Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Historia wojskowa i militaria

Wojny, bitwy i kampanie od czasów Hammurabiego i spartańskich hoplitów, przez wyprawy Bolesława Chrobrego i zmagania polskiej husarii aż po XX wiek. Historie działań zbrojnych i stojących za nimi ludzi. Niezwykłe bronie, życie codzienne żołnierzy i nigdy niezrealizowane plany strategiczne.

materiał promocyjny | 04.02.2019 | Autor:

Kampania wrześniowa dzień po dniu. Jak walczyli nasi żołnierze?

We wrześniu 1939 roku Polska miała przeciwko sobie przeważające siły wroga. Jej sojusznicy zawiedli, więc do walki na śmierć i życie stanęła samotnie. Zacięty opór stawiany przez naszych żołnierzy pogrzebał nadzieje hitlerowców na łatwe, szybkie zwycięstwo. Ale czy...

Na Hel nacierały między innymi pancerniki "Schlesien" i "Schleswig-Holstein". Zdjęcie z ok. 1930 roku.

artykuł | 02.02.2019 | Autor:

Bohaterscy obrońcy Helu. Wytrwali wiele razy dłużej niż Westerplatte, ale dzisiaj niemal się o nich nie mówi

Hel znajdował się pod niemieckim ostrzałem od początku września. Początkowo działania nie toczyły się zbyt intensywnie. Niemcy, po doświadczeniach z Westerplatte i Oksywia, unikali zaangażowania załogi twierdzy w bezpośrednie walki. Wszystko zmieniło się, gdy półwysep został sam na...

materiał promocyjny | 02.02.2019 | Autor:

Oblężenie Leningradu. 900 dni piekła

Wrzesień 1941 roku. Wehrmacht staje u bram Leningradu. Odcięte od świata miasto czeka 29 miesięcy walki o przetrwanie. Przegra ją prawie milion cywilnych mieszkańców.

konkurs | 30.01.2019 | Autor:

Najlepsza polska jazda. W czym tkwił fenomen husarii?

Jaka naprawdę była polska husaria? W czym tkwił fenomen jej zabójczej skuteczności? Jak wyglądali husarze? Jak walczyli i co robili, gdy przeciwnika nie było w pobliżu? Czemu ich czas bezpowrotnie minął? O tym wszystkim pisze Radosław Sikora w...

Wśród mieszkańców średniowiecznej Europy łupiący co popadnie wikingowie budzili grozę.

artykuł | 26.01.2019 | Autor:

Największe zbrodnie wikingów. Czym zasłużyli sobie na opinię najokrutniejszych wojowników Europy?

Wyłaniali się z morza niczym demony, niszczyli, rabowali i mordowali, a potem znikali z łupami, zostawiając za sobą zgliszcza. „Od furii ludzi Północy zachowaj nas, Panie” – błagano z trwogą. Ale Bóg nie zawsze słuchał modlitw…

Wybitna kryptoanalityczna Elizebeth Smith Friedman (fot. domena publiczna)

artykuł | 25.01.2019 | Autor:

Amerykanie już dawno udowodnili, że kobiety są zdolniejsze od mężczyzn. Czy to one pozwoliły skrócić II wojnę światową o dwa lata?

Mówi się, że praca kryptologów pozwoliła skrócić II wojnę światową nawet o dwa lata i ocaliła tysiące ludzkich istnień. Wywiad radiowy armii i marynarki był podobno jedną z najlepszych tego typu służb w amerykańskiej historii. Tylko dlaczego nie pamiętamy,...

Sztandar Krwi (na zdjęciu) miał w III Rzeszy status najświętszej relikwii.

ciekawostka | 22.01.2019 | Autor:

Jedna z najdziwniejszych zagadek III Rzeszy. Gdzie podziewa się hitlerowski Sztandar Krwi?

Jeśli uznać nazizm za religię polityczną, to Blutfahne, czyli Sztandar Krwi, był jedną z jej najważniejszych relikwii. Ale jak to się stało, że kawałek materiału ze swastyką „awansował” do rangi największej świętości?

Pod Chojnicami Krzyżacy wzięli krwawy odwet za Grunwald. Na ilustracji obraz Fritza Grotemeyera "Bitwa pod Chojnicami 1454".

artykuł | 21.01.2019 | Autor:

Krzyżacki odwet za Grunwald. Dlaczego kilkadziesiąt lat po historycznym zwycięstwie ponieśliśmy tak upokarzającą klęskę?

