Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Kazimierz Odnowiciel (1016-1058)

Kazimierz Odnowiciel, grafika Aleksandra Lessera.

fot.domena publiczna Kazimierz Odnowiciel, grafika Aleksandra Lessera.

Kazimierz I Odnowiciel (1016-1058) – polski książę z dynastii Piastów. Był synem króla Mieszka II Lamberta i niemieckiej arystokratki Rychezy Lotaryńskiej. Został w młodości wykształcony w piśmie, nic natomiast nie wskazuje (wbrew późnej i bałamutnej tradycji), by wychowywano go na mnicha. Jako jedynak przejął władzę po śmierci ojca w 1034 roku, początkowo jednak decydującą rolę w państwie odgrywała prawdopodobnie jego matka.

Panował w warunkach głębokiego kryzysu, będącego następstwem rozpadu mocarstwa Bolesława Chrobrego oraz wyniszczającej wojny między jego ojcem i stryjami. Nie cieszył się poparciem elit, na które najpewniej w znacznym stopniu składały się nowe rody, sprowadzone niedawno z Rusi przez księcia Bezpryma. Jego pozycja była chwiejna i stopniowo tracił kontrolę nad krajem. W 1037 roku został zmuszony do porzucenia tronu i wyjazdu z kraju. Przebywał jako więzień na Węgrzech, a po tym jak zmarł tamtejszy władca przedarł się do Niemiec. Mieszkał w majątkach swojej matki lub wuja, arcybiskupa kolońskiego. Powrócił do kraju prawdopodobnie w 1039 roku, odbijając jego zrujnowane terytorium z pomocą armii zapewnionej mu przez Rychezę i niemieckich krewniaków.

Swoje panowanie poświęcił na trudną walkę o ponowne zjednoczenie zdewastowanego kraju. To on, wobec zniszczenia Gniezna i Poznania, przeniósł główną siedzibę książęcą do Krakowa. W 1047 roku odniósł decydujące zwycięstwo zbrojne nad swoim dawnym doradcą i samozwańczym księciem Miecławem. Ustabilizował pozycję Polski, unormował relację z Czechami, którzy pod jego nieobecność dokonali potężnego najazdu na Polskę i zawarł zaskakujący sojusz z jednym z największych wrogów swojego dziada – księciem Rusi Kijowskiej Jarosławem Mądrym.

Jego żoną była księżniczka ruska Maria Dobroniega. Ze związku z nią doczekał się dwóch synów: przyszłych władców Bolesława Śmiałego i Władysława Hermana. W opinii historyków był jednym z najbardziej zasłużonych polskich książąt.

Dowiedz się więcej o Kazimierzu Odnowicielu:

Fragment grafiki K. Górskiego przedstawiającej wydarzenia w Polsce w latach 30. XI stulecia.

artykuł | 22.02.2019 | Autor:

Największa katastrofa w dziejach Polski. Nie mogą się z nią równać ani potop szwedzki, ani nawet druga wojna światowa

Po polskim mocarstwie, przed którym drżeli wszyscy sąsiedzi, zostały strzępy. A samo istnienie Polski stanęło pod znakiem zapytania.

Kazimierz Odnowiciel w pełni zasłużył na swój przydomek.

artykuł | 04.12.2018 | Autor:

Najbardziej niedoceniany polski władca. Dlaczego o nim nie pamiętamy, mimo że podniósł kraj z ruiny?

W dzieciństwie był świadkiem wielkich triumfów swojego dziadka i ojca, ale potem na własnej skórze odczuł załamanie i krach ich wielkomocarstwowej polityki. To on musiał posprzątać bałagan, przywrócić dynastię do władzy i odbudować państwo prawie od podstaw. I…

Wawel we wczesnym średniowieczu. Fragment ilustracji z książki "Damy ze skazą" (wizualizacja autorstwa Marcina Orkisza).

artykuł | 04.12.2016 | Autor:

Pierwszy pałac na Wawelu powstał 1000 lat temu. Miał nawet… ogrzewanie podłogowe!

Dla współczesnych był symbolem książęcej władzy, luksusu i łacińskiej kultury. Budził zawiść i respekt. Do dzisiaj nie przetrwał po nim żaden widoczny ślad. Nie znaczy to jednak, ze o krakowskiej rezydencji pierwszych Piastów nic nie można powiedzieć.

Portret Marii Dobroniego autorstwa Mihaila Dvoeglazova. To właśnie między innymi ona zadbała, aby Kraków był godzien miana stolicy Poldki. Ilustracja z książki "Damy ze skazą".

artykuł | 13.11.2016 | Autor:

Dlaczego Kraków został stolicą Polski? To zasługa tych dwóch kobiet

Gniezno leżało w gruzach. Poznań został zrujnowany. Polska na gwałt potrzebowała nowej stolicy. I wcale nie wybrał jej mężczyzna zasiadający na tronie.

Być może Miecław kupił lojalność sojuszników, ale i tak przegrał z Kazimierzem Odnowicielem (fot. domena publiczna).

news | 26.09.2015 | Autor:

Srebrniki polskiego Judasza. Monety, które miały obalić Piastów

Pohańbił pamięć swojego pana i zdradził syna prawowitego władcy. Przyłożył rękę do upadku potężnego imperium Bolesława Chrobrego. A marzyło mu się znacznie więcej. Najnowsze odkrycie tylko to potwierdza.

Ciekawe materiały o Kazimierzu Odnowicielu z portalu TwojaHistoria.pl:

Kazimierz Wielki. Najpopularniejszy z polskich królów?

artykuł | 10.10.2017 | Autor:

Kto jest najpopularniejszym polskim władcą? Sprawdzamy dane wyszukiwarki Google

Którzy władcy budzą największe zainteresowanie, o których chcemy czytać, których sylwetki zgłębiamy? Którzy są najważniejsi dla nas – dzisiejszych Polaków? Przedstawiamy jedyny w swoim rodzaju ranking oparty na twardych danych. Wyniki zaskakują.

Najlepsze książki o Kazimierzu Odnowicielu: