Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Kobiety w historii

Anna Jagiellonka na obrazie Jana Matejki.

historia obrazkowa | 13.12.2018 | Autorzy: i

Druga kobieta, która została królem Polski. Co musisz wiedzieć o Annie Jagiellonce?

Rodzice niespecjalnie się nią przejmowali, a brat skąpił na jej posag. A jednak to ona w pewnym momencie stała się dla Polaków symbolem całej dynastii. Jak do tego doszło i dlaczego to właśnie Annie możnowładcy Rzeczpospolitej ofiarowali koronę?

Aleksandra Szczerbińska na fotografii policyjnej wykonanej po jej aresztowaniu

artykuł | 09.12.2018 | Autor:

Jak carska Ochrana przesłuchiwała polskie kobiety?

– „Przecież pani nie jest dzieckiem…. Dlaczego pani udaje, że mnie pani nie rozumie?” – niecierpliwie dopytywał komisarz rosyjskiej policji. Olka uparcie milczała, choć zza ścian dobiegały ją krzyki torturowanych.

Spodnie do damskiej garderoby weszły tylnymi drzwiami. Zaczęło się od sportów.

artykuł | 07.12.2018 | Autor:

Kiedy Polki zaczęły nosić spodnie?

Przez stulecia moda damska miała niewiele wspólnego z użytecznością. Nic więc dziwnego, że walka o emancypację była również walką o prawo do… wygodnego stroju. Polkom bój o dwie nogawki zajął dobrych kilka dekad. Kiedy ostatecznie udało im się...

O Marii mówiono: "Piękna pani" . Do dzisiaj przetrwały tylko jej pojedyncze fotografie z lat młodzieńczych, gdy ukuto ten przydomek.

artykuł | 02.12.2018 | Autor:

To była jedna z najściślej strzeżonych tajemnic przedwojennej Polski. Piłsudski dla kobiety porzucił Kościół i zmienił wyznanie

Józef starał się przekonywać najbliższych, że wcale się nie zakochał i że żeni się z czysto cynicznych względów. Trudno w to uwierzyć, licząc na jak radykalny ruch zdecydował się dla swojej wybranki.

Wiec polskich sufrażystek w Krakowie w 1911 roku

artykuł | 28.11.2018 | Autor:

Sto lat temu Polki ZDOBYŁY prawa wyborcze. Zdobyły, bo to wcale nie był żaden prezent od mężczyzn!

Równo sto lat temu Polki otrzymały pełne prawa wyborcze. To akurat prawda. Ale twierdzenia, że za decyzją stali dobrotliwi, postępowi mężczyźni wypada włożyć między bajki.

Kobiety w służbie medycznej akceptowano, ale tylko na tyłach. Fotografia wykonana w Wadowicach w 1915 roku

artykuł | 26.11.2018 | Autor:

Nie pozwolili jej służyć, więc wyruszyła na wojnę w przebraniu mężczyzny. Poruszająca historia polskiej sanitariuszki

Ramię w ramię z mężczyznami służyła na najniebezpieczniejszych odcinkach frontu. Nieraz ryzykowała życiem, byle uratować kolegów. I wszystko to opisała z przejmującymi detalami.

Lucyna Ćwierczakiewiczowa (fot. domena publiczna, koloryzacja Aleksandra Zaprutko-Janicka)

artykuł | 25.11.2018 | Autor:

Prus i Mickiewicz nie mogli nawet marzyć o takim sukcesie. Jaka była najpopularniejsza polska książka XIX wieku?

Ciężko uznać ją za literaturę najwyższych lotów, jednak stała się kamieniem milowym polskiej codzienności XIX stulecia. To na niej uczyły się całe pokolenia kobiet, a nowoczesne podejście do tematu uratowało niejednego od miażdżycy i zawału. Czy na pewno...

W młodości przystojny Śmigły-Rydz mógł przebierać w kobietach. Pech chciał, że oddał serce manipulantce, która w ogóle go nie szanowała (zdjęcie z ok. 1914 roku).

artykuł | 23.11.2018 | Autor:

Edward Rydz-Śmigły był pantoflarzem i mięczakiem. Kim była kobieta, która owinęła go sobie wokół palca?

Pod koniec lat 30. naród widział w Śmigłym-Rydzu zbawiciela, który poprowadzi ojczyznę do zwycięstwa z Niemcami. Ale Naczelny Wódz nie podołał tej roli. Uciekł z kraju, gdy żołnierze jeszcze walczyli. Również prywatnie okazał się mięczakiem – życie spędził...

Iwan IV Groźny (fot. domena publiczna)

artykuł | 22.11.2018 | Autor:

Iwan Groźny był delikatnym i kochającym mężem. Czy tyranem stał się dopiero, gdy bojarzy zamordowali jego żonę?