Zwycięstwo pod Grunwaldem nie złamało potęgi krzyżackiej. Już w 1454 roku wybuchła kolejna wojna. Polacy spodziewali się łatwego zwycięstwa, ale srodze się zawiedli. Już na samym początku konfliktu ponieśli upokarzającą porażkę.

Twardzi, żądni krwi i łupów wojownicy w hełmach z rogami, a może potulni jak baranki, ciekawi świata odkrywcy? Jacy naprawdę byli wikingowie?

artykuł | 19.01.2019 | Autor:

Bzdurne mity o wikingach. Czy również w nie wierzysz?

Jasnowłosy, niebieskooki mięśniak, który wraz z kompanami w zwierzęcych skórach i charakterystycznych hełmach regularnie łupi osady na wybrzeżach Anglii oraz Francji, gwałcąc i mordując kogo popadnie – oto obraz wikinga znany z filmów czy powieści. Ale czy tkwi...

Fragment maszyny Purple pozyskany w ambasadzie Japonii w Berlinie w 1945 roku (fot. Daderot, lic. CC0)

artykuł | 18.01.2019 | Autor:

Japońska enigma. Zapomniana maszyna szyfrująca, która zmieniła losy II wojny światowej

O sławnej Enigmie na pewno słyszałeś. Ale czy wiesz także o jej japońskim odpowiedniku? Choć Amerykanie złamali jego kod, nie uchroniło ich to przed najgorszym. Ale depesze „purpurowe” i tak stały się dla nich jednym z najcenniejszych źródeł...

historia obrazkowa | 17.01.2019 | Autor:

Ciekawostki na temat husarii, o których nie uczyli Cię w szkole

Husaria przez 200 lat broniła Rzeczpospolitej. To jej mordercza skuteczność decydowała o najwspanialszych polskich zwycięstwach. Wrogowie się jej panicznie bali, sojusznicy podziwiali. Wiele razy stawiała czoła nawet kilkunastokrotnie liczniejszemu przeciwnikowi. A czy wiedzieliście, że…

James Bond miał zawsze do dyspozycji szereg pomocnych gadżetów. A czym posługiwali się i posługują prawdziwi agenci?

artykuł | 14.01.2019 | Autor:

Najbardziej zaskakujące i najdziwniejsze gadżety, których używali PRAWDZIWI szpiedzy

Prawdziwi szpiedzy mieli i mają do dyspozycji cała gamę „zabawek”, o których James Bond mógłby co najwyżej pomarzyć. Czym naprawdę posługiwali się agenci wywiadu? Niektóre pozycje nas zupełnie zaskoczyły. A inne były po prostu… odstręczające.

Co doprowadziło do upadku znaczenia husarii?

artykuł | 12.01.2019 | Autor:

Upadek husarii. Co sprawiło, że najlepsza jazda Europy stała się bezużyteczna?

W czasach świetności husarzy podziwiała cała Europa. W pewnym momencie ich bojowy czar zaczął się jednak wyczerpywać. Jak doszło do tego, że z wzbudzających lęk jeźdźców stali się „żołnierzami pogrzebowymi”?

Fragment mozaiki na tak zwanej Górze Czcibora pod obecną Cedynią

ciekawostka | 10.01.2019 | Autor:

Nie było żadnej bitwy pod Cedynią. To miejsce zmyślono z czysto politycznych względów

Wbrew temu, czego uczą nas podręczniki, żadna kronika nie wspomina ani słowem o „bitwie pod Cedynią”. Co w takim razie nastąpiło w 972 roku? Albo raczej: gdzie nastąpiło?

historia obrazkowa | 09.01.2019 | Autorzy: i

Husaria. Najważniejsze fakty i liczby, które powinieneś znać na temat najlepszej jazdy w naszej historii

Kiedy husaria pojawiła się w Polsce? Ile kosztował koń husarski? Jak długie były kopie, których używali husarze? Znasz odpowiedź na te pytania? Jeżeli nie, to dowiesz się tego z naszej infografiki.

Czy husarze używali w walce skrzydeł? A może były one tylko dekoracją?

artykuł | 07.01.2019 | Autor:

Po co husarze nosili skrzydła?

Chyba nic nie kojarzy się z husarią bardziej, niż ten niezwykły element wyposażenia. Wśród naukowców budzi on jednak wiele kontrowersji. Czas wreszcie rozstrzygnąć: gdzie i po co legendarni jeźdźcy nosili skrzydła?

Genrał Rómmel mógł zginąć już w 1939 roku... z ręki Piłsudskiego.

ciekawostka | 04.01.2019 | Autor:

Piłsudski chciał zastrzelić polskiego generała… we wrześniu 1939 roku!

