Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Tadeusz Boy-Żeleński (1874-1941)

Tadeusz Boy-Żeleński z wykształcenia był lekarzem.

fot.domena publiczna Tadeusz Boy-Żeleński z wykształcenia był lekarzem.

Tadeusz Boy-Żeleński (1874-1941) – właściwie Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński, publicysta, tłumacz, krytyk literacki i teatralny i satyryk. Urodził się 21 grudnia 1874 roku w Warszawie.

Z wykształcenia był lekarzem – w latach 1892-1900 studiował (z przerwami) medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Praktykował do 1918 roku. W czasie I wojny światowej służył jako lekarz w armii austriackiej. Już wcześniej, w pierwszej dekadzie XX stulecia zaczął rozwijać jednak  inne pasje – na stypendium w Paryżu zainteresował się literaturą francuską. Wkrótce ukazały się jego pierwsze przekłady. Ogólnie przetłumaczył ponad 100 tomów klasyki francuskiej, w tym „Pieśń o Rolandzie”, dzieła Moliera, prace Kartezjusza czy powieści Marcela Prousta. Otrzymał za to szereg odznaczeń: palmy Akademii Francuskiej w 1914 roku, a później także Krzyż Oficerski i Krzyż Komandorski Legii Honorowej. Przed wojną współtworzył też teatrzyk Zielony Balonik.

Po I wojnie światowej nie wrócił już do medycyny, lecz zajął się krytyką literacką i teatralną, najpierw w Krakowie, a od 1922 roku w Warszawie. Był uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich krytyków – w 1928 roku otrzymał za swoją działalność nagrodę Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek. W 1933 roku przyjęto go do Polskiej Akademii Literatury. Jednocześnie krytykowano go za zbyt – zdaniem niektórych – liberalne poglądy. Domagał się laicyzacji polskiej kultury i „odbrązawiania” największych postaci polskiej literatury (w tym Adama Mickiewicza).

Kontrowersje budziła też jego działalność społeczna. Wraz z Ireną Krzywicką zaangażował się pod koniec lat 20. XX wieku w kampanię na rzecz świadomego macierzyństwa. W 1931 roku otworzyli wspólnie na ulicy Leszno klinikę dla kobiet, gdzie bezpłatnie lub za niewielką opłatą leczono i udzielano porad medycznych.

Po wybuchu wojny przeniósł się do Lwowa, gdzie wykładał literaturę francuską. Został zamordowany 4 lipca 1941 roku, po zajęciu miasta przez Niemców, wraz z innymi przedstawicielami polskiej inteligencji.

Ciekawe materiały na temat Boya z portalu TwojaHistoria.pl:

Tadeusz Boy-Żeleński na portrecie wykonanym przez Witkacego. Rok 1930

artykuł | 30.06.2018 | Autor:

Dlaczego Tadeusz Boy-Żeleński sprzeciwiał się karaniu za seks z nieletnimi?

„To się nazywa sztucznie robić zbrodniarzy” – pomstował jeden z najbardziej wpływowych publicystów II Rzeczpospolitej, Tadeusz Boy-Żeleński. Tym razem na jego celowniku znalazły się nie społeczne konsekwencje zakazu aborcji czy braku dostępu do antykoncepcji, ale… przepis karzący za…

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.