Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Średniowiecze

Poniżej znajdziecie wszystkie nasze średniowieczne ciekawostki: od czasów Justyniana Wielkiego, przez Francję Merowingów i Karolingów, po Polskę pierwszych Piastów, turnieje rycerskie, początki dynastii Jagiellonów i wielkie epidemie schyłku średniowiecza. Polecamy też ciekawostki spoza Europy, poświęcone średniowiecznej Afryce, Chinom czy Japonii.

Średniowieczne bitwy często zamieniały się w krwawe masakry. Tak było na przykład pod Courtrai.

artykuł | 13.11.2018 | Autor:

Jak bardzo krwawe były średniowieczne bitwy?

Średniowiecze kojarzy się z walnymi bitwami, podczas których rycerze w pełnych zbrojach, ochoczo i z pieśnią na ustach ruszali do boju, ziemia spływała krwią, a trup ścielił się gęsto. Wielkie batalie stanowiły jednak rzadkość. Na dodatek wyglądały zgoła...

Uzbrojenie polskiego rycerstwa z lat 1228–1333. Tak mogła wyglądać armia broniąca Zawichostu. Ilustracja z książki "Polskie triumfy".

artykuł | 06.11.2018 | Autor:

Bitwa pod Zawichostem. Zapomniany polski triumf, który powstrzymał najazd ruskiego księcia

Dzisiaj zapomniana, w średniowieczu uchodziła za jedną z najchwalebniejszych. Blask tej zwycięskiej batalii przygasł dopiero za sprawą sukcesu odniesionego pod Grunwaldem.

Ten polski książę został pozbawiony swojego dziedzictwa - i wymazany z historii Polski.

artykuł | 31.10.2018 | Autor:

Polski władca, którego wymazano z historii. Rządził krajem, ale nie znajdziesz go w pocztach królów i książąt

Wychowywano go na następcę tronu, a jego prawo do rządzenia zostało oficjalnie potwierdzone. Jeszcze za życia ojca otrzymał własną dzielnicę. Po śmierci poprzednika oficjalnie zajął jego miejsce. Dlaczego w takim razie nie ma go na liście polskich królów...

Władysław Jagiełło na nieukończonym szkicu Jana Matejki.

artykuł | 21.10.2018 | Autor:

Prawda o unii w Krewie. Czy Władysław Jagiełło oszukał Litwinów i zdradziecko zaprzedał swoje państwo Polakom?

Polscy historycy nadal utrzymują, że w 1386 roku państwo litewskie zniknęło z mapy Europy. Litwini mówią o fałszerstwie, wielkim ludobójstwie i polskich kłamstwach. Co naprawdę nastąpiło w Krewie? I jak rozumieć dokument stojący u podstaw unii polsko-litewskiej?

Le Droit du Seigneur. Obraz Julesa Garnira z drugiej połowy XIX wieku.

artykuł | 13.10.2018 | Autor:

Czy w średniowieczu naprawdę obowiązywało prawo pierwszej nocy?

Nie ma chyba drugiego średniowiecznego obyczaju, który zyskałby sobie tak wielką niesławę. O prawie pierwszej nocy, ius primae noctis, słyszał każdy. Ale czy ten barbarzyński przepis naprawdę kiedyś obowiązywał?

materiał promocyjny | 13.10.2018 | Autor:

„Religie dawnych Słowian”. Cała prawda o wierzeniach naszych przodków

Czy Słowianie posiadali  zorganizowany system wierzeń religijnych? Jak wyglądały ich świątynie i czy w ogóle istniały? Co było sercem ich systemu religijnego – panteon bogów czy magiczne rytuały? Odpowiedź na te i wiele innych pytań znajdziecie w książce Dariusza...

Fragment obrazu Artura Olegowicza Orłionowa pt. Halickie sztandary w bitwie pod Grunwaldem 1410

ciekawostka | 12.10.2018 | Autor:

Brytyjski historyk udowadnia: Polacy nie doceniają zwycięstwa pod Grunwaldem!

Przegapiona szansa? Zwycięstwo z którego nie wyciągnięto żadnych korzyści? Brytyjski profesor historii Robert Frost jest zupełnie innego zdania. Patrząc z dystansu stanowczo stwierdza: wielki triumf pod Grunwaldem zmienił dzieje Europy.

artykuł | 07.10.2018 | Autor:

Czy we Wrocławiu naprawdę odnaleziono pogańską świątynię z czasów rebelii przeciw chrześcijaństwu?

Ta teoria, choć sformułowana prawie dwie dekady temu, wciąż rozpala wyobraźnię. Według cenionego archeologa 70 lat po przyjęciu chrztu przez Mieszka wrocławianie odrzucili chrześcijaństwo i zbudowali okazałą świątynię ku czci dawnych bogów. Czy tak było naprawdę?