Pod koniec września 1939 roku kolejni polscy dowódcy z ciężkim sercem podejmowali decyzje o kapitulacji. Często spotykali się przy tym z niezrozumieniem we własnych szeregach. Tak było w przypadku generała Juliusza Rómmla, który rozkazu złożenia broni omal nie...

Czy husarze byli żołnierzami doskonałymi? Na ilustracji akwarela Juliusza Kossaka "Towarzysz husarski".

artykuł | 03.01.2019 | Autor:

Co dawni Polacy i Europejczycy NAPRAWDĘ myśleli na temat husarii?

Inni wojownicy wyglądali przy husarii po prostu żałośnie – z tym stwierdzeniem zgodziłaby się w okresie świetności polskiej jazdy cała Europa. Naszych wojowników wysławiano za męstwo, animusz i wzrok „gryzący orzechy”. A oni robili wszystko, by ten wizerunek...

Bitwa pod Cedynią obrosła całym szeregiem mitów. Powyżej ilustracja z książki "Polskie triumfy".

artykuł | 02.01.2019 | Autor:

Prawda o bitwie pod Cedynią. Czy istotnie było to wielkie starcie, w którym Polacy po raz pierwszy przełamali teutońską butę?

Pierwsza konfrontacja z Niemcami urosła do rangi mitu. I, jak to bywa z mitami, w opisach bitwy pod Cedynią więcej jest przekłamań, zmyśleń i pobożnych życzeń niż twardych faktów.

Rzeźba autorstwa Malcolma Lidbury'ego przedstawiająca parę wojowników Świętego Zastępu.

ciekawostka | 29.12.2018 | Autor:

Święty Zastęp z Teb. Trzystu wojowników, którzy zdołali rozgromić niepokonanych Spartan

Do tej elitarnej jednostki trafiali tylko najlepsi z najlepszych. Warunki? Ponadprzeciętna siła, męstwo, odwaga oraz… orientacja homoseksualna. Walczący ramię w ramię z kochankami Tebańczycy byli zabójczo groźni. Udało im się pokonać nawet słynnych Spartan…

wydawnictwo | 29.12.2018 | Autor:

Polskie triumfy. 50 chwalebnych bitew Polaków, o których każdy powinien pamiętać

Poznaj starcia, które zmieniły bieg dziejów. Od triumfalnych bojów w czasach Bolesława Chrobrego, po zacięte walki drugiej wojny światowej. Sukcesy, o których każdy Polak powinien pamiętać.

Czarniecki pod Warką na obrazie Juliusza Kossaka.

artykuł | 28.12.2018 | Autor:

Bitwa pod Warką. Pierwsze wielkie zwycięstwo Polaków ze Szwedami w czasie Potopu

W 1655 roku Szwedzi zajęli niemal całą Koronę. Kolejne próby zahamowania Potopu kończyły się porażką, a wyczekiwane zwycięstwo w otwartym polu nie nadchodziło. Nadzieja pojawiła się dopiero, gdy król Jan Kazimierz wrócił do kraju, a Stefan Czarniecki przyprowadził...

Walki w Poznaniu rozpoczęły się wieczorem 26 grudnia 1918 roku.

artykuł | 25.12.2018 | Autor:

Poznań 1918. Jak rozpoczęło się największe zwycięskie powstanie w naszej historii?

Od paranoicznego stanu napięcia po niekontrolowany wybuch. Tak wyglądały pierwsze godziny zrywu, który do historii przeszedł jako powstanie wielkopolskie. Centrum polsko-niemieckiego boju o przynależność Wielkopolski był Poznań. To tam rozległy się pierwsze strzały i padły pierwsze ofiary.

historia obrazkowa | 19.12.2018 | Autorzy: i

Legiony Polskie. Najważniejsze fakty i liczby

Kto podjął decyzję o utworzeniu Legionów Polskich? Kiedy dokładnie powstały? Ilu żołnierzy w nich walczyło i ilu oddało życie za polską niepodległość? Odpowiedzi na te pytania poznacie dzięki naszej infografice.

Żołnierze 1 Pułku Ułanów Krechowieckich na ulicach Bolonii.

artykuł | 17.12.2018 | Autor:

Ostatni wielki triumf Polaków w czasie II wojny światowej. Czy wiesz, o którą bitwę chodzi?

Losy Polski były już przypieczętowane. Nasi żołnierze nie zamierzali jednak składać broni. W ostatnich dniach wojny zadali Niemcom dotkliwą klęskę. I to oni wkroczyli jako wyzwoliciele do jednego z najważniejszych miast Włoch.