Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Stanisław Leszczyński (1677-1766)

Stanisław Leszczyński w stroju pielgrzyma, Jean-Baptiste Oudry.

fot.domena publiczna Stanisław Leszczyński w stroju pielgrzyma, Jean-Baptiste Oudry.

Stanisław Leszczyński (1677-1766) – elekcyjny król Polski i książę Lotaryngii. Podczas wielkiej wojny północnej był jednym z liderów opozycji sprzeciwiającej się władzy Augusta II Sasa. W lipcu 1704 roku, pod naciskiem króla Szwecji Karola XII, został obrany polskim królem, a trzy miesiące później – wbrew zakazowi stolicy apostolskiej – koronowany. Jego pozycję usankcjonowała dopiero wymuszona abdykacja Augusta II Mocnego latem 1706 roku. Pozostawał w pełnym uzależnieniu od Szwedów, a na tronie utrzymał się tylko tak długo, jak Karol XII odnosił sukcesy w walkach z Rosjanami. Po przegranej przez Szwedów bitwie pod Połtawą w 1709 roku był zmuszony opuścić kraj; przez dwa lata tułał się po Europie. W 1712 roku zawarł ugodę z reprezentantami Augusta II, na mocy której zrzekł się władzy i zwrócił Sasowi jego akt abdykacji, ale w zamian zachował prawo do dalszego tytułowania się królem. Mimo tego porozumienia rok później podjął nieudaną wyprawę do Polski na czele połączonych sił tatarsko-turecko-szwedzkich. Ekspedycja zakończyła się zupełnym fiaskiem, a Stanisław Leszczyński, na pocieszenie, otrzymał od Karola XII mikroskopijne Księstwo Dwóch Mostów w Bawarii.

Fortuna na nowo uśmiechnęła się do byłego króla dopiero w 1725 roku, gdy jego córka Maria poślubiła nastoletniego władcę Francji, Ludwika XV. Przy francuskim wsparciu Leszczyński podjął kolejną próbę powrotu na tron. Podczas elekcji 1733 roku, korzystając z walnej pomocy finansowej teścia, doprowadził do swojego oboru na króla. Decyzja szlachty wywołała jednak zdecydowaną, zbrojną reakcję sąsiednich mocarstw – Rosji, Austrii i Saksonii – które najechały Rzeczpospolitą, by zapewnić koronę synowi zmarłego Augusta Mocnego: Augustowi III Sasowi.

Leszczyński jeszcze przez kilka miesięcy utrzymał się w oblężonym Gdańsku, po czym zmuszony był salwować się ucieczką w przebraniu chłopa. W decydującym momencie francuski dwór zrezygnował z wojskowej obrony interesów swojego protegowanego. Na drodze kompromisu zawartego z Austrią Leszczyński otrzymał tylko Lotaryngię, która po jego śmierci miała wejść w skład Francji jako zaległy posag królowej Marii. Był najdłużej żyjącym królem Polski. Zmarł w wieku 88 lat na na skutek oparzeń, odniesionych, gdy jego ubrania zajęły się ogniem z kominka.

Dowiedz się więcej o Stanisławie Leszczyńskim:

wideo | 12.03.2019 | Autor:

Polski król, który spłonął żywcem

Żaden z polskich królów nie zmarł w tak makabrycznych okolicznościach. Dotkliwie poparzony monarcha konał przez osiemnaście dni. Gdy śmierć wreszcie nadeszła, musiała być dla niego wybawieniem.

Stanisław Leszczyński na portrecie autorstwa Jeana Girardeta.

ciekawostka | 21.11.2018 | Autor:

Ten król Polski sam chciał przeprowadzić rozbiory i płaszczył się przed Szwedami. Dlaczego wspominamy go tak pozytywnie?

O polski tron walczył przez kilkadziesiąt lat. Zostawił po sobie legendę króla oświeconego, dobrze wykształconego i łaskawego. Jak się okazuje, za tą fasadą krył rozbuchane ego, a za cenę korony gotowy był doprowadzić nawet do podziału Rzeczpospolitej.

Ciekawe materiały na temat Stanisława Leszczyńskiego z portalu TwojaHistoria.pl:

Borowik (fot. zdenet, lic. CC0)

artykuł | 27.08.2018 | Autor:

Pięć dziwacznych historycznych anegdot, którymi zagniesz swojego wujka grzybiarza

Zarówno w czasach Mickiewicza, jak i w peerelu, Polacy uwielbiali chadzać na grzyby. I chwalić się tym, co udało im się znaleźć. Gdy następnym razem przy rodzinnym spotkaniu wujek będzie opowiadać o taaaakich prawdziwkach, zamiast słuchać kolejnej wyolbrzymionej…

Kazimierz Wielki. Najpopularniejszy z polskich królów?

artykuł | 10.10.2017 | Autor:

Kto jest najpopularniejszym polskim władcą? Sprawdzamy dane wyszukiwarki Google

Którzy władcy budzą największe zainteresowanie, o których chcemy czytać, których sylwetki zgłębiamy? Którzy są najważniejsi dla nas – dzisiejszych Polaków? Przedstawiamy jedyny w swoim rodzaju ranking oparty na twardych danych. Wyniki zaskakują.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.