Ciekawostki Historyczne

Elżbieta Łokietkówna (1305-1380)

Elżbieta Łokietkównafot.Orlai Orlai/domena publiczna

Elżbieta Łokietkówna

Elżbieta Łokietkówna

Królowa Węgier i regentka Polski z dynastii Piastów. Była córką Władysława Łokietka i Jadwigi Kaliskiej. Urodziła się jako pierwsze dziecko tej pary poczęte po powrocie księcia z wygnania. Wychowywała się pod okiem matki oraz sądeckich klarysek. W wieku 15 lat, kilku miesięcy po koronacji Władysława Łokietka, została wydana za mąż za węgierskiego króla Karola Roberta z dynastii Andegawenów. W 1330 roku padła ofiarą zamachu na życie swoje oraz swojej rodziny, w wyniku którego utraciła cztery palce u prawej dłoni i zyskała sobie niepochlebny przydomek „królowej kikuty”.

W obliczu postępującej, śmiertelnej choroby męża zdobywała coraz większy udział we władzy. Jej pozycja wzmocniła się jeszcze za panowania syna, Ludwika Andegaweńskiego. Wówczas uzyskała status nie tylko najbardziej samodzielnej, ale też najbardziej wpływowej ze wszystkich węgierskich królowych. Już za życia męża wydawała edykty regulujące wysokiej rangi sprawy królestwa, a za panowania syna posługiwała się w jego imieniu główną pieczęcią królestwa. Brała udział w kluczowych rozgrywkach na międzynarodowej szachownicy politycznej: usiłowała osadzić swojego syna na tronie Neapolu, angażowała się w spory z cesarstwem i papiestwem, występowała w roli mediatora między ościennymi mocarstwami.

Przez cały okres jego panowania wspierała brata, Kazimierza Wielkiego, między innymi zapewniając mu pomoc w negocjacjach z Czechami i Krzyżakami oraz wsparcie zbrojne potrzebne do przeprowadzenia podboju Rusi Czerwonej. W efekcie serii umów dynastycznych została wyznaczona przez Kazimierza na jego następczynię, w wypadku gdyby ten nie doczekał się legalnych synów. Zgodnie z polskim rozumieniem prawa dziedziczenia tron po śmierci Kazimierza miała przejąć nie sama Elżbieta, ale jej syn, Ludwik. Tak też się stało w 1370 roku. Do 1375 roku, a potem jeszcze przez kilka miesięcy na przełomie 1376 i 1377 roku, Elżbieta pełniła rolę polskiej regentki i tytułowała się polską królową. Była jedyną w historii Polski monarchinią sprawującą samodzielną władzę. W znaczącym stopniu przyczyniła się do przyjęcia przywileju koszyckiego, który utorował drogę do obrania polskim królem jej wnuczki, Jadwigi Andegaweńskiej.

Dowiedz się więcej o Elżbiecie Łokietkównie:

Średniowiecze

„Woda królowej węgierskiej”. Czy Elżbieta Łokietkówna…

Wierzono, że ten preparat pozwala odmłodnieć o dziesiątki lat. Za jego sprawą staruszki stawał się powabnymi młódkami. Jednocześnie miał to być pierwszy kosmetyk w Europie…

2 września 2018 | Autorzy: Kamil Janicki

Średniowiecze

Ostatnia wola wielkiej królowej. To najstarszy…

Wybitna królowa Węgier i Polski. Pierwsza w dziejach naszego kraju kobieta, która rządziła samodzielnie całym państwem, nie oglądając się na żadnego mężczyznę. Szara eminencja europejskiej…

31 lipca 2018 | Autorzy: Kamil Janicki

Średniowiecze

Ohydna tajemnica wybitnego monarchy. Czy największy…

Historycy szukają dla niego coraz to nowych wymówek. Przecież takie były czasy, taka mentalność. Nie każdą zbrodnię można jednak uzasadnić. I nie o każdej wypada…

26 października 2017 | Autorzy: Kamil Janicki

Ciekawe materiały na temat Elżbiety Łokietkówny z portalu TwojaHistoria.pl:

Średniowiecze

Przywilej koszycki. Polityczny majstersztyk czy kompromitujące…

Przywilej koszycki przeszedł do historii jako zarzewie kryzysu państwa, niemocy dynastii i samowoli polskiej szlachty. Anarchię kolejnych wieków zrzucano na barki Ludwika Węgierskiego, a wraz…

10 grudnia 2017 | Autorzy: Kamil Janicki

Średniowiecze

Była jedyną kobietą w dziejach Polski,…

Cała dekada naszych dziejów stała pod jej znakiem. Tytułowała się królową, ale dzierżyła władzę równą królom. I nie wahała się z niej korzystać. Dlaczego dzisiaj…

7 listopada 2017 | Autorzy: Kamil Janicki

Średniowiecze

Która z polskich władczyń jest najpopularniejsza?…

Na jakąkolwiek uwagę mogą liczyć tylko, jeśli przysłużyły się Kościołowi. Ambicja? Polityczne talenty? Obiektywne zasługi dla kraju i dynastii? Na silne i niezależne kobiety wciąż…

25 października 2017 | Autorzy: Kamil Janicki

Najciekawsze historie wprost na Twoim mailu!

Zapisując się na newsletter zgadzasz się na otrzymywanie informacji z serwisu Lubimyczytac.pl w tym informacji handlowych, oraz informacji dopasowanych do twoich zainteresowań i preferencji. Twój adres email będziemy przetwarzać w celu kierowania do Ciebie treści marketingowych w formie newslettera. Więcej informacji w Polityce Prywatności.