Iwan IV Groźny siał postrach wśród poddanych, a do historii przeszedł jako największy tyran swojej epoki. Potwór w ludzkiej skórze jednocześnie był jednak kochającym mężem. Choć kochającym tylko swoją pierwszą żonę, zgładzoną przez zdradzieckich poddanych.

Józef Piłsudski na czele członków komendy POW. Zdjęcie z 1917 roku. U zarania organizacji Piłsudskiego wcale jednak nie było.

artykuł | 20.11.2018 | Autor:

Jeden z największych sukcesów Piłsudskiego to tylko propagandowa bajeczka. Kto naprawdę stworzył Polską Organizację Wojskową?

POW przeszła do legendy. Potajemne wojsko, zaciekle występujące przeciw obu zaborcom, stało się symbolem walki o niepodległość, a po latach – także wzorem dla Armii Krajowej. Kto naprawdę stał u podstaw tego sukcesu?

Bona na obrazie Jana Matejki "Zawieszenie dzwonu Zygmunta".

historia obrazkowa | 19.11.2018 | Autorzy: i

Królowa Bona w pigułce. Co koniecznie musisz o niej wiedzieć?

Bony Sforzy nie trzeba nikomu przedstawiać. Ambitna Włoszka, która rządziła Rzeczpospolitą u boku Zygmunta I Starego, jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich władczyń. Ale czy naprawdę wiesz o niej wszystko? Sprawdź na naszej infografice.

Dziewiętnastowieczna kuchnia na norweskiej ilustracji (fot. domena publiczna)

artykuł | 18.11.2018 | Autor:

Lucyna Ćwierczakiewiczowa. Kobieta, która nauczyła Polki gotować

Nie było wówczas telewizji, ani radia, a paniom nie wypadało nawet samodzielnie jadać na mieście. Niełatwo było zdobyć sławę i status bestsellerowego pisarza. Lucyna Ćwierczakiewiczowa zdołała jednak zostać najprawdziwszą gwiazdą, wyprzedzającą o kilka długości nawet takich autorów jak...

Zbrodnicza machina Trzeciej Rzeszy nie mogłaby działać, gdyby nie armia oddanych kobiet – sekretarek, telefonistek i asystentek.

artykuł | 17.11.2018 | Autor:

Byłam sekretarką Goebbelsa. Jak zrobiłam karierę w III Rzeszy?

Brunhilde Pomsel przez trzy lata pracowała w samym sercu nazistowskiej machiny kłamstwa – w Ministerstwie Propagandy kierowanym przez Josepha Goebbelsa. I nigdy tego nie żałowała.

Polina Żemczużyna, Wiaczesław Mołotow i ich córka Swietłana.

artykuł | 16.11.2018 | Autor:

Pragnął rozbierać nie tylko Polskę. Aż trudno uwierzyć w miłosne i erotyczne oblicze biografii Wiaczesława Mołotowa

Dla Polaków Wiaczesław Mołotow to człowiek, który w porozumieniu z Niemcem Ribbentropem przygotował pakt rozdzierający kraj na pół. Patron słynnych koktajli, zatwardziały komunista. To jedno oblicze Wiaczesława Mołotowa. W domu prezentował zupełnie inne. A wszystko za sprawą żony,...

Leonarda Lewandowska na jedynej znanej fotografii

artykuł | 15.11.2018 | Autor:

Piłsudski potrafił być bydlakiem i sadystą. Czy to on popchnął do samobójstwa Leonardę Lewandowską?

Ranienie najbliższych przychodziło Piłsudskiemu z łatwością i chyba nawet przynosiło mu niezdrową satysfakcję, tak jakby lubił pompować sobie ego kosztem cudzych uczuć. Wielokrotnie dawał temu dowód podczas młodzieńczego pobytu na Syberii. I boleśnie przekonała się o tym Leonarda...

historia obrazkowa | 11.11.2018 | Autorzy: i

Pamięć o nich do dzisiaj jest ośmieszana. Ale bez ich hartu ducha i determinacji żadnej Polski by nie było

Walczyły z bronią w ręku. Zbierały fundusze. Organizowały pomoc dla legionistów. Były ich tysiące. Niepokornych i nieugiętych. Prawdziwych wojowniczek. Najwyższa pora przypomnieć o ich wkładzie w odzyskanie przez Polskę niepodległości.

Józef Konrad Korzeniowski z żoną Jessie i synem Borysem (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 07.11.2018 | Autor:

Najgorsze oświadczyny XIX wieku? Dowiedz się, jak NIE prosić o rękę

Wszystko powinno się odbyć z pompą. Kwiaty, połyskujący w świetle świec brylant i uklęknięcie na jedno kolano. I oczywiście wzruszająca przemowa. Tymczasem on zrobił wszystko na opak, a potem w dodatku zniknął na kilka dni. Czy to były...

