Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Średniowiecze

Poniżej znajdziecie wszystkie nasze średniowieczne ciekawostki: od czasów Justyniana Wielkiego, przez Francję Merowingów i Karolingów, po Polskę pierwszych Piastów, turnieje rycerskie, początki dynastii Jagiellonów i wielkie epidemie schyłku średniowiecza. Polecamy też ciekawostki spoza Europy, poświęcone średniowiecznej Afryce, Chinom czy Japonii.

Królowa Jadwiga zdecydowanie była "babą z jajami". Zresztą silnych kobiet w historii Polski bynajmniej nie brakowało!

ranking | 13.01.2019 | Autor:

Największe twardzielki w dziejach Polski. 10 kobiet, które pokazały facetom, że mają…

Kobiety to słaba płeć? Zapomnij! W naszej historii nie brakuje pań, których niesamowita siła i męstwo zawstydziłyby niejednego faceta. Te Polki, gdy przychodziło co do czego, zakasywały rękawy i na przekór całemu (zdominowanemu przez mężczyzn) światu pokazywały, kto...

Fragment mozaiki na tak zwanej Górze Czcibora pod obecną Cedynią

ciekawostka | 10.01.2019 | Autor:

Nie było żadnej bitwy pod Cedynią. To miejsce zmyślono z czysto politycznych względów

Wbrew temu, czego uczą nas podręczniki, żadna kronika nie wspomina ani słowem o „bitwie pod Cedynią”. Co w takim razie nastąpiło w 972 roku? Albo raczej: gdzie nastąpiło?

Bitwa pod Cedynią obrosła całym szeregiem mitów. Powyżej ilustracja z książki "Polskie triumfy".

artykuł | 02.01.2019 | Autor:

Prawda o bitwie pod Cedynią. Czy istotnie było to wielkie starcie, w którym Polacy po raz pierwszy przełamali teutońską butę?

Pierwsza konfrontacja z Niemcami urosła do rangi mitu. I, jak to bywa z mitami, w opisach bitwy pod Cedynią więcej jest przekłamań, zmyśleń i pobożnych życzeń niż twardych faktów.

Krzyżacy przez kilka wieków stanowili dla Polski spore zagrożenie. Jak pojawili się na wschodzie Europy?

artykuł | 31.12.2018 | Autor:

Sprowadzenie Krzyżaków do Polski. Dlaczego Konrad Mazowiecki podjął jedną z najgorszych decyzji w dziejach kraju?

Plan Konrada Mazowieckiego wydawał się prosty. Wystarczy zaprosić bitnych Krzyżaków, by ci uporali się z krnąbrnymi poganami w Prusach. Książę nie przewidział jednak, że zakonnicy już wkrótce staną się jednym z największym zagrożeń – nie dla jego wrogów,...

Królowie tak jak inni śmiertelnicy biorą udział w tańcu śmierci - przypominali średniowieczni ilustratorzy.

artykuł | 27.12.2018 | Autor:

Najbardziej kuriozalne śmierci władców

Królowanie nigdy nie było bezpiecznym zajęciem. Niektórzy władcy zapomnieli jednak, że czyhają na nich także zupełnie przyziemne niebezpieczeństwa. Jakie na przykład? I kto z nich umarł w najdziwaczniejszy sposób?

Palatyn Sieciech zdobył na dworze książęcym mocną pozycję.

artykuł | 15.12.2018 | Autor:

Czy palatyn Sieciech naprawdę rządził Polską?

Satrapa i intrygant pożądający korony? A może raczej wierny stronnik władcy, dążący do umocnienia książęcej władzy i realizacji planów? Historycy do dzisiaj spierają się o to, kim naprawdę był palatyn Sieciech. Ale jedno nie ulega wątpliwości: jego kariera...

Kazimierz IV Jagiellończyk rządził w latach 1447-1492.

artykuł | 10.12.2018 | Autor:

Kazimierz Jagiellończyk. Najlepszy polski władca?

Był nieprzeciętnym przywódcą. Wygrał z papieżem i Krzyżakami, dzięki niemu Jagiellonowie rządzili znaczną częścią Europy, a jego państwo rozrosło się do rozmiaru ponad miliona kilometrów kwadratowych! Nie zawsze jednak wszystko szło jak po maśle. Wielokrotnie był tylko o...

Kazimierz Odnowiciel w pełni zasłużył na swój przydomek.

artykuł | 04.12.2018 | Autor:

Najbardziej niedoceniany polski władca. Dlaczego o nim nie pamiętamy, mimo że podniósł kraj z ruiny?

W dzieciństwie był świadkiem wielkich triumfów swojego dziadka i ojca, ale potem na własnej skórze odczuł załamanie i krach ich wielkomocarstwowej polityki. To on musiał posprzątać bałagan, przywrócić dynastię do władzy i odbudować państwo prawie od podstaw. I...

W polskiej historii mieliśmy wiele wyróżniających się formacji wojskowych. Wśród nich byli również pancerni.

artykuł | 03.12.2018 | Autor:

Nie tylko husaria. Najskuteczniejsze polskie formacje wojskowe

Rycerze z długimi kopiami i skrzydłami u boków stanowią dumną kartę historii polskiego oręża. Ale nie byli jedyni – w dziejach naszego kraju nie brakowało zabójczo skutecznych i doskonale przeszkolonych żołnierzy, gotowych przelać krew za ojczyznę. Oto najlepsi...

Bitwa pod Płowcami miała bardzo duże znaczenie propagandowe dla zjednoczonej przez Łokietka Polski.

artykuł | 27.11.2018 | Autor:

Bitwa pod Płowcami. Starcie, które pokazało, że Polacy potrafią pokonać Krzyżaków

Odradzające się na początku XIV wieku Królestwo Polskie stanęło wobec poważnego wyzwania – rosnącego w potęgę państwa krzyżackiego. Król Władysław Łokietek miał twardy orzech do zgryzienia, bo zakonni rycerze uchodzili za niezrównanych w boju.

Kiedy tak naprawdę rozpoczęła się historia Polski? Na ilustracji koronacja Piasta.

materiał promocyjny | 26.11.2018 | Autor:

Władcy Polski. Historia na nowo opowiedziana

Anglicy i Francuzi uczynili ze swoich królów towar eksportowy, książki o królowej-dziewicy Elżbiecie czy krwawej Margot czytają miliony. Nasi monarchowie, zasuszeni w obrazach Matejki, wydają się nudni i prowincjonalni, wegetują w rezerwacie szkolnych podręczników. A przecież historia Polski...

Średniowieczne bitwy często zamieniały się w krwawe masakry. Tak było na przykład pod Courtrai.

artykuł | 13.11.2018 | Autor:

Jak bardzo krwawe były średniowieczne bitwy?

Średniowiecze kojarzy się z walnymi bitwami, podczas których rycerze w pełnych zbrojach, ochoczo i z pieśnią na ustach ruszali do boju, ziemia spływała krwią, a trup ścielił się gęsto. Wielkie batalie stanowiły jednak rzadkość. Na dodatek wyglądały zgoła...

Uzbrojenie polskiego rycerstwa z lat 1228–1333. Tak mogła wyglądać armia broniąca Zawichostu. Ilustracja z książki "Polskie triumfy".

artykuł | 06.11.2018 | Autor:

Bitwa pod Zawichostem. Zapomniany polski triumf, który powstrzymał najazd ruskiego księcia

Dzisiaj zapomniana, w średniowieczu uchodziła za jedną z najchwalebniejszych. Blask tej zwycięskiej batalii przygasł dopiero za sprawą sukcesu odniesionego pod Grunwaldem.

Ten polski książę został pozbawiony swojego dziedzictwa - i wymazany z historii Polski.

artykuł | 31.10.2018 | Autor:

Polski władca, którego wymazano z historii. Rządził krajem, ale nie znajdziesz go w pocztach królów i książąt

Wychowywano go na następcę tronu, a jego prawo do rządzenia zostało oficjalnie potwierdzone. Jeszcze za życia ojca otrzymał własną dzielnicę. Po śmierci poprzednika oficjalnie zajął jego miejsce. Dlaczego w takim razie nie ma go na liście polskich królów...

Władysław Jagiełło na nieukończonym szkicu Jana Matejki.

artykuł | 21.10.2018 | Autor:

Prawda o unii w Krewie. Czy Władysław Jagiełło oszukał Litwinów i zdradziecko zaprzedał swoje państwo Polakom?

Polscy historycy nadal utrzymują, że w 1386 roku państwo litewskie zniknęło z mapy Europy. Litwini mówią o fałszerstwie, wielkim ludobójstwie i polskich kłamstwach. Co naprawdę nastąpiło w Krewie? I jak rozumieć dokument stojący u podstaw unii polsko-litewskiej?

Le Droit du Seigneur. Obraz Julesa Garnira z drugiej połowy XIX wieku.

artykuł | 13.10.2018 | Autor:

Czy w średniowieczu naprawdę obowiązywało prawo pierwszej nocy?

