Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Państwo żydowskie poza Izraelem. Dlaczego Chazarowie przeszli na judaizm?

Wojownik jednego ze stepowych chanatów z 7-10 wieku (domena publiczna).Chazarowie. Koczowniczy lud turecki, który w najciemniejszych wiekach średniowiecza stworzył na wschodzie Europy potężne stepowe imperium. Budzi ono wielkie emocje, ale nie przez talenty handlowe Chazarów, ich bezwzględność i wojowniczość. Chazaria przeszła do historii, bo jej władcy podjęli zupełnie niezwykłą decyzję. Postanowili zostać żydami.

Chazarowie pojawili się na pograniczu Europy w VI w. n.e. i osiedlili się na terenie dzisiejszego Dagestanu na północnym Kaukazie. Przez około sto lat pozostawali częścią kaganatu zachodniotureckiego, a po jego rozpadzie utworzyli w latach 630–650 własne państwo.

W drugiej połowie VII w. kontrolowali już terytorium rozciągające się od Krymu i Dniepru po wybrzeża Morza Kaspijskiego i od Północnego Kaukazu po środkowe dorzecze Wołgi. Obszar ten był bardzo zróżnicowany etnicznie: mieszkali tu Alanowie, Goci, Bułgarzy, Pieczyngowie, Rusowie… W miastach nie brakowało Greków, Arabów, Żydów i Persów.

Kaganat Chazarski w XI wieku. Granatową linią zaznaczono granice państwa, zaś fioletową strefę wpływów (rys. Briangotts, CC BY-SA 3.0).

Kaganat Chazarski w IX wieku. Granatową linią zaznaczono granice państwa, zaś fioletową strefę wpływów (rys. Briangotts, CC BY-SA 3.0).

Chrześcijaństwo, islam, judaizm… Co by tu wybrać?

Na mozaikę etniczną nakładała się religijna. Na wspomnianym terenie krzyżowały się wpływy zarówno islamu, jak i chrześcijaństwa w jego wschodnim, bizantyjskim wydaniu. Istniały tu również skupiska ludności żydowskiej.

Wyznawcy wszystkich tych konfesji cieszyli się sporą tolerancją ze strony stepowych władców. Ibn Rosteh, pisarz arabski z początku dziesiątego wieku, wspomina o podległym Chazarom królu miasta Hajdfln, który „w piątek modli się wraz z muzułmanami, w sobotę z Żydami, zaś w niedzielę z chrześcijanami”.

Czy wiesz, że ...

...nasi przodkowie nie jadali w średniowieczu znanego nam dzisiaj barszczu – przyrządzanego z buraków? Pierwotnie danie o tej nazwie wyrabiano z rośliny o nazwie barszcz zwyczajny.

...odnaleziona we Wrocławiu rzekoma świątynia pogańska najprawdopodobniej była po prostu siedzibą miejscowego  wodza? Według Dariusza Andrzeja Sikory wszystkie dowody wskazują właśnie na tę funkcję odkrytego budynku.

...piwo w Anglii było tak ważnym trunkiem, że regulacje go dotyczące znalazły się w prawie miejskim? Przykładowo w statutach Worcester określono, że testerami piwa mogą być tylko obywatele okręgu oraz "osoby smutne i dyskretne". Nie wiadomo jednak czy "smutek" odnosił się do nastroju, czy był synonimem pozazawodowej wstrzemięźliwości.

...święta Jadwiga śląska znalazła nietypowe zastosowanie dla wody, w której obmywały nogi mniszki? Mianowicie polewała nią swoją twarz i głowę, a w dodatku urządzała w niej kąpiel dla... swoich wnucząt!

Komentarze (19)

  1. Anonim Odpowiedz

    Trochę tu nieścisłości. Jeśli Światosław rozbił Chazarów przed połową X wieku i niedługo potem ich państwo przestało istnieć (podpis pod ostatnią ilustracją) to skąd zasięg Kaganatu w XI wieku obejmujący Kijów (podpis pod pierwszą ilustracją), który mogli mieć w VII-VIII wieku i nie było tam jeszcze Rusów, natomiast na pewno byli, nie wymienieni Słowianie. Nie wspomnę już o położeniu Madziarów na mapce. Czasem warto sprawdzić co się ściąga z zachodnich publikacji.

    • Nasz publicysta | Autor publikacji |Roman Sidorski Odpowiedz

      Mapka przedstawia sytuację z początku IX wieku, nie XI, przepraszam za literówkę.

      • Nasz publicysta |Agnieszka Wolnicka Odpowiedz

        A swoją drogą mapka inspirująca. Mnie szczególnie zainteresowało położenie Madziarów i Pieczyngów. Coś czuję, że wkrótce zabiorę się za poszukiwanie informacji o wędrówkach tych dwóch ludów. Dziękuję.