Zofia Zawiszanka - pierwsza wywiadowczyni wysłana na ziemie zaboru rosyjskiego po wybuchu wojny. Tutaj w mundurze wojskowym pożyczonym od kolegi, Janusza Gąsiorowskiego.

artykuł | 28.10.2018 | Autor:

Niebezpieczne elegantki. Garstka polskich kobiet stworzyła jedną z najskuteczniejszych formacji wywiadowczych XX wieku

Było ich tylko czterdzieści sześć, ale nawet mężczyźni przyznawali: stanowiły największy atut polskiego wojska i odnosiły sukcesy, do których oni sami byli zupełnie niezdolni. Dlaczego tak rzadko się o nich mówi?

Scena z życia bojarów w XVII wieku (fot. domena publiczna)

artykuł | 26.10.2018 | Autor:

Carskie imperium pogardy. Jak zamożni Rosjanie 500 lat temu traktowali swoje żony i córki?

Rosjanie zasadę „mój dom – moja twierdza” potrafili podnieść na zupełnie nowy poziom. Za wysokimi płotami, ciężkimi wrotami i drzwiami zamykanymi na kłódkę trzymali jednak nie rubiny i złotogłowie, a… własne żony i córki.

Członkinie Związku Strzeleckiego ze Lwowa. Widać między innymi przyszłą wywiadowczynię Marię Rychterównę). Zdjęcie wykonane w 1912 roku.

artykuł | 24.10.2018 | Autor:

10 kobiet bez których nie byłoby niepodległej Polski

Piłsudski, Dmowski, Paderewski? Przestańmy wreszcie udawać, że tylko oni walczyli o Polskę. Gdyby nie kobiety, II Rzeczpospolita nie miałaby szans powstać. Poniżej 10 Polek, których zasług nie sposób przecenić.

Joanna Grudzińska, ukochana następcy rosyjskiego tronu (fot. domena publiczna)

artykuł | 20.10.2018 | Autor:

Dla tej Polki przyszły car zrezygnował z korony. Dlaczego nigdy o niej nie słyszałeś?

Wielki książę Konstanty miał wszelkie widoki na to by zostać rosyjskim carem. Jego brat Aleksander nie miał męskiego potomka, a jego córki umarły we wczesnym dzieciństwie. Przyszły władca wolał jednak porzucić tron dla pięknej Polki, która zawładnęła jego...

Leczenie chorej umysłowo dziewczynki na fotografii zamieszczonej w XIX-wiecznym francuskim podręczniku medycznym.

artykuł | 18.10.2018 | Autor:

Szczyt szowinizmu. Sto lat temu niemiecki lekarz „naukowo” udowodnił, że wszystkie kobiety są niedorozwinięte umysłowo i głupsze od mężczyzn

Sławny niemiecki neurolog twierdził, że wszystkie kobiety są fizjologicznie upośledzone i psychicznie otępiałe. O wielu pisał wręcz, że mają mózgi „na poły zwierzęce”. W te pseudonaukowe bzdety uwierzyła cała Europa.

Naziści uważali Żydów za źródło wszelkiego zła. Dla niektórych kobiet robili jednak wyjątek. Ilustracja poglądowa.

artykuł | 17.10.2018 | Autor:

Nienawidzili Żydów, ale kochali żydowskie kobiety. Przemilczane związki czołowych nazistów

Dla nazistów Żydzi stanowili ucieleśnienie wszelkiego zła. Ich szaleńcza nienawiść doprowadziła do stworzenia systemu eksterminacji, który w ciągu kilku lat unicestwił miliony istnień ludzkich. A jednak nawet wśród dygnitarzy III Rzeszy zdarzały się odstępstwa od programowego antysemityzmu. Zwłaszcza,...

Maria Skłodowska-Curie odkryła rad w 1898 roku.

ciekawostka | 16.10.2018 | Autor:

Czy Maria Skłodowska-Curie była dobrym PR-owcem? Sprawdź jak promowała swoje śmiercionośne odkrycie

Polska noblistka wraz z mężem przez wiele lat prowadziła badania nad promieniotwórczymi pierwiastkami. Dwa z nich odkryła i opisała jako pierwsza. Dwadzieścia lat później, podczas odczytu wygłaszanego w USA, miała okazję zastanowić się nad znaczeniem tych osiągnięć. Do...

historia obrazkowa | 16.10.2018 | Autorzy: i

Wanda Rutkiewicz. Co powinieneś wiedzieć o pierwszej Polce, która zdobyła Mount Everest?

16 października 1978 roku Wanda Rutkiewicz, jako trzecia kobieta (i pierwsza Europejka) w historii, zdobyła Mount Everest. Przed nią nie dokonał tego żaden Polak. Dzięki naszej infografice dowiesz się więcej o tej niezwykłej himalaistce.