Życie w średniowiecznym mieście nie było łatwe ani przyjemne.

ranking | 05.10.2018 | Autor:

Czy byłbyś w stanie przetrwać w średniowiecznym mieście?

Nawet kromka chleba może być zabójcza, rodzina prawdopodobnie planuje, jak się ciebie pozbyć, a jeśli podpadniesz władcy, czeka cię los gorszy od śmierci. Średniowieczne miasto to prawdziwa szkoła przetrwania. Ale bez obaw! Mamy dla ciebie 10 rad, jak...

materiał promocyjny | 29.09.2018 | Autor:

Jak naprawdę wyglądało życie w średniowiecznym mieście?

Wszechobecny brud, smród nie do zniesienia i rzezimieszki na każdym kroku? A może świetne warunki mieszkaniowe, ciekawe perspektywy zawodowe i zaskakująco interesująca oferta kulturalna? Średniowieczne miasta bywają opisywane na wiele sposobów. A jak było naprawdę?

Wyobrażenie księcia Lecha Pierwszego z początku XVIII wieku. Pojawiło się ono niedawno na jednym z wydań Kroniki Prokosza.

artykuł | 28.09.2018 | Autor:

Trzy fałszerstwa, podróbki i kłamstwa, na których turbosłowianie opierają swoje bzdurne teorie

Bazując na falsyfikatach, podróbkach i mistyfikacjach łatwo wykreować dodatkowe kilka tysięcy lat rzekomej, chwalebnej historii Polski. I na tym właśnie opierają się teorie turbolechitów: na materiałach kompletnie fikcyjnych.

artykuł | 22.09.2018 | Autor:

Panteon słowiańskich bogów. Czy Jan Długosz naprawdę opisał system wierzeń dawnych Polaków?

Sławny kronikarz wypowiadał się o pogańskich wierzeniach Polaków z niesamowitymi szczegółami. Zrekonstruował skład całego „polskiego Olimpu”. Ale czy wiadomościom Jana Długosza można ufać?

Takie równe i proste przeprawy można znaleźć w dzisiejszych skansenach. Ale ludzie wczesnego średniowiecza na pewno nie mieli z nimi do czynienia

ciekawostka | 11.09.2018 | Autor:

Jak się podróżowało po Polsce tysiąc lat temu?

Wąskie, wyboiste trakty pozbawione drogowskazów. Dzikie bestie czyhające w kniei na nieuważnych podróżnych. I tempo potwierdzające, że kiedyś naprawdę życie biegło wolniej.

Czy Elżbieta Łokietkówna miała z nią cokolwiek wspólnego? ilustracja poglądowa

artykuł | 02.09.2018 | Autor:

„Woda królowej węgierskiej”. Czy Elżbieta Łokietkówna naprawdę wynalazła magiczne, niezawodne lekarstwo przeciwko starzeniu?

Wierzono, że ten preparat pozwala odmłodnieć o dziesiątki lat. Za jego sprawą staruszki stawał się powabnymi młódkami. Jednocześnie miał to być pierwszy kosmetyk w Europie i… skuteczny środek na ból zębów. Czy naprawdę wynalazła go siostra Kazimierza Wielkiego?

Elżbieta tronująca. Wyobrażenie królowej Elżbiety Łokietkówny z pieczęci wykonanej wkrótce po jej koronacji

artykuł | 31.07.2018 | Autor:

Ostatnia wola wielkiej królowej. To najstarszy zachowany testament polskiej władczyni

Wybitna królowa Węgier i Polski. Pierwsza w dziejach naszego kraju kobieta, która rządziła samodzielnie całym państwem, nie oglądając się na żadnego mężczyznę. Szara eminencja europejskiej polityki. Umrzeć zamierzała tak, jak żyła: zachowując pełną kontrolę nad sytuacją.

Dlaczego Bolesław Krzywousty podzielił swoje państwo między synów?

artykuł | 25.07.2018 | Autor:

Dlaczego Bolesław Krzywousty doprowadził do rozbicia dzielnicowego?

Kiedy w 1138 roku umarł Bolesław Krzywousty, jego państwo zostało podzielone na kilka części. Wszystko odbyło się w zgodzie z wolą zmarłego. Tylko dlaczego książę zdecydował się na rozbicie własnego dziedzictwa?

Nadmiar alkoholu szkodził. Także w średniowieczu

ciekawostka | 24.07.2018 | Autor:

Tylko w Polsce: Rebelianci zajęli zamek bez walki, bo… upili całą załogę łącznie z komendantem

Alkohol był za darmo, więc nawet wieści o nadciągającym wrogu nie zniechęciły gwardzistów. Wszyscy pili tak chętnie, że trzeba aż było posłać po dodatkowe beczułki wina. O tym triumfie przebiegłości nigdy nie słyszałeś.