    • Drużbacki Odpowiedz

      jak mi dziadek prawił o stuleciach minionych to z chazarii posły doszli od Dniestru w przemyskie strony,trzech ich było starsi u nóg Przemysława padli by ratunek dał im przed wojskami Święcica ,ugięło się serce/po wrażeniem daru/ i wpuścił Turczyna do naszego kraju z 100 tysięcy .kobiety i dzieci,mężczyzn do broni nie było lubo byli kalecy, tak to sobie zapamiętaj dziadek słowo daje że to był błąd straszliwy co na Polskę nastaje,to są słowa dziadka od ruryka rodu,ja już też dziadek,
      pozostawiam w spadku wolne ziemię I Rzeczypospolitej bez Smoleńskiego Grodu byście naszym ziemiom stanęli razem i się zjednoczyli w zachodniej stronie Paktami nad Bugiem, wszyscy zgodnie z rozumem.

  2. historyk-od-znaczących-rzeczy Odpowiedz

    Rewizjonizm historyczny, który w końcu idzie w dobrą stronę. Dzięki za Mapkę historyczną, której to po dzień dzisiejszy we szczegółach wszelkich przedtem nie znałem.

  3. Para-Historyk Odpowiedz

    „Nic co dobre, ponoć, z Łodzi nie pochodzi” – powiedzenia trza szanować.. Dodać trza, jednakże:
    Nic co znad Brzegów Morza Czarnego do Nas przychodzi, nigdy od Dobrego nie pochodzi.
    Wg. św. Katarzyny Emmerich, miejsce obecne,- lokalizacji Morza Czarnego – to miejsce dawnej lokalizacji Wielkiej Niebotycznej Góry, de facto, albo też w symbolice tylko (nie wiadomo tego) – Siedliska upadłych Aniołów, Demonów, Złego i istot służących Złu i Złym Istotom (jakby z najniższego Kręgu Niebios pochodzących). Uczulam, na wszelki aspekt – sąsiedztwa, to Morza Kaspijskiego, to Morza Czarnego, – zwłaszcza, że i Morze Czarne i Morze Śródziemne, to efekt wieleset milionowego stałego parcia płyty tektonicznej Afryki na Europę, a razem (na wschodzie) z „dość lużno powiązanym” Półwyspem Arabskim, a nawet po części – w szczególności i lokalnie tylko – efekt parcia płyty Indyjsko-Australijskiej na rejon Między-Morza Kaspijsko-Czarnomorskiego..,,No więc Legenda, czy przekaz hist. jest prawdziwy – tam gdzie dawniej była Góra Upadłych Aniołów, teraz jest zapadlisko i niecka Morza Czarnego….,

  4. para-historyk II Odpowiedz

    Do „onepopos” – nie wiem skąd to , tyle a tyle,- Żydów znalazło się w Rosji Carskiej, wiem tylko, że Rosja od dawien dawna (Sowiecka, post-Sowiecka, i -przed-Sowiecka, może i późno-średniowieczna) jest i była, prawie od zawsze Żydowska, pro-Żydowska, a zatem po części anty-chrześcijańska (w Schizmy tu nie trżeba wchodzić, Chazar, czasem Żyd Sefarczyk, to z zasady Anty-chrześcijanin), jak i na wskroś na poły-ateistyczna, choć już i na poły mono-teistyczna. (wojownicy chińscy, czy Samuraje japońscy wierzyli w Jedynego Boga, z doświadczenia , i z różnych zrządzeń Losu, choć to był raczej Bóg dość niedostępny, więc cóż z tego, po całej tej „praktycznej” wiedzy?) Jednym słowem, człowiek trzeźwy, w dodatkuzdrowy na umyśle,- nigdy Rosji nie pojmie, tak tragiczny jest los Rosji.. Lecz za to, to szczególne – Zło Chazarskie, na wskroś w Rosji tkwi,..,
    Polanie znad Noteci, czy i inaczej: Polanie znad Warty i dorzecza częściowo Wisły, jakich znamy z obecnych podręczników historii, mieli dużo szczęścia najwyraźniej wybierając na miejsce osiedleń,wówczas, z ich południowo-wschodniego punktu startowego wędrówki, pewną „Zakarpacką Krainę” – uńiknęli w początkach Państwowości Polskiej (za np. Chrobrego?):
    a) zgubnej ekspansji Chazarów na całą Europę Srodkowo- Zach.,
    b) uniknęli i po części zgubnego w skutkach w Europie Połudn.-Wsch. wpływu Awarów,
    c) nie stanęli na drodze wojowniczym plemionom Hunów,
    d) a w ogólności podlegali cichym wpływow wędrujących plemion Skandynawskich, głównie „Ostro-gotów”, którzy to wg. pewnych dok. pisanych za Chrobrego w sumie współtworzyli, po części,- zręby Państwowości Polskiej za Piastów (dynastia Piastów, też ma moim zdaniem pochodzenie Ostro-gockie).

  5. Nasz publicysta |Redakcja Odpowiedz

    Wybrane komentarze do artykułu z serwisu wykop.pl, które mogą Was zaciekawić
    http://www.wykop.pl/link/2779645/panstwo-zydowskie-poza-izraelem-dlaczego-chazarowie-przeszli-na-judaizm/

    Mr–A-Veed:
    No jakby na to nie patrzeć – to był bardzo dobry, polityczny ruch. Odrzucano dominację Bizancjum lub Kalifatu – a samo państwo chazarskie w tamtym okresie byłoby największym krajem judaistycznym…
    rrdzony:
    „a samo państwo chazarskie w tamtym okresie byłoby największym krajem judaistycznym…”
    @Mr–A-Veed: bo jedynym?
    GeraltRedhammer:
    @rrdzony: Było jeszcze kilka innych państw żydowskich, ale znajdywałem o nich tylko tak krótkie i niekonkretne wzmianki jak w tym artykule o Chazarach. Z ciekawostek to w Polsce bardzo złą renomę miało Czufut Kale (tłum. Twierdza Żydowska załażona przez Karaimów wyzanania Mojżeszowego, którzy przez setki lat zamieszkiwali okolice Morza czarnego), gdzie był targ niewolników na którym Tatarzy często sprzedawali jeńców z Polski.
    Cymes:
    @Mr–A-Veed:
    No jakby na to nie patrzeć – to był bardzo dobry, polityczny ruch. Odrzucano dominację Bizancjum lub Kalifatu
    Podobnie zresztą jak przyjmowanie przez państwa Półwyspu Arabskiego judaizmu w obliczu rywalizacji bizantysko-perskiej. Zoroastryzm stał się u Persów religią państwową, więc sprawy religijne stały się polityczne. Konsekwencją tego było przyjęcie religii akceptowalnej przez oba imperia, a jednocześnie nie wiążącej z żadną ze stron.

    havohavocki:
    Jakiś żyd gotów podważyć te informacje?
    Unifokalizacja:
    @havohavocki: Judaizm jest chyba jedyną religią która nie stawia na nawracanie innych. Wręcz przeciwnie, jeśli ktoś chce zostać żydem, odradza mu się to. Żydzi wierzą, że żeby mieć udział w ‚przyszłym życiu’ wcale nie trzeba być żydem, wystarczy przestrzegać 7 przykazań Noego, dlatego uważają że nawracanie na judaizm nie ma sensu.
    havohavocki:
    @Unifokalizacja: nie trzeba mi tego tłumaczyć, nie o to też chodzi ;) po prostu w zeszłym roku miałem tutaj dyskusję z – wydawałoby się – żydem (przynajmniej ich gorliwym obrońcą), który moje „rewelacje” o Chazarach umieszczał gdzieś między Sapkowskim, a Tolkienem ;)
    vendaval:
    @Unifokalizacja: Za pozwoleniem – judaizm nie jest jedyna religia, która nie zajmuje sie nawracaniem innych, spoza ich wyznania. Do takich innych religii, którym jest raczej obca praca misjonarska nalezy zaliczyc przede wszystkim sikhizm , liczacy obecnie jakies 30 milionów wiernych, glównie w Indiach. Jeszcze bardziej zamknieci sa kurdyjscy jezydzi (okolo miliona dusz). Jezydem musisz sie urodzic – nie mozesz sie nawrócic ani wzenic w to wyznanie. Podobnie ma sie rzecz z bliskowschodnimi, arabskimi druzami – ta religia jest takze hermetycznie zamknieta dla wszelkich „intruzów”…

  6. Andrzej Odpowiedz

    Judaizm świątynny powstał w czasach niewoli babilońskiej, po wypędzeniu ludności Izraela na tereny dzisiejszego Iraku i po najeździe Palestyny przez Achemenidów. W tym czasie ostatecznie zredagowano większą część Starego Testamentu oraz przeprowadzono reformę religijną (reforma Ezdrasza) https://pl.wikipedia.org/wiki/Judaizm oraz geneza powstania http://bit.ly/1N2wyzv czyli najważniejsze fakty o judaizmie.

  7. szczecho Odpowiedz

    Chazarowie nie byli żadnym ludem tureckim, nie byli też mongołami jak niektórzy twierdzą, oni byli małym zbuntowanym plemieniem słowiańskim, które przeszło na Judaizm i walczyło z resztą Słowian. Dlatego dzisiejsza warstwa rządząca w Izraelu, która tak jak np. Benjamin Natanjahu są posiadaczami haplogrupy R1a tak bardzo się tutaj do nas pchają, parchy zdradzieckie.

    • Coś tam Odpowiedz

      Taa… Szkoda tylko, że Chazarzy byli skośnookimi Azjatkami i w dodatku stepowymi nomadami, a nie białymi rolnikami, jak Słowianie, a R1a1 występuje m. in. wśród żółtoskórych Uzbeków.

  8. Mahasik Odpowiedz

    Dwie drobne uwagi, do artykułu i komentarzy. Chazarzy nie byli jednolitym ludem, czy raczej państwem. Po drugie judaizm miał w swojej historii etap „misjonarski” – bodajże od Heroda Wielkiego mniej więcej właśnie do X wieku.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.