Nie ma chyba drugiego średniowiecznego obyczaju, który zyskałby sobie tak wielką niesławę. O prawie pierwszej nocy, ius primae noctis, słyszał każdy. Ale czy ten barbarzyński przepis naprawdę kiedyś obowiązywał?

materiał promocyjny | 13.10.2018 | Autor:

„Religie dawnych Słowian”. Cała prawda o wierzeniach naszych przodków

Czy Słowianie posiadali  zorganizowany system wierzeń religijnych? Jak wyglądały ich świątynie i czy w ogóle istniały? Co było sercem ich systemu religijnego – panteon bogów czy magiczne rytuały? Odpowiedź na te i wiele innych pytań znajdziecie w książce Dariusza...

Fragment obrazu Artura Olegowicza Orłionowa pt. Halickie sztandary w bitwie pod Grunwaldem 1410

ciekawostka | 12.10.2018 | Autor:

Brytyjski historyk udowadnia: Polacy nie doceniają zwycięstwa pod Grunwaldem!

Przegapiona szansa? Zwycięstwo z którego nie wyciągnięto żadnych korzyści? Brytyjski profesor historii Robert Frost jest zupełnie innego zdania. Patrząc z dystansu stanowczo stwierdza: wielki triumf pod Grunwaldem zmienił dzieje Europy.

artykuł | 07.10.2018 | Autor:

Czy we Wrocławiu naprawdę odnaleziono pogańską świątynię z czasów rebelii przeciw chrześcijaństwu?

Ta teoria, choć sformułowana prawie dwie dekady temu, wciąż rozpala wyobraźnię. Według cenionego archeologa 70 lat po przyjęciu chrztu przez Mieszka wrocławianie odrzucili chrześcijaństwo i zbudowali okazałą świątynię ku czci dawnych bogów. Czy tak było naprawdę?

Życie w średniowiecznym mieście nie było łatwe ani przyjemne.

ranking | 05.10.2018 | Autor:

Czy byłbyś w stanie przetrwać w średniowiecznym mieście?

Nawet kromka chleba może być zabójcza, rodzina prawdopodobnie planuje, jak się ciebie pozbyć, a jeśli podpadniesz władcy, czeka cię los gorszy od śmierci. Średniowieczne miasto to prawdziwa szkoła przetrwania. Ale bez obaw! Mamy dla ciebie 10 rad, jak...

materiał promocyjny | 29.09.2018 | Autor:

Jak naprawdę wyglądało życie w średniowiecznym mieście?

Wszechobecny brud, smród nie do zniesienia i rzezimieszki na każdym kroku? A może świetne warunki mieszkaniowe, ciekawe perspektywy zawodowe i zaskakująco interesująca oferta kulturalna? Średniowieczne miasta bywają opisywane na wiele sposobów. A jak było naprawdę?

Wyobrażenie księcia Lecha Pierwszego z początku XVIII wieku. Pojawiło się ono niedawno na jednym z wydań Kroniki Prokosza.

artykuł | 28.09.2018 | Autor:

Trzy fałszerstwa, podróbki i kłamstwa, na których turbosłowianie opierają swoje bzdurne teorie

Bazując na falsyfikatach, podróbkach i mistyfikacjach łatwo wykreować dodatkowe kilka tysięcy lat rzekomej, chwalebnej historii Polski. I na tym właśnie opierają się teorie turbolechitów: na materiałach kompletnie fikcyjnych.

artykuł | 22.09.2018 | Autor:

Panteon słowiańskich bogów. Czy Jan Długosz naprawdę opisał system wierzeń dawnych Polaków?

Sławny kronikarz wypowiadał się o pogańskich wierzeniach Polaków z niesamowitymi szczegółami. Zrekonstruował skład całego „polskiego Olimpu”. Ale czy wiadomościom Jana Długosza można ufać?

Takie równe i proste przeprawy można znaleźć w dzisiejszych skansenach. Ale ludzie wczesnego średniowiecza na pewno nie mieli z nimi do czynienia

ciekawostka | 11.09.2018 | Autor:

Jak się podróżowało po Polsce tysiąc lat temu?

Wąskie, wyboiste trakty pozbawione drogowskazów. Dzikie bestie czyhające w kniei na nieuważnych podróżnych. I tempo potwierdzające, że kiedyś naprawdę życie biegło wolniej.

Czy Elżbieta Łokietkówna miała z nią cokolwiek wspólnego? ilustracja poglądowa

artykuł | 02.09.2018 | Autor:

„Woda królowej węgierskiej”. Czy Elżbieta Łokietkówna naprawdę wynalazła magiczne, niezawodne lekarstwo przeciwko starzeniu?

Wierzono, że ten preparat pozwala odmłodnieć o dziesiątki lat. Za jego sprawą staruszki stawał się powabnymi młódkami. Jednocześnie miał to być pierwszy kosmetyk w Europie i… skuteczny środek na ból zębów. Czy naprawdę wynalazła go siostra Kazimierza Wielkiego?