Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Legendy, bajki i zmyślenia

Aresztowanie Robespierre'a (tu przedstawione na obrazie J.-J.-F. Tassaerta) było zaskoczeniem dla wszystkich. Jeszcze dzień wcześniej ten najbardziej rozpoznawalny przywódca rewolucji francuskiej sam planował czystki (źródło: domena publiczna).

artykuł | 01.02.2017 | Autor:

Ta plotka obaliła dyktatora. Ludzie naprawdę w nią uwierzyli?

Cieszył się opinią nieprzekupnego. O jego prawości krążyły legendy. Ten budowany całe życie wizerunek runął… w zaledwie 24 godziny. Co wystarczyło powiedzieć, żeby tak szybko strącić kogoś ze szczytów władzy i wysłać na gilotynę?

artykuł | 22.12.2016 | Autor:

Azjatyckie hordy ludojadów. Żaden naród w średniowieczu nie miał gorszej prasy!

Pożerali dzieci swoich wrogów. Żyli niczym zwierzęta. Pod ich wpływem zmieniły się nawet modlitwy. W kościołach wołano z przerażeniem: „Przed strzałami Węgrów obroń nas, Panie!”. Ale ile właściwie jest prawdy w tym image’u Madziarów?

artykuł | 23.11.2016 | Autor:

Nie tylko mordy rytualne. Najbardziej absurdalne oskarżenia pod adresem Żydów

Mieli być wrogami Chrystusa i całego rodzaju ludzkiego. Podstępni, chciwi, śmierdzący i żądni chrześcijańskiej krwi. Porywanie i mordowanie niewinnych dzieci nie było najgorszą ze zbrodni, o jakie ich oskarżano.

artykuł | 06.11.2016 | Autor:

Najbardziej absurdalne przejawy kultu Stalina

W pewnym abchaskim miasteczku były tylko dwie ulice. Jedna dostała nazwę: Stalina. Druga – Dżugaszwilego. Tyran wobec objawów kultu okazywał demonstracyjną skromność, ale w istocie chciał, by uważano go za Mesjasza komunistycznej rewolucji.

Atak Krakena na żaglowiec (źródło: domena publiczna).

artykuł | 30.09.2016 | Autor:

Potwory z głębin. Jakie strachy pożerały dawnych żeglarzy?

Rekiny, węże morskie i krakeny spędzały sen z powiek marynarzom – szczególnie jeśli naczytali się książek i nasłuchali legend!

artykuł | 19.09.2016 | Autor:

Obalamy wszystkie mity dotyczące asasynów

Odurzeni haszyszem, pozbawieni wszelkich hamulców moralnych, bezwzględni zabójcy.  Taką legendę zapewnili asasynom wyznawcy islamu, a przejęli i spopularyzowali krzyżowcy. Niewiele w tym wszystkim prawdy… Poza faktem, że asasyni, od czasu do czasu, rzeczywiście kogoś zabijali.

artykuł | 28.06.2016 | Autor:

Skąd wzięła się dynastia Habsburgów?

Przez całe stulecia Europa była ich piaskownicą. Decydowali o losach narodów i dynastii. Żaden inny ród nie prowadził równie cynicznej i przemyślanej polityki. Ale przecież Habsburgowie nie zawsze trzęśli kontynentem. A początki ich rodziny naprawdę mogą zaskakiwać…

artykuł | 11.06.2016 | Autor:

Insygnia władzy są ważne, ale Węgrzy mocno przesadzali!

Miała swój zamek, na utrzymanie którego szły ciężkie pieniądze, a także własnych strażników. Gdy grzebano ją w żelaznej trumnie, był to symboliczny pogrzeb państwa. W kraju pozbawionym monarchy to ona sprawowała władzę. I nie mówimy o osobie.

artykuł | 09.06.2016 | Autor:

Czy Elżbieta I była mężczyzną?

Zarost miała skrywać gruba warstwa makijażu, a jabłko Adama marszczone kołnierze. Zbyt długie palce, upodobanie do polowań i niespożyte siły witalne miały dowodzić niezbicie, że najsłynniejsza władczyni Europy w rzeczywistości wcale nie była kobietą!

artykuł | 30.05.2016 | Autor:

Czy Robinson Crusoe rozbił się na… polskiej wyspie?

Ujrzałem mnóstwo porozrzucanych piszczeli, parę czaszek i niepodogryzanych rąk z okrwawionymi palcami – opisywał przerażony bohater książki Daniela Defoe, rozbitek zagubiony na egzotycznej wyspie. Uświadomił sobie, że może stanąć oko w oko z dziką hordą, złaknioną ludzkiego mięsa. Ale...

Czy to możliwe, że najważniejszy polski święty był nekromantą? (źródło: domena publiczna).

artykuł | 18.05.2016 | Autor:

Czy najważniejszy polski święty był nekromantą?

Wskrzeszony trup jako świadek w sądzie? Nekromancja jako powód do dumy i metoda na zbicie kasy? Kiedy chodziło o prywatę, żadne środki nie wydawały się zbyt daleko posunięte. I podobno wiedział o tym także jeden ze świętych patronów Polski.

artykuł | 12.05.2016 | Autor:

Jak nasi dziadkowie polowali na żywe trupy?

W ruch szły kosy, gwoździe i siekiery. Krew lała się strumieniami, głowy padały na lewo i prawo. Wszystko, żeby mieć spokój z umarlakami wracającymi z zaświatów. I wszystko to w Polsce, w jak najbardziej prawdziwej historii i nie...

Zombie mają znacznie dłuższą historię niż mogłoby się wydawać (źródło: domena publiczna).

artykuł | 08.05.2016 | Autor:

Skąd NAPRAWDĘ wzięły się zombie?

Zombie wcale nie powstały w Hollywoodzie, ani nawet w Ameryce.  I w żadnym razie nie są wytworem popkultury. Gdzie w takim razie narodził się ten fenomen?

artykuł | 03.05.2016 | Autor:

To nie żaden dowcip. Żydzi próbowali przekonać Habsburgów… do konwersji na judaizm

Wykorzystując zamęt towarzyszący początkom reformacji, dwóch obrotnych Żydów oszukało całą Europę. W imieniu nieistniejących królestw zawierali sojusze z papieżem i przywódcami największych mocarstw. Za słoną opłatą przygotowywali grunt pod nadejście nowego Mesjasza. I przynajmniej jeden z nich naprawdę uwierzył, że uczyni...

Ludzie średniowiecza wiedzieli co nieco o murach... (ilustracja z kodeksu "Le roman de la rose" z ok. 1400 roku).

artykuł | 29.04.2016 | Autor:

Czy warto budować mury przeciw imigrantom?

Odpowiedź doskonale znali Chińczycy i Mandżurowie. Ale przynajmniej równie dużo miałby do powiedