Ciekawostki Historyczne
Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Nowożytność

Generał Władysław Jabłonowski nazywany był „Murzynkiem”. Nie bez powodu – był jedynym polskim czarnoskórym generałem.
02.03.2021 | Autor:

Władysław Jabłonowski. Czarnoskóry polski generał

Generał Władysław Jabłonowski nazywany był „Murzynkiem”. Nie bez powodu – był jedynym polskim czarnoskórym generałem. Wsławił się w obronie Pragi, w walkach na półwyspie Apenińskim i na San Domingo.

Gdy latem 1676 roku Marie-Madeleine Gobelin, znaną jako markizę de Brinvilliers, poddawano torturom w związku ze śmiercią jej ojca, dwóch braci oraz kochanka, nikt w Paryżu nie spodziewał się, jakie konsekwencje przyniosą jej zeznania.
23.02.2021 | Autor:

Madame z arszenikiem – wstrząsająca historia markizy de Brinvilliers

Gdy latem 1676 roku Marie-Madeleine Gobelin, znaną jako markizę de Brinvilliers, poddawano torturom w związku ze śmiercią jej ojca, dwóch braci oraz kochanka, nikt w Paryżu nie spodziewał się, jakie konsekwencje przyniosą jej zeznania. Za jej sprawą wybuchła...

Jeremi Wiśniowiecki na czele swej armii.
21.02.2021 | Autor:

Młot na Kozaków – czarna legenda kniazia Wiśniowieckiego

Słynął z bezkompromisowości, talentu do wojaczki i okrucieństwa. Jeremi Wiśniowiecki krwawo tłumił bunt kozacki na Ukrainie. Dla wrogów nie miał litości, nie respektował też zawieszenia broni. Tych, którzy trafili w ręce krwawego magnata, czekał straszny los. Równocześnie ten...

Stanisław Szczęsny Potocki z synami Stanisławem i Szczęsnym Jerzym. Czy jednak faktycznie byli oni owocem jego lędźwi? Niektórzy w to powątpiewają, gdyż żony notorycznie zdradzały bajecznie bogatego szlachcica.
18.02.2021 | Autor:

Rodzice zamordowali jego ciężarną żonę, a kolejne małżonki notorycznie go zdradzały. Kim był „pierwszy rogacz” Rzeczpospolitej?

Do historii przeszedł jako jeden z największych zdrajców w dziejach Polski – był współtwórcą osławionej Targowicy i walnie przyczynił się do rozbiorów. Ale sam także doświadczył zdrady. I to wielokrotnie. Mówiono, że z kilkanaściorga oficjalnych dzieci Szczęsnego Potockiego...

Karty historii wypełnione są uczonymi, lekarzami czy aptekarzami, którzy od czasów starożytnych w swoich kuracjach leczniczych zalecali stosowanie medykamentów zawierających surowce pozyskane z ludzkiego ciała.
12.02.2021 | Autor:

Lekarstwo idealne, czyli o dobroczynnych właściwościach zwłok skazańców

W roku 1861 w Niemczech John Ross Browne, amerykański podróżnik i pisarz, był świadkiem nietypowego zdarzenia. W mieście Hanau oglądał egzekucję miejscowego mordercy, skazanego na ścięcie za zabójstwo. Nie różniłoby się to niczym od innych podobnych „widowisk”, gdyby...

W XVIII wieku tajemnicze stworzenie siało postrach w małej prowincji Gévaudan na południu Francji.
03.02.2021 | Autor:

Bestia z Gévaudan. Co zabijało na południu Francji w XVIII wieku?

W XVIII wieku tajemnicze stworzenie siało postrach w małej prowincji Gévaudan na południu Francji. Kryptozoolodzy, którzy zajmują się „badaniem” zwierząt występujących w legendach oraz mitach, zaliczają je do kryptyd – hipotetycznie występujących stworzeń. Czym jednak krwiożercza bestia mogła...

Stefan Czarniecki na stałe „zasiadł” w panteonie narodowym jako wzór żołnierza i patrioty.
15.01.2021 | Autor:

Stefan Czarniecki – bohater narodowy, krwawy dowódca i… pazerny hetman

Jego nazwisko pojawia się w hymnie Polski, gdzie wymieniany jest jako ten, co dla ojczyzny ratowania „wrócił się przez morze”. Stefan Czarniecki na stałe „zasiadł” w panteonie narodowym jako wzór żołnierza i patrioty. Nie była to jednak postać...

Szachy mają długą i fascynującą historię
10.01.2021 | Autor:

Ulubiona gra Napoleona, Jana Sobieskiego i carycy Katarzyny, czyli kilka słów o szachach

Strategiczna gra planszowa, którą zachwycali się zarówno władcy, jak i władczynie. Taktyka, manipulacje, intuicja – dziś dzięki tej szczególnej rozgrywce możemy zrozumieć przemiany zachodzące w sztuce, polityce i kulturze. Jak narodził się fenomen szachów, nie bez powodu nazywanych...

Bitwa pod Mątwami po potopie szwedzkim okazała się kolejnym gwoździem do trumny Rzeczpospolitej.
05.01.2021 | Autor:

Mątwy 1666, czyli rzeź polsko-polska

Po dziesięcioleciach krwawych wojen z Turkami, Tatarami, Moskwą, Kozakami, tuż po dramatycznie wyniszczającym potopie szwedzkim polska szlachta zafundowała Rzeczpospolitej wojnę domową. Jej najkrwawszym, a zarazem najbardziej wstydliwym epizodem była bitwa pod Mątwami w 1666 roku. Do dziś uważa...

Początek roku nie zawsze przypada 1 stycznia.
01.01.2021 | Autor:

Nowy Rok w marcu? A może we wrześniu? Ery i style rozpoczynania roku w historii

Kalendarz jest narzędziem umownym – podobnie jak czas oraz jego liczenie. Zagadnienia fizyczne zostawmy jednak w spokoju, zajmijmy się tymi historycznymi. Czy Nowy Rok zawsze rozpoczynano pierwszego dnia stycznia?

Przedwojenne polskie chłopki
30.12.2020 | Autor:

Długi cień pańszczyzny. „Ludowa historia Polski”

Większość z nas ma chłopskie korzenie, a jednak głównie interesujemy się dziejami szlacheckiej mniejszości. Dziś historycy próbują przywrócić właściwe proporcje w opowieści o historii narodu polskiego.

Do dziś nieznane jest prawdziwe imię i nazwisko George'a Psalmanazara
28.12.2020 | Autor:

Oszust, który sprawił, że Brytyjczycy uwierzyli w… zmyślony kraj

Do dziś nieznane jest prawdziwe imię i nazwisko George’a Psalmanazara. Prawdopodobnie urodził się gdzieś około roku 1680 w południowej Francji. Miał być bardzo zdolnym dzieckiem ze szczególnym talentem do języków, w tym łaciny. Był również niezwykle ciekawy świata...

Konstanty i Aleksander Romanowowie
27.12.2020 | Autor:

„Oni nawet nie wiedzą, jak bardzo ich kochałem”. Dlaczego wielki książę Konstanty płakał, uciekając z Polski po wybuchu powstania listopadowego?

Po wybuchu powstania listopadowego zaskoczony rozwojem wydarzeń wielki książę Konstanty został zmuszony do opuszczenia Królestwa Polskiego, którego był faktycznym władcą. 13 grudnia przekroczył granicę z Cesarstwem. Nigdy nie wrócił do Warszawy, choć wyjeżdżając, płakał. Dlaczego?

Barszcz czerwony króluje na wigilijnych stołach Polaków. Ale jak na nie trafił?
24.12.2020 | Autor:

Czerwony król wigilijnego stołu, czyli krótka historia… barszczu

„Barszcz, od najdawniejszych czasów ulubiona w Polsce polewka kwaskowata, gotowana zwykle z kwasu burakowego (zakwaszona ćwikła), lub chlebowego, uważana przez dawnych botaników polskich za lekarstwo” – tak pisał w swojej Encyklopedii staropolskiej Zygmunt Gloger. Dzisiaj ten czerwony król wigilijnego...

Spalenie przez Lutra ekskomunikującej go bulli papieskiej.
23.12.2020 | Autor:

„Ludzie ci, co się potocznie zwą zakonnikami i mnichami – nazwami w obu przypadkach najzupełniej fałszywymi…”, czyli o reformacji w Kościele słów kilka

Średniowieczny Kościół często zmagał się z problemami wewnętrznymi. Kłopotliwa walka cesarza z papieżem o inwestyturę (czyli o władzę w świecie chrześcijańskim) oraz przegrane krucjaty doprowadziły do utraty prestiżu. Wielu ówczesnych myślicieli żądało znaczących zmian. Wizja zbliżającej się reformy...

Przypadłość zwaną współcześnie halitozą leczono na najróżniejsze sposoby, czasem skutecznie, a czasem wręcz przeciwnie...
19.12.2020 | Autor:

Najstarsza miętówka na świecie, czyli tysiące lat walki z nieświeżym oddechem

Zmagania z niewidzialnym wrogiem – brzydkim zapachem z ust – trwają tak długo, jak istnieje ludzka cywilizacja. Przypadłość zwaną współcześnie halitozą leczono na najróżniejsze sposoby, czasem skutecznie, a czasem wręcz przeciwnie…

Kobiety na morzu zajmowały się m.in. piractwem - jak Anne Bonny
12.12.2020 | Autor:

Baba na statku – marynarzom lżej

Przez stulecia obecność pań na morzu uznawano za nieszczęście, choć starożytni pisali, że w razie sztormu naga kobieta, wystawiając się do wiatru, może… uciszyć burzę. Mimo to kobiet na statkach nie brakowało. Choć nie zawsze trafiały na nie...

Kolumb wrócił do Hiszpanii jako triumfator, choć rdzenna ludność Ameryki z pewnością nie podzielała jego entuzjazmu
10.12.2020 | Autor:

Niewolnictwo i krwawy podbój w imię Boga, czyli co Kolumb sprowadził do Ameryki

Postać Krzysztofa Kolumba kojarzymy dziś głównie z odkryciem Ameryki. Ale równie istotny jest fakt, że pojawienie się żeglarza u wybrzeży Nowego Świata zapoczątkowało szokująco szybki proces bezlitosnego dziesiątkowania lokalnej ludności.

Ludwika XIV otaczała aura boskości. Pod wieloma względami był jednak tylko... człowiekiem.
08.12.2020 | Autor:

Nie wszystko Słońce, co się świeci. Prywatne życie Ludwika XIV

Przeżył 77 lat (bez czterech dni), panował przez 72 lata, trzy miesiące i 18 dni. Rządził najdłużej spośród europejskich władców, a na kartach historii zapisał się jako Ludwik XIV Wielki. I nie bez powodu, choć pod złotą otoczką...

Anna Boleyn została ścięta za domniemane zdrady
07.12.2020 | Autor:

Egzekucja Anny Boleyn. Jak wyglądały ostatnie chwile drugiej żony Henryka VIII?

Był 19 maja 1536 roku. Cała Anglia wstrzymała oddech. To, co się wydarzyło, nie miało precedensu. Po raz pierwszy w dziejach kraju wykonano egzekucję na królowej. Lecz nie po raz ostatni… Oskarżając o liczne zdrady i skazując na...

Tzw. złoty wiek piractwa szybko dobiegł końca
04.12.2020 | Autor:

Okrutne rabunki, szał destrukcji i… morze rumu. Czy „złoty wiek” piractwa faktycznie był złoty?

Póki działali, piraci byli jednym z ulubionych tematów prasy. Relacje z procesów i wykonywania wyroków śmierci zapewniały popyt na gazety i druki ulotne. Publikacje te w sposób raczej niezamierzony wytworzyły dość ponętny wizerunek rozbójników morskich – fałszywy, nieoddający...

Henryk VIII wkładał dużo wysiłku w zapewnienie sobie następcy
02.12.2020 | Autor:

Zróbmy sobie następcę, czyli jak doczekać się syna w epoce Tudorów

Podobno angielscy mężczyźni w czasach Henryka VIII uchodzili za wstrzemięźliwych i niezbyt gorących kochanków. Oczywiście z wyjątkiem samego króla, który słynął z gorącego temperamentu. Tylko co z tego, skoro nie był w stanie począć syna? Z pomocą przychodziły...

Marcin Mikołaj Radziwiłł był jedną z najmroczniejszych postaci czasów saskich.
01.12.2020 | Autor:

Fritzl po sarmacku – najbardziej odrażająca postać Rzeczpospolitej szlacheckiej

Przez lata przetrzymywał w zamknięciu żonę i dzieci. Sam w tym czasie zażywał rozkoszy z młodymi dziewczętami porywanymi z okolicznych wsi, z grupą wiernych żołdaków napadał na kupców i przejezdnych, a w prywatnym laboratorium poszukiwał kamienia filozoficznego. Zapraszamy...

Wśród Indian nie brakowało żądnych krwi wojowników (na zdj. Geronimo i jego kompani)
29.11.2020 | Autor:

Szlachetny Indianin? Nic podobnego! Mit mija się z rzeczywistością

Uczciwy, sprawiedliwy, skłonny do wybaczenia i pomocy uciśnionym, walczący fair i nieatakujący bezbronnych – taki był Winnetou, syn wodza indiańskiego plemienia Apaczów i główny bohater serii książek Karola Maya. To właśnie ten pisarz w dużym stopniu odpowiada za...

James Graham przeszedł do historii jako konstruktor „niebiańskiego łoża”, które miało gwarantować poczęcie za pomocą... elektryczności.
28.11.2020 | Autor:

Elektryzująca noc w łożu Jamesa Grahama. Kuriozalna metoda wspomagania płodności sprzed 250 lat

Gwarantowane poczęcie w optymalnej pozycji i ekstaza nieosiągalna w innych warunkach – tak pewien brytyjski lekarz reklamował swoją metodę wspomagania płodności, w której kluczowym elementem miało być… elektryczne łóżko!