyła na wojnę w przebraniu mężczyzny. Poruszająca historia polskiej sanitariuszki

Ramię w ramię z mężczyznami służyła na najniebezpieczniejszych odcinkach frontu. Nieraz ryzykowała życiem, byle uratować kolegów. I wszystko to opisała z przejmującymi detalami.

Józef Piłsudski na czele członków komendy POW. Zdjęcie z 1917 roku. U zarania organizacji Piłsudskiego wcale jednak nie było.

artykuł | 20.11.2018 | Autor:

Jeden z największych sukcesów Piłsudskiego to tylko propagandowa bajeczka. Kto naprawdę stworzył Polską Organizację Wojskową?

POW przeszła do legendy. Potajemne wojsko, zaciekle występujące przeciw obu zaborcom, stało się symbolem walki o niepodległość, a po latach – także wzorem dla Armii Krajowej. Kto naprawdę stał u podstaw tego sukcesu?

Bitwa pod Oliwą na obrazie Włodzimierza Jana Nałęcza.

artykuł | 19.11.2018 | Autor:

Bitwa pod Oliwą. Największy triumf polskiej floty w dziejach

Król Zygmunt III Waza miał ambitny plan desantu na Szwecję. Przeznaczone do tego okręty musiały jednak posłużyć do innego celu: odpierania szwedzkiej inwazji na Polskę. I poradziły sobie naprawdę chwalebnie!

Zdjęcie z "Tygodnika Ilustrowanego", na którym uchwycono moment rozbrajania niemieckiego żołnierza w Warszawie.

artykuł | 14.11.2018 | Autor:

Ilu Polaków zginęło, rozbrajając Niemców w listopadzie 1918 roku?

W Warszawie i całym Królestwie Polskim rozbrajano Niemców jeszcze przed 11 listopada. Działo się to bez planu i kierownictwa, spontanicznie, na fali ogarniającego naród entuzjazmu. W niektórych miejscach dochodziło nawet do wymiany ognia. Ile polskich ofiar pochłonął ten...

Średniowieczne bitwy często zamieniały się w krwawe masakry. Tak było na przykład pod Courtrai.

artykuł | 13.11.2018 | Autor:

Jak bardzo krwawe były średniowieczne bitwy?

Średniowiecze kojarzy się z walnymi bitwami, podczas których rycerze w pełnych zbrojach, ochoczo i z pieśnią na ustach ruszali do boju, ziemia spływała krwią, a trup ścielił się gęsto. Wielkie batalie stanowiły jednak rzadkość. Na dodatek wyglądały zgoła...

materiał promocyjny | 08.11.2018 | Autor:

W tajnej służbie. Wojna wywiadów w II RP

Jak wyglądały kulisy tajnych operacji? Kim był najskuteczniejszy polski szpieg, sądzony za swoją działalność nie tylko przez Niemców, ale też własnym rodaków? Jak skończą się dzieje służb specjalnych II RP, gdy w październiku 1939 roku akta polskiego wywiadu...

Uzbrojenie polskiego rycerstwa z lat 1228–1333. Tak mogła wyglądać armia broniąca Zawichostu. Ilustracja z książki "Polskie triumfy".

artykuł | 06.11.2018 | Autor:

Bitwa pod Zawichostem. Zapomniany polski triumf, który powstrzymał najazd ruskiego księcia

Dzisiaj zapomniana, w średniowieczu uchodziła za jedną z najchwalebniejszych. Blask tej zwycięskiej batalii przygasł dopiero za sprawą sukcesu odniesionego pod Grunwaldem.

Ilu Polaków w latach 1914-1918 założyło mundury koloru Feldgrau?

artykuł | 04.11.2018 | Autor:

Polscy żołnierze kajzera. Ilu Polaków służyło w armii niemieckiej w czasie I wojny światowej?

Pochodzili z Wielkopolski, Śląska, Pomorza, Warmii i Mazur. W 1914 roku ubrano ich w mundury w kolorze feldgrau, na głowy wciśnięto pikielhauby i wysłano na wojnę. Przyjeżdżali na front, walczyli, czasem ginęli. Zastępowali ich kolejni. Ilu? Nie sposób...

historia obrazkowa | 29.10.2018 | Autorzy: i

Car na kolanach przed polskim królem. Jeden z największych sukcesów Rzeczpospolitej w wojnach z Rosją

29 października 1611 roku zdetronizowany przez Polaków car Wasyl IV złożył hołd królowi Zygmuntowi III Wazie. Był to jeden z największych sukcesów Rzeczpospolitej w trakcie wojny polsko-rosyjskiej z początku XVII wieku. Dzięki tej infografice dowiesz się więcej na...

Zofia Zawiszanka - pierwsza wywiadowczyni wysłana na ziemie zaboru rosyjskiego po wybuchu wojny. Tutaj w mundurze wojskowym pożyczonym od kolegi, Janusza Gąsiorowskiego.

artykuł | 28.10.2018 | Autor:

Niebezpieczne elegantki. Garstka polskich kobiet stworzyła jedną z najskuteczniejszych formacji wywiadowczych XX wieku

Było ich tylko czterdzieści sześć, ale nawet mężczyźni przyznawali: stanowiły największy atut polskiego wojska i odnosiły sukcesy, do których oni sami byli zupełnie niezdolni. Dlaczego tak rzadko się o nich mówi?

Spartakus poprowadził największe powstanie niewolników w dziejach starożytnego Rzymu.

konkurs | 18.10.2018 | Autor:

Dwaj legendarni wrogowie Rzymu. Czy ich przegrana w starciu z imperium była przesądzona?

Żyli w czasach, w których potęga Rzymu dopiero się kształtowała. Jak doszło do tego, że wystąpili przeciwko Wiecznemu Miastu? Jak przebiegały ich wojny? Dowiecie się tego, sięgając po książki Bena Kane’a  „Spartakus. Gladiator” oraz „Hannibal. Pola krwi”, które...

historia obrazkowa | 02.10.2018 | Autorzy: i

Krwawa ofiara stolicy. Powstanie Warszawskie w liczbach

W nocy z 2 na 3 października podpisano honorowy akt o kapitulacji Powstania Warszawskiego. Przez 63 dni żołnierze polskiego podziemia toczyli zacięty bój z niemieckim okupantem. Te liczby pokazują heroizm powstańców oraz ogrom niemieckiego bestialstwa.

materiał promocyjny | 26.09.2018 | Autor:

Największe batalie starożytnego świata. Ci dwaj wojownicy nie bali się rzucić wyzwania rzymskiemu imperium

Pochodzili z różnych stron świata. Wychowali się w odmiennych kulturach. Dzieliło ich niemal wszystko, ale łączyło jedno: nienawiść do Wiecznego Miasta. Tak silna, że każdy z nich w swoim czasie zdołał doprowadzić imperium na krawędź upadku.

historia obrazkowa | 25.09.2018 | Autorzy: i

Oglądałeś „Czterech pancernych”? Te liczby pokazują prawdę o tym kto służył w 1. Brygadzie Pancernej im. Bohaterów Westerplatte

Wojenną epopeję czterech pancernych i ich psa znają niemal wszyscy. Prawda historyczna wyglądała jednak zupełnie inaczej niż prawda ekranu. Możecie się o tym przekonać dzięki naszej infografice.

W trakcie Potopu Szwedzi niemal doszczętnie ograbili Polskę. Na ilustracji fragment obrazu Henryka Pilattiego "Szwedzi".

artykuł | 20.09.2018 | Autor:

Byli gorsi od Niemców i Armii Czerwonej. Jak Szwedzi złupili Polskę podczas Potopu?

Po ataku wojsk Karola Gustawa Rzeczpospolita wyglądała jak po apokalipsie. Szwedzi, zalewający Polskę, w niczym nie ustępowali starożytnym barbarzyńcom. A hitlerowcom i krasnoarmiejcom, którzy wkroczyli do Rzeczpospolitej kilka wieków później, mogliby posłużyć za niechlubny przykład. 

Hanna Reitsch obok szybowca akrobacyjnego; zdjęcie wykonane w 1938 roku (fot. Im Auftrag des Fieseler-Flugzeugbau, Kassel, lic. CCA SA 3.0 G)

ciekawostka | 19.09.2018 | Autor:

„Operacja samobójstwo”. Szwadron niemieckich pilotów kamikadze istniał naprawdę i był pomysłem tej kobiety!

Kazano im podpisywać dokument, w którym potwierdzali, że przygotowują się do samobójstwa. Pomysłodawczyni akcji ubolewała, że nigdy nie dano im takiej szansy. A przecież kierowali się pasją „zrodzoną z gorącego i świętego idealizmu”. Gotowi złożyć życie za tysiącletnią...

historia obrazkowa | 10.09.2018 | Autorzy: i

To każdy Polak musi wiedzieć o bitwie pod Wiedniem. Najważniejsze liczby i fakty

Starcie pod Wiedniem w 1683 roku przesądziło o losach całego kontynentu. Armia Imperium Osmańskiego stanęła u bram habsburskiej stolicy i tylko polska odsiecz mogła uratować miasto i imperium. Co koniecznie powinieneś wiedzieć o starciu i udziale w nim...