Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Irena Krzywicka (1899-1994)

Zdjęcie Ireny Krzywickiej z czasu okupacji.

fot.domena publiczna Zdjęcie Ireny Krzywickiej z czasu okupacji.

Irena Krzywicka z domu Goldberg (1899-1994) – pisarka, tłumaczka i publicystka, propagatorka świadomego macierzyństwa. Urodziła się 28 maja 1899 roku w Jenisejsku na Syberii, gdzie jej rodzice – spolonizowani Żydzi – zostali zesłani za działalność polityczną.

W 1903 roku rodzina Goldbergów wróciła do Warszawy. Tam też Irena skończyła szkołę średnią, a następnie podjęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Niedługo po ich rozpoczęciu, w 1918 roku, zadebiutowała niemal jednocześnie jako poetka (wierszem „Świt” opublikowanym w „Sztandarze Socjalizmu”) oraz pisarka (opowiadaniem „Kiść bzu”, które ukazało się na łamach „Pro arte et studio”). Dyplom magisterski otrzymała w 1922 roku; następnie przygotowywała rozprawę doktorską, jednak nie obroniła jej ze względu na konflikt z promotorem.

W 1923 roku wyszła za mąż za Jerzego Krzywickiego, z którym miała dwóch synów. Małżeństwo, zawarte – jak sama podkreślała – „z przyjaźni” miało charakter otwarty. Głośne były jej związki pozamałżeńskie, najpierw z poetą i dramaturgiem Walterem Hasencleverem, a następnie z Tadeuszem Boyem-Żeleńskim. Z tym ostatnim Krzywicka prowadziła kampanię na rzecz edukacji seksualnej, świadomego macierzyństwa i legalizacji aborcji. W 1931 roku razem otworzyli w Warszawie Przychodnię Świadomego Macierzyństwa, w której udzielano porad i leczono bezpłatnie lub za niewielką opłatą. Swoje poglądy Krzywicka wykładała między innymi na łamach „Życia Świadomego”, dodatku do „Wiadomości Literackich”. Nawoływała między innymi do tolerancji względem homoseksualizmu; głosiła też hasła wolności seksualnej kobiet, przez wielu współczesnych uważane za wręcz skandaliczne.

Oprócz działalności publicystycznej zajmowała się również pisarstwem. Do jej najgłośniejszych powieści należą „Pierwsza krew” z 1930 roku, „Ucieczka z ciemności” z 1939 roku czy powieść dla młodzieży „Wichura i trzciny” z 1959 roku. Współpracowała ze Skamandrytami. Przetłumaczyła też na polski szereg utworów, między innymi Herberta George’a Wellsa.

Podczas wojny współpracowała z AK, ukrywając się pod nazwiskiem Ireny Piotrowskiej. Straciła wówczas męża i jednego z synów. W 1945 roku na krótko wyjechała do Paryża. Na stałe wyprowadziła się z Polski na początku lat 60, idąc w ślad za swoim synem Andrzejem. Od 1965 roku mieszkała we Francji. Krótko przed śmiercią wydała jedną ze swoich najlepiej znanych książek – „Wyznania gorszycielki”. Zmarła 12 lipca 1994 roku w Bures-sur-Yvette koło Paryża.

Dowiedz się więcej o Irenie Krzywickiej:

Kolejka do telefonu w damskim akademiku. Fotografia z 1927 roku

artykuł | 24.06.2018 | Autor:

Dyszał do słuchawki, rękę miał w spodniach… Telefoniczni stalkerzy w przedwojennej Polsce

„Kto tego nie przeżył, nie wie, do jakiego szału mogą doprowadzić tego rodzaju bezustanne telefony” – wspominała znana literatka Irena Krzywicka. To samo mogłaby powiedzieć jedna z przedwojennych parlamentarzystek, nękana erotycznymi telefonami.

artykuł | 02.04.2016 | Autor:

Stalking po polsku. Nasi rodacy naprawdę potrafili być psychopatycznymi prześladowcami

Nękali, śledzili, dzwonili, nachodzili. Stalkerzy gotowi byli na wszystko, by osiągnąć swój cel. I choć motywy mieli różne, od chęci zaistnienia na salonach do zemsty za odrzucenie, cechowała ich ta sama brutalność i zawziętość.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.