Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Adelajda Heska (1324-1371)

Adelajda Heska, wizerunek autorstwa Jana Matejki (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Adelajda Heska, wizerunek autorstwa Jana Matejki (fot. domena publiczna)

Adelajda Heska (1324-1371) – druga żona Kazimierza Wielkiego. Adelajda była córką landgrafa Hesji – Henryka II Żelaznego i Elżbiety z dynastii Wettynów. Ówczesna Hesja była niewielka (składała się tylko z dwóch okręgów), w dodatku dzieliły ją między siebie różne gałęzi rodu. Adelajda pochodziła ze starej rodziny wywodzącej się od książąt brabanckich, która jednak mocno podupadła. Kiedy Kazimierz zdecydował się – za radą władcy Czech Jana Luksemburskiego – zawrzeć związek z córką tamtejszego landgrafa, ten mógł zapewnić przyszłej pannie młodej niewielki posag, który Długosz w swej kronice nazywa wprost ubogim i który nigdy nie został wypłacony. Mimo to Adelajdę czekało w Polsce wspaniałe powitanie. Do jej ślubu z polskim królem oraz do koronacji doszło 29 września 1341 roku w Poznaniu. Kazimierz zapewnił swojej żonie bogatą oprawę, władczyni miała osobny dwór i mieszkała albo na Wawelu, albo w swoich dobrach – Sandomierzu. Niestety małżeństwo okazało się nieudane.

Król słynął z tego, że miał słabość do pięknych kobiet, tymczasem Adelajda błyszczała raczej przymiotami ducha niż urodą. W dodatku władca nie doczekał się z nią upragnionego potomstwa. Kazimierz postanowił oddalić żonę. Uwięził ją na zamku w Żarnowcu, licząc że niewola skłoni ją do wyrażenia zgody na rozwód. Gdy w 1356 roku król zawarł bigamiczny ślub z Rokiczanką, Adelajda opuściła Polskę – choć nie sposób stwierdzić czy z własnej woli, czy też została wygnana przez męża.

Po powrocie do swojej ojczyzny Adelajda rozpoczęła kampanię przeciwko polskiemu królowi, w którą zaangażowała papieża, informując że została bezprawnie odesłana i pozbawiona dochodów oraz żądając przeprowadzenia dochodzenia w tej sprawie i przywrócenia jej do praw należnych legalnej małżonce. Urban V przychylił się do jej prośby i wysłał do Polski swojego człowieka, który miał zbadać okoliczności wyjazdu królowej. Proces toczył się długo ponieważ Kazimierz ze swojej strony stale dokładał starań, by  unieważnić małżeństwo z Adelajdą. Nigdy nie odniósł pełnego sukcesu. Adelajda do końca życia mieszkała w Hesji, gdzie zmarła w 1371 roku, przeżywszy króla o rok.

Dowiedz się więcej o Adelajdzie Heskiej:

Król Kazimierz z jedną ze swoich kochanic, w wyobrażeniu Jana Moniuszki. Obraz z pierwszej połowy XX wieku

artykuł | 05.07.2018 | Autor:

Bigamia do kwadratu. Jak to możliwe, że Kazimierz Wielki miał nie jedną, nie dwie, ale trzy żony jednocześnie?

Legalna żona Kazimierza Wielkiego, Adelajda, wciąż żyło, ta jednak nie powstrzymywało króla przed ponownym stawaniem na ślubnym kobiercu. Zawarł dwa kolejne małżeństwa, niemożliwie plącząc swoją sytuację rodzinną i polityczną. Tymczasem przepełniona pragnieniem zemsty Adelajda Heska robiła wszystko, by…

Kazimierz Wielki według wzoru Tytusa Maleszewskiego. Litografia z drugiej połowy XIX wieku.

artykuł | 27.05.2018 | Autor:

Gdyby nie był królem, wykastrowaliby go albo ścięli. W jaki sposób Kazimierz Wielki został bigamistą?

Był rok 1356. Kazimierz Wielki wygnał właśnie swoją żonę, Adelajdę Heską i postanowił zawrzeć nowy związek. Ceremonia nie była huczna. Nie sproszono setek gości, nie zorganizowano zabaw dla gawiedzi. Król żenił się niemal w tajemnicy. Nic dziwnego. Małżeństwo…

XIV-wieczne niemieckie malowidło przedstawiające scenę miłości dworskiej

artykuł | 24.03.2018 | Autor:

Czy w średniowieczu były rozwody?

W świetle kościelnego prawa małżeństwa były nierozerwalne i dożywotnie. Od tej zasady znano jednak pełno wyjątków. Co trzeba było zrobić, by dostać rozwód w średniowieczu?

Odbudowany zamek Kazimierzowski w Bobolicach. Stan obecny. W przeciwieństwie do Bobolic po zamku w Żarnowcu przetrwały tylko zarysy fosy

artykuł | 20.03.2018 | Autor:

Kazimierz Wielki zamknął swoją żonę w wieży. Dla Adelajdy to nie była historia z bajki, ale najprawdziwszy koszmar

Król Kazimierz Wielki nie odegrał roli rycerza w lśniącej zbroi. Wręcz przeciwnie. To on zamknął niechcianą i niekochaną żonę w twierdzy, próbując złamać jej wolę i przymusić ją do rozwodu. Hart ducha Adelajdy Heskiej okazał się jednak o…

Adelajda Heska na szkicu Jana Matejki

artykuł | 25.02.2018 | Autor:

To małżeństwo zatruło życie Kazimierzowi Wielkiemu. Jak doszło do związku, przez który wymarła dynastia Piastów?

Przebiegły podstęp, związek z martwą kobietą i pospieszne małżeństwo z podstawioną zamiast niej zastępczynią. Drugie małżeństwo Kazimierza Wielkiego było więcej niż nieporozumieniem. Król dał z siebie zrobić zupełnego głupca.

Ciekawe materiały o Adelajdzie Heskiej z portalu TwojaHistoria.pl:

Eleonora Habsburżanka. Jedna z najmniej znanych polskich władczyń.

artykuł | 31.10.2017 | Autor:

Polskie władczynie, o których absolutnie nikt nie pamięta. Kto jest na szarym końcu ponurego rankingu?

Nawet najmniej popularni władcy budzą choćby śladowe zainteresowanie. Władczynie – niekoniecznie. Mamy w polskiej historii takie monarchinie, o których kompletnie zapomnieliśmy. Kto zamyka smutną listę?

Książka o Adelajdzie: