Ciekawostki Historyczne
Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

W Sobiborze zginęło znacznie mniej Żydów niż dotąd sądzono

„Pamiątkowe zdjęcia w Sobiborze” - jedna z serii fotografii artysty Stefana Krikla (CC BY 2.0).

„Pamiątkowe zdjęcia w Sobiborze” – jedna z serii fotografii artysty Stefana Krikla (CC BY 2.0).

72 lata po likwidacji obozu w Sobiborze liczba jego ofiar pozostaje przedmiotem sporów między uczonymi. Najczęściej mówi się o 250 do 300 tys. zamordowanych Żydów. Tymczasem najnowsze badania pokazują, że było ich niemal o połowę mniej!

Nowe szacunki zawdzięczamy Robertowi Kuwałkowi z Państwowego Muzeum na Majdanku, niestety zmarłemu w 2014 roku przed publikacją jego ostatniej pracy. Dotyczyła ona właśnie liczby ofiar obozu w Sobiborze. Zdaniem uczonego, nie była ona większa niż ok. 170 000–180 000. Ponad 93 000 z nich stanowili przedwojenni obywatele Polski.

Na terenie dawnej fabryki śmierci trwają prace związane z budową nowego muzeum. Bardzo ważne jest, by prezentowane w nim informacje były zgodne z najnowszą wiedzą historyczną i – rzecz oczywista – jak najbliższe prawdy. Jak dotychczas na kamiennej ścianie przy wjeździe do muzeum znajdowała się tablica mówiąca o 250 000 zamordowanych Żydów.

Tablice przy wjeździe do muzeum w Sobiborze (fot. Bmalina, domena publiczna).

Tablice przy wjeździe do muzeum w Sobiborze (fot. Bmalina, domena publiczna).

Trudne szacunki

Zagłada Żydów trwała w Sobiborze niespełna dwa lata, od przełomu kwietnia i maja 1942 do października 1943 roku. Znana jest liczba ofiar zamordowanych tam do połowy grudnia 1942 roku. Została podana w jednym z niemieckich telefonogramów przechwyconych i rozszyfrowanych przez Anglików, a wynosi ona 101 370 osób. Niestety, brakuje podobnego źródła w odniesieniu do roku 1943.

Robert Kuwałek podjął się żmudnego zadania prześledzenia rozproszonych po wielu krajach źródeł mogących pomóc w ustaleniu nie tylko ogólnej liczby ofiar obozu, ale także miejsca ich pochodzenia i czasu przybycia do Sobiboru. Uwzględnił akta Żydowskiej Samopomocy Społecznej, powojenne relacje ocalałych i wspomnienia świadków deportacji z poszczególnych miejscowości, a także zeznania zebrane w czasie śledztw i procesów SS-manów.

Dane te są często niekompletne, a nawet sprzeczne ze sobą, dlatego dokładna liczba zamordowanych zapewne nigdy nie zostanie ustalona.

Materiał powstał w oparciu o artykuł naukowy opublikowany w periodyku „Zeszyty Majdanka”.

Materiał powstał w oparciu o artykuł naukowy opublikowany w periodyku „Zeszyty Majdanka”.

Warto jednak podkreślić, że szacunki dla roku 1942, uzyskane tą samą metodą co dla roku 1943, dały wynik bardzo zbliżony do informacji ze wspomnianego przechwyconego telefonogramu. Należy zatem zgodzić się z Robertem Kuwałkiem, iż:

Najbliższa prawdy będzie liczba około 170 000–180 000 ofiar. Należy pamiętać, że za każdą z nich stoi niewyobrażalne cierpienie jednostek oraz że Sobibór, obok Bełżca i Treblinki, zawsze będzie symbolem potwornej, masowej zbrodni, której do dzisiaj świadomi są tylko nieliczni.

Pozostaje mieć nadzieję, że nowe muzeum w Sobiborze przyczyni się do lepszego rozpropagowania wiedzy na temat obozu i jego ofiar.

Źródłem powyższego newsa jest:

Robert Kuwałek, Nowe ustalenia dotyczące liczby ofiar niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze, „Zeszyty Majdanka”, t. 26 (2014), s. 17–59.

II wojna światowa opisana niezrównanym piórem Normana Daviesa:

Newsy historyczne. O co chodzi?

1Rubryka „newsów historycznych” to najnowsze doniesienia ze świata historii. Szukamy przegapionych i przemilczanych odkryć polskich (i nie tylko) naukowców. Pokazujemy, że w badaniach nad przeszłością nieustannie coś się dzieje.
2-newsNasze newsy są krótkie i przystępne. Na 2-3 tysiącach znaków streścimy dla Was odkrycia, które naukowcy zawarli na dziesiątkach stron hermetycznych prac. Piszemy tylko o tym, co naprawdę ma znaczenie. Bez przynudzania.
3Opieramy się na publikacjach naukowych z ostatnich 18 miesięcy. W świecie historii newsy rozchodzą się powoli, a prace akademickie trafiają do potencjalnych odbiorców z dużym opóźnieniem. To co w innych dziedzinach przestaje być newsem po 24 godzinach w historii może nim być nawet rok później.
4-newsPrzygotowując newsy kierujemy się listą najbardziej prestiżowych periodyków historycznych. Jeśli jesteś wydawcą lub autorem i chciałbyś, abyśmy sięgnęli do konkretnej publikacji – wyślij ją na adres naszej redakcji.

Czy wiesz, że ...

…w sowieckich łagrach więźniowie kryminalni mieli zwyczaj grania w karty o wybrane przez siebie kobiety? Zwycięzca mógł zrobić ze swoją wygraną dosłownie wszystko, niezależnie od jej własnej woli.

...więźniowie sowieckich łagrów dopiero przy temperaturze minus pięćdziesięciu jeden stopni Celsjusza mogli pozostać w barakach? Przy minus pięćdziesięciu spędzali dzień na powietrzu, przy pracy. O odmrożenia było w takich warunkach wyjątkowo łatwo...

...angielski historyk wojskowości Lawrence Freedman uważa, że Blitzkrieg wcale nie był tak skuteczny, jak nam się wydaje? "Blitzkrieg w Europie Zachodniej miał w dużej mierze improwizowany charakter" - podkreśla.

...jedną z przyczyn zbrodni katyńskiej mogło być przeludnienie w więzieniach? Według rosyjskiego historyka, prof. Iwanowa, NKWD nie radziło sobie z tak ogromną liczbą polskich jeńców, dlatego konieczna była ich likwidacja.

Komentarze (13)

  1. mastermariner Odpowiedz

    Jakie ma znaczenie czy pare tysiecy wiecej czy mniej? To byla hekatomba!
    Tytul artykulu wybitnie niestosowny i sugeruje sympatie autora pro-niemieckeie i anty-zydowskie.
    Zastanawiam sie czy po cichu nie ma satysfakcji z holoucastu? Jakis chory ten portal!

    • Marcin Odpowiedz

      Komentarz osoby chorej z nienawiści- jakimś dziwnym trafem każde umniejszanie strat ludności żydowskiej jest równoznaczne z antysemityzmem. Otóż liczby te mają znaczenie, biorąc choćby pod uwagę żądania przez środowiska żydowskie dodatkowych odszkodowań od Polski. Przykre, że jedynym „kontrargumentem” dla artykułu i wartościowej publikacji śp. Roberta Kuwałka są: „wybitnie niestosowny”- radziłbym wziąć się do pracy i poszukać innych „kontrowersyjnych” autorów umniejszających liczbę ofiar holocaustu, bo jest ich więcej.

    • Bicz Boży Odpowiedz

      Właśnie chodzi o ilość pomordowanych. To właśnie żydzi wyolbrzymiają te liczby, jakby to tylko oni ginęli w obozach. Inni zaś byli na wczasach. Moja mama pamięta jak żydzi witali kwiatami wkraczających do polskiego miasta Niemców, a potem Rosjan! Nie zapominaj też jak rolę odgrywali żydzi w UB i sądownictwie! Jeszcze dziś siedzą tam ich potomkowie. Zapytaj się o to brata Michnika. To nie jest chory portal. To szczera prawda o żydach. Nie byli takimi niewiniątkami jak ich malują. Mieli swoją milicję w gettach i kapo obozach współpracujących z Niemcami. Weź się lepiej za naukę historii! Tej prawdziwej! Nie lewackiej.

  2. Anna Odpowiedz

    Nie chory artykuł, tylko jak tak bedziemy zaokrąglać liczby zabitych Żydów to rachunek nam wyjdzie minusowy: więcej umarło niż żyło.

  3. Rizzo Odpowiedz

    A teraz Anno napisz to samo o innych nacjach np o zaokrąglaniu liczby pomordowanych Polaków na Wołyniu. No śmiało…

  4. Anonim Odpowiedz

    Bardzo dobrze, że takie rzeczy są ujawniane. Praca historyka polega na badaniu faktów. Chorą sytuacja jest to co się dzieje czyli o Żydach pisać dobrze, albo wcale. Tragedia Żydów jest tragedią Żydów, my bardziej powinniśmy pamietac i oplakiwac naszych poległych a nie być pożytecznym idiotą dla semickiej społeczności.

    • oregano Odpowiedz

      rozumiem że w tym rozumieniu ci Żydzi nie byli Polakami? skąd się bierze takie nazistowskie myślenie bo pożytecznym idiotą dla nazioli jest każdy kto nie uznaje polskiego Żyda za Polaka

      • Bicz Boży Odpowiedz

        Nieuku! Nie było takiego narodu jak naziści!To byli Niemcy! Żyd zawsze będzie żydem. Oni się nie integrują z innymi narodami. Nie ma polskich żydów! Są tylko żydzi z obywatelstwem polskim i mieszkający w Polsce! Sam żyd ci to powie. On jest przede wszystkim Żydem!!! Ty lewacki nieuku!

    • Olaf Odpowiedz

      Pożytecznym idiotą to ty jesteś anonim, małpo plemienna.Ludzi tam mordowano dziesiątkami tysięcy, a Ty sobie licytacje urządzasz.

      • Nasz publicysta | Anna Dziadzio Odpowiedz

        @Olaf: Zachęcamy do wyrażania swojej opinii w sposób tolerancyjny, bez używania wyzwisk. Nie prowadzimy polityki usuwania jakichkolwiek komentarzy, mamy bowiem nadzieję, że dyskutanci będą ze sobą rozmawiać w sposób dojrzały. Z góry dziękujemy.

  5. Olaf Odpowiedz

    No jak nie 250, tylko 180 tys. ludzi to zupełnie zmienia sprawę. Nie tacy źli ci naziści, a Żydzi niepotrzebnie się ich czepiają.

    • Bicz Boży Odpowiedz

      Ile ty masz lat synku? Nie było takiego narodu jak naziści! To byli Niemcy! Jaką ty szkołę kończyłeś? Marksistowsko-Leninowską?

Dodaj komentarz

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.