Śmierć biskupa Stanisława na obrazie Aleksandra Augustynowicza. W rzeczywistości śmierć przyszłego świętego na pewno wyglądała inaczej.

artykuł | 18.07.2018 | Autor:

Najsłynniejsza egzekucja polskiego średniowiecza. Dlaczego Bolesław Śmiały skazał na śmierć biskupa Stanisława?

O co dokładnie chodziło w najsłynniejszym sporze w dziejach wczesnośredniowiecznej Polski? Lakoniczny opis Galla Anonima, uznawany za najbardziej wiarygodny, do dzisiaj przysparza kłopotów. Czy mimo to możemy stwierdzić, czym krakowski biskup Stanisław naraził się Bolesławowi Śmiałemu?

Książę Wacław, nazywany Wacławem Świętym, na malowidle z XVII wieku

artykuł | 15.07.2018 | Autor:

Kain na tronie. Jeden z najpotężniejszych czeskich władców, Bolesław Srogi, miał na rękach krew własnego brata

Święty Wacław nie zostałby męczennikiem i patronem krakowskiej katedry, gdyby nie chorobliwa żądza władzy tocząca jego brata. Książę Bolesław Srogi – a więc ojciec naszej księżnej Dobrawy – dla przejęcia tronu był gotów własnoręcznie zamordować najbliższego krewnego.

Król Karol Robert, twórca potęgi węgierskich Andegawenów, na XVIII-wiecznej podobiźnie.

artykuł | 14.07.2018 | Autor:

Klątwa Andegawenów. Co zabiło jedną z najpotężniejszych dynastii na kontynencie?

Trąd, syfilis, a może rak skóry? Tajemnicze schorzenie od całych stuleci rozpala wyobraźnię historyków. To z jego winy rozpadło się imperium Andegawenów. To ono mogło też przyczynić się do śmierci polskiej królowej Jadwigi.

Życie średniowiecznych wieśniaków miało swoje zalety. Jakie?

ranking | 07.07.2018 | Autor:

7 powodów, dla których chciałbyś zostać średniowiecznym wieśniakiem

Brud, głód i poddaństwo? Niekoniecznie! Życie średniowiecznych wieśniaków miało swoje zalety, i to niemałe. Udowodnimy Ci to w 7 punktach.

Król Kazimierz z jedną ze swoich kochanic, w wyobrażeniu Jana Moniuszki. Obraz z pierwszej połowy XX wieku

artykuł | 05.07.2018 | Autor:

Bigamia do kwadratu. Jak to możliwe, że Kazimierz Wielki miał nie jedną, nie dwie, ale trzy żony jednocześnie?

Legalna żona Kazimierza Wielkiego, Adelajda, wciąż żyło, ta jednak nie powstrzymywało króla przed ponownym stawaniem na ślubnym kobiercu. Zawarł dwa kolejne małżeństwa, niemożliwie plącząc swoją sytuację rodzinną i polityczną. Tymczasem przepełniona pragnieniem zemsty Adelajda Heska robiła wszystko, by...

Nawet monarcha może zginąć w wyniku żenującego przypadku. Tak samo było między innymi w przypadku Henryka I Beauclerka. Jak zginął?

artykuł | 02.07.2018 | Autor:

Historyczna nagroda Darwina. Siedem najgłupszych śmierci w dziejach

Pogryzienie przez… trupa. Rąbnięcie głową we framugę. Niepohamowany śmiech po zjedzeniu całej gęsi. Nie brzmi groźnie? A jednak w taki właśnie, z pozoru niewinny, sposób ginęły nawet koronowane głowy. O kogo chodzi i dlaczego ofiar tych i innych,...

Władysław Biały w Dijon w wyobrażeniu Jana Matejki.

artykuł | 29.06.2018 | Autor:

Zamiast królowej Jadwigi mogliśmy mieć… jego. Byłego mnicha i zbankrutowanego nieudacznika, który marzył o polskiej koronie

Władysław Biały to był zupełny unikat. Rozrzutny i kapryśny ekscentryk, niepotrafiący zapanować nad własnym domem, a co dopiero – nad jakimkolwiek państwem. Zarazem był to ważny pretendent do polskiego tronu, konkurujący z samą Jadwigą Andegaweńską.

Portret Kazimierza Wielkiego wykonany przez Tadeusza Cieślewskiego według wzoru Jana Matejki. 1924 rok

ciekawostka | 25.06.2018 | Autor:

Śmierć Kazimierza Wielkiego. Wewnętrzny ogień, środki na przeczyszczenie i niebezpieczne rozrywki

Kazimierz Wielki nie słuchał nikogo. Ani wtedy, gdy przestrzegano go przed groźną rozrywką, ani w drodze powrotnej, gdy ranny zignorował wszelkie napomnienia dworzan i lekarzy.

  • Szukaj tylko w:

  • Wybierz: