Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Nowożytność

Poniżej znajdziecie wszystkie nasze nowożytne ciekawostki: od początków XVI po schyłek XVIII wieku. W przypadku historii powszechnej to wydarzenia obejmujące wszystko od polowań na czarownice i reformacji, przez czasy Ludwika XIV i wojny trzydziestoletniej, po schyłek ancien régime’u na kontynencie, a więc rok 1791. W Polsce nowożytność – obejmująca czasy od panowania Jana Olbrachta (1492) po III rozbiór Rzeczpospolitej – umownie trwała cztery lata dłużej: do roku 1795.

historia obrazkowa | 17.01.2019 | Autor:

Ciekawostki na temat husarii, o których nie uczyli Cię w szkole

Husaria przez 200 lat broniła Rzeczpospolitej. To jej mordercza skuteczność decydowała o najwspanialszych polskich zwycięstwach. Wrogowie się jej panicznie bali, sojusznicy podziwiali. Wiele razy stawiała czoła nawet kilkunastokrotnie liczniejszemu przeciwnikowi. A czy wiedzieliście, że…

Co musisz wiedzieć o ostatnim królu Polski?

historia obrazkowa | 17.01.2019 | Autorzy: i

Czy znasz te fakty z życia ostatniego polskiego króla?

Został zapamiętany jako erudyta, mecenas kultury i sztuki oraz… wyjątkowo kiepski polityk, znajdujący się pod przemożnym wpływem Katarzyny II. Czy rzeczywiście zasługuje na tak surową ocenę? 

Maria Teresa na koniu (fot. domena publiczna)

artykuł | 16.01.2019 | Autor:

Najpotężniejsza Niemka w dziejach i kobieta, która rozerwała Polskę na strzępy

Kiedy dochodziła do władzy wszystko zdawało się pracować przeciwko niej – pokój zawarty niedawno z Turkami był upokarzający, skarbiec świecił pustkami, a zastępy wrogów czyhały na jej tron. Ona się jednak nie poddała, pokonała przeciwników i zbudowała potężne...

Co doprowadziło do upadku znaczenia husarii?

artykuł | 12.01.2019 | Autor:

Upadek husarii. Co sprawiło, że najlepsza jazda Europy stała się bezużyteczna?

W czasach świetności husarzy podziwiała cała Europa. W pewnym momencie ich bojowy czar zaczął się jednak wyczerpywać. Jak doszło do tego, że z wzbudzających lęk jeźdźców stali się „żołnierzami pogrzebowymi”?

historia obrazkowa | 09.01.2019 | Autorzy: i

Husaria. Najważniejsze fakty i liczby, które powinieneś znać na temat najlepszej jazdy w naszej historii

Kiedy husaria pojawiła się w Polsce? Ile kosztował koń husarski? Jak długie były kopie, których używali husarze? Znasz odpowiedź na te pytania? Jeżeli nie, to dowiesz się tego z naszej infografiki.

Czy husarze używali w walce skrzydeł? A może były one tylko dekoracją?

artykuł | 07.01.2019 | Autor:

Po co husarze nosili skrzydła?

Chyba nic nie kojarzy się z husarią bardziej, niż ten niezwykły element wyposażenia. Wśród naukowców budzi on jednak wiele kontrowersji. Czas wreszcie rozstrzygnąć: gdzie i po co legendarni jeźdźcy nosili skrzydła?

Czy husarze byli żołnierzami doskonałymi? Na ilustracji akwarela Juliusza Kossaka "Towarzysz husarski".

artykuł | 03.01.2019 | Autor:

Co dawni Polacy i Europejczycy NAPRAWDĘ myśleli na temat husarii?

Inni wojownicy wyglądali przy husarii po prostu żałośnie – z tym stwierdzeniem zgodziłaby się w okresie świetności polskiej jazdy cała Europa. Naszych wojowników wysławiano za męstwo, animusz i wzrok „gryzący orzechy”. A oni robili wszystko, by ten wizerunek...

Czarniecki pod Warką na obrazie Juliusza Kossaka.

artykuł | 28.12.2018 | Autor:

Bitwa pod Warką. Pierwsze wielkie zwycięstwo Polaków ze Szwedami w czasie Potopu

W 1655 roku Szwedzi zajęli niemal całą Koronę. Kolejne próby zahamowania Potopu kończyły się porażką, a wyczekiwane zwycięstwo w otwartym polu nie nadchodziło. Nadzieja pojawiła się dopiero, gdy król Jan Kazimierz wrócił do kraju, a Stefan Czarniecki przyprowadził...

Fragment obrazu Szymona Boguszowicza przedstawiającego bitwę pod Kłuszynem w 1610 roku.

artykuł | 14.12.2018 | Autor:

Bitwa pod Kłuszynem. Triumf, który otworzył Polakom drogę do zdobycia Moskwy w 1610 roku

Rosyjskiego cara zgubiła nadmierna pewność siebie. 4 lipca 1610 roku miał miażdżącą przewagę nad wrogiem. Ten zdołał go jednak podejść nocą, zaskoczyć niemal we śnie i zepchnąć do defensywy. Jak do tego doszło?

Anna Jagiellonka na obrazie Jana Matejki.

historia obrazkowa | 13.12.2018 | Autorzy: i

Druga kobieta, która została królem Polski. Co musisz wiedzieć o Annie Jagiellonce?

Rodzice niespecjalnie się nią przejmowali, a brat skąpił na jej posag. A jednak to ona w pewnym momencie stała się dla Polaków symbolem całej dynastii. Jak do tego doszło i dlaczego to właśnie Annie możnowładcy Rzeczpospolitej ofiarowali koronę?

historia obrazkowa | 05.12.2018 | Autorzy: i

Sto lat krwawych zmagań. Jakie były największe triumfy Polaków w wojnach ze Szwedami?

W XVI wieku dwa państwa stanęły do walki o panowanie nad Bałtykiem: Szwecja i Rzeczpospolita Obojga Narodów. Konflikt między nimi zaogniał fakt, że zasiadający na polskim tronie Wazowie wysuwali zasadne roszczenia do szwedzkiej korony. Jakie były największe polskie...

W polskiej historii mieliśmy wiele wyróżniających się formacji wojskowych. Wśród nich byli również pancerni.

artykuł | 03.12.2018 | Autor:

Nie tylko husaria. Najskuteczniejsze polskie formacje wojskowe

Rycerze z długimi kopiami i skrzydłami u boków stanowią dumną kartę historii polskiego oręża. Ale nie byli jedyni – w dziejach naszego kraju nie brakowało zabójczo skutecznych i doskonale przeszkolonych żołnierzy, gotowych przelać krew za ojczyznę. Oto najlepsi...

Aleksander Jagiellończyk na portrecie z roku 1645.

ciekawostka | 29.11.2018 | Autor:

To chyba najbardziej zapomniany Jagiellon – a przecież tyle zrobił dla Polski!

Umocnił nadszarpniętą władzę królewską, dzięki sprytnym reformom zdołał wypełnić opustoszały skarbiec i zabezpieczyć granice atakowanego zewsząd państwa. A mimo to o jego zasługach – a nawet o nim samym – rzadko się wspomina. Dlaczego?

Kiedy tak naprawdę rozpoczęła się historia Polski? Na ilustracji koronacja Piasta.

materiał promocyjny | 26.11.2018 | Autor:

Władcy Polski. Historia na nowo opowiedziana

Anglicy i Francuzi uczynili ze swoich królów towar eksportowy, książki o królowej-dziewicy Elżbiecie czy krwawej Margot czytają miliony. Nasi monarchowie, zasuszeni w obrazach Matejki, wydają się nudni i prowincjonalni, wegetują w rezerwacie szkolnych podręczników. A przecież historia Polski...

Iwan IV Groźny (fot. domena publiczna)

artykuł | 22.11.2018 | Autor:

Iwan Groźny był delikatnym i kochającym mężem. Czy tyranem stał się dopiero, gdy bojarzy zamordowali jego żonę?

Iwan IV Groźny siał postrach wśród poddanych, a do historii przeszedł jako największy tyran swojej epoki. Potwór w ludzkiej skórze jednocześnie był jednak kochającym mężem. Choć kochającym tylko swoją pierwszą żonę, zgładzoną przez zdradzieckich poddanych.

Stanisław Leszczyński na portrecie autorstwa Jeana Girardeta.

ciekawostka | 21.11.2018 | Autor:

Ten król Polski sam chciał przeprowadzić rozbiory i płaszczył się przed Szwedami. Dlaczego wspominamy go tak pozytywnie?

O polski tron walczył przez kilkadziesiąt lat. Zostawił po sobie legendę króla oświeconego, dobrze wykształconego i łaskawego. Jak się okazuje, za tą fasadą krył rozbuchane ego, a za cenę korony gotowy był doprowadzić nawet do podziału Rzeczpospolitej.

Bitwa pod Oliwą na obrazie Włodzimierza Jana Nałęcza.

artykuł | 19.11.2018 | Autor:

Bitwa pod Oliwą. Największy triumf polskiej floty w dziejach

Król Zygmunt III Waza miał ambitny plan desantu na Szwecję. Przeznaczone do tego okręty musiały jednak posłużyć do innego celu: odpierania szwedzkiej inwazji na Polskę. I poradziły sobie naprawdę chwalebnie!

Bona na obrazie Jana Matejki "Zawieszenie dzwonu Zygmunta".

historia obrazkowa | 19.11.2018 | Autorzy: i

Królowa Bona w pigułce. Co koniecznie musisz o niej wiedzieć?

Bony Sforzy nie trzeba nikomu przedstawiać. Ambitna Włoszka, która rządziła Rzeczpospolitą u boku Zygmunta I Starego, jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich władczyń. Ale czy naprawdę wiesz o niej wszystko? Sprawdź na naszej infografice.

Jan Olbracht. Na obrazach przedstawiano go dość niewinnie, jednak źródła malują zupełnie inny wizerunek króla (fot. domena publiczna)

artykuł | 10.11.2018 | Autor:

Jan Olbracht. Alkoholik, chory na syfilis erotoman… i najbardziej wyuzdany król Polski!

Nie żałował sobie jedzenia, alkoholu ani uciech cielesnych. Przez jego łoże przewinęło się ocean kobiet – nic dziwnego, że od jednej w końcu zaraził się kiłą. A przecież był takim miłym i posłusznym chłopcem… Jak to się stało,...

Król Zygmunt w pracowni złotniczej (fot. domena publiczna)Król Zygmunt w pracowni złotniczej (fot. domena publiczna)

artykuł | 03.11.2018 | Autor:

Zygmunt III Waza. Najbardziej schorowany i zniedołężniały król Polski?

Ten polski władca już od chwili narodzin miał pod górkę. Przyszedł na świat w niewoli, podczas gdy jego szalony wuj trzymał pod kluczem jego rodziców. Gdy zjawił się w Polsce by objąć tron nazywano go niemym diabłem. A...

Samozwańczy mesjasz żydowski, Jakub Frank, założył w Polsce prężnie działającą sektę.

artykuł | 29.10.2018 | Autor:

Rozpustny mesjasz z Polski. Obiecywał nieśmiertelność i organizował orgie

Życie Jakuba Franka nadawałoby się na scenariusz filmowy. Ten samozwańczy prorok wyznawał cztery religie, uzdrawiał, obiecywał nieśmiertelność i… organizował orgie. Dzięki sprytowi oraz darowi przekonywania zaskarbił sobie przychylność biskupów katolickich, polskiego króla, a nawet cesarzowej Austrii!

historia obrazkowa | 29.10.2018 | Autorzy: i

Car na kolanach przed polskim królem. Jeden z największych sukcesów Rzeczpospolitej w wojnach z Rosją

29 października 1611 roku zdetronizowany przez Polaków car Wasyl IV złożył hołd królowi Zygmuntowi III Wazie. Był to jeden z największych sukcesów Rzeczpospolitej w trakcie wojny polsko-rosyjskiej z początku XVII wieku. Dzięki tej infografice dowiesz się więcej na...

Scena z życia bojarów w XVII wieku (fot. domena publiczna)

artykuł | 26.10.2018 | Autor:

Carskie imperium pogardy. Jak zamożni Rosjanie 500 lat temu traktowali swoje żony i córki?

Rosjanie zasadę „mój dom – moja twierdza” potrafili podnieść na zupełnie nowy poziom. Za wysokimi płotami, ciężkimi wrotami i drzwiami zamykanymi na kłódkę trzymali jednak nie rubiny i złotogłowie, a… własne żony i córki.

historia obrazkowa | 24.10.2018 | Autorzy: i

Historia rozbiorów Rzeczpospolitej. Daty i liczby, które powinien znać każdy Polak

24 października władcy Rosji, Prus i Austrii podpisali warunki III rozbioru Polski. W jego wyniku Rzeczpospolita zniknęła z mapy Europy. Na tej infografice znajdziesz najważniejsze fakty dotyczące kolejnych etapów upadku naszego kraju.

Polscy szlachcice „na siłę" szukali dowodów na swoje starożytne sarmackie pochodzenie.

ciekawostka | 22.10.2018 | Autor:

Najbardziej absurdalne dowody na sarmackie pochodzenie Polaków

Obsesja szukania starożytnych korzeni, która w XVI wieku opanowała polską szlachtę, doprowadziła do stworzenia całej ideologii. Ale Sarmatom znad Wisły nie wystarczało, że sami w nią wierzyli. Żeby przekonać resztę świata, wysunęli szereg argumentów. W większości kompletnie wyssanych...