Zmarł prof. Andrzej Paczkowski — wybitny historyk najnowszej historii Polski

Prof. Andrzej Paczkowski urodził się 1 października 1938 roku w Krasnymstawie. Był profesorem nauk humanistycznych, historykiem specjalizującym się w historii najnowszej Polski, zwłaszcza w badaniach nad okresem powojennym i funkcjonowaniem systemu komunistycznego.

Studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie ukończył studia w 1960 roku. Stopień doktora uzyskał w 1966 roku, a habilitację w 1975. Tytuł profesora otrzymał w 1991 roku. Zawodowo związany był m.in. z Instytutem Badań Literackich PAN, Biblioteką Narodową, Instytutem Historii PAN oraz Instytutem Studiów Politycznych PAN.

fot.Mariusz Kubik / CC BY 4.0

Andrzej Paczkowski (2019)

W okresie PRL prof. Paczkowski angażował się w działalność opozycyjną i współtworzył środowiska niezależnej refleksji historycznej. Po 1989 roku brał udział w pracach instytucji państwowych zajmujących się badaniem najnowszej historii, był m.in. członkiem Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej.

Jego dorobek naukowy obejmuje liczne książki i artykuły, które na trwałe wpisały się w kanon polskiej historiografii. Był ceniony za rzetelność badawczą, umiejętność syntetycznego ujęcia skomplikowanych procesów historycznych oraz niezależność intelektualną.

Wybrane książki i publikacje prof. Andrzeja Paczkowskiego:

• Prasa polska w latach 1918–1939

• Pół wieku dziejów Polski 1939–1989

• Droga do „mniejszego zła”. Strategia i taktyka obozu władzy 1980–1982

• Trzy twarze Józefa Światły. Przyczynek do historii komunizmu w Polsce

• Polska 1944–1989. Państwo i społeczeństwo

• Czas „Solidarności” (redakcja naukowa i współautorstwo)

Poza działalnością naukową prof. Paczkowski był również alpinistą i przez wiele lat pełnił funkcję prezesa Polskiego Związku Alpinizmu.

Śmierć prof. Andrzeja Paczkowskiego jest dużą stratą dla polskiej nauki i środowiska historyków zajmujących się dziejami najnowszymi.

Źródła:

1. Gazeta.pl: Prof. Andrzej Paczkowski nie żyje. Wybitny polski historyk miał 87 lat — IAR / Wiktoria Beczek, 3.01.2026 gazetapl

2. wPolityce.pl: Nie żyje prof. Andrzej Paczkowski. Był autorem wielu prac naukowych — PAP / oprac. Natalia Wierzbicka, 3.01.2026 wPolityce

3. Wikipedia: Andrzej Paczkowski — polski historyk, naukowiec, wykładowca akademicki Wikipedia