Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Jan Piwnik „Ponury” (1912-1944)

Jan Piwnik zyskał sławę dzięki akcjom w Górach Świętokrzyskich.

fot.domena publiczna Jan Piwnik zyskał sławę dzięki akcjom w Górach Świętokrzyskich.

Jan Piwnik „Ponury” (1912-1944) – oficer Armii Krajowej, cichociemny. Urodził się 31 sierpnia 1912 roku we wsi Janowice. Po ukończeniu gimnazjum w Ostrowcu odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Zakończył ją w czerwcu 1933 roku. Przez kilka miesięcy służył w pułku artylerii ciężkiej w Przemyślu, następnie jednak został przeniesiony do rezerwy. Zaczął pracować w policji – do 1938 roku w stopniu aspiranta skończył szkołę oficerów policji w Mostach.

W kampanii wrześniowej walczył jako dowódca kompanii w zmotoryzowanym polowym batalionie policji. W kolejnych miesiącach przedostał się przez Węgry i Jugosławię do Francji, a następnie do Wielkiej Brytanii. W 1940 roku zgłosił się do służby w kraju i w nocy z 7 na 8 listopada 1941 roku został zrzucony koło Skierniewic.

Początkowo kierował odbiorem zrzutów lotniczych, a następnie przydzielono go do organizacji dywersyjnej „Wachlarz”. Dowodził 2 Odcinkiem z siedzibą w Równem. To on stał na czele grupy uderzeniowej, która 18 stycznia 1943 roku odbiła żołnierzy „Wachlarza” z więzienia w Pińsku. Po ttym sukcesie, w marcu 1943 roku, mianowano go dowódcą oddziału leśnego i szefem Kedywu w Okręgu AK Kielce. Zorganizował tu między innymi dywersję na dwa niemieckie pociągi. W akcji, która odbyła się w nocy z 2 na 3 lipca 1943 roku, zaatakowano składy na odcinku Suchedniów-Łączna, zdobywając broń i amunicję. Krwawy odwet Niemców i działalność agenta gestapo, który informował Niemców o ruchach grupy Piwnika doprowadziła do konfliktu oficera z Komendą Okręgu. W grudniu 1943 roku został odwołany ze stanowiska. Mniej więcej w tym czasie, na jesieni 1943 roku, związał się z Emilią Malessą, łączniczką Komendy Głównej AK.

Po opuszczeniu Kielc „Ponurego” skierowano do Nowogródka. Od kwietnia 1944 roku tworzył samodzielny oddział partyzancki. 1 maja stanął na czele VII batalionu 77 pułku piechoty AK. Udało mu się stoczyć kilka potyczek z Niemcami, zdobyć niemieckie punkty oporu w Wasiliszkach i Skrzybowcach. Zginął 16 czerwca 1944 roku pod Jewłaszami. Pośmiertnie awansowano go do stopnia majora.

W trakcie służby „Ponury” dwukrotnie został odznaczony krzyżem Virtuti Militari V klasy. Zarówno na Kielecczyźnie, jak i na Nowogródczyźnie o jego działalności opowiadano historie i układano piosenki. Jego biografia stała się kanwą dla wielu powieści i opowiadań.

Dowiedz się więcej o „Ponurym”:

artykuł | 21.10.2012 | Autor:

Odbicie „Wani”. Akcja AK niczym z filmu sensacyjnego

Wiele akcji przeprowadzonych przez żołnierzy Armii Krajowej to gotowe scenariusze na świetny film sensacyjny. Do najbardziej spektakularnych spośród nich bez wątpienia należy zaliczyć odbicie kapitana Alfreda Paczkowskiego „Wani” z łap pińskiego Gestapo.

Ciekawe materiały na temat Jana Piwnika z portalu TwojaHistoria.pl:

Jan Piwnik.

artykuł | 28.10.2017 | Autor:

W tej wsi Niemcy zastrzelili i spalili żywcem 204 Polaków. Jak Armia Krajowa odpowiedziała na obrzydliwą zbrodnię?

Okupant wymordował wieś znaną z pomocy partyzantom. W odwecie Armia Krajowa zorganizowała jedną ze swoich szczególnie brawurowych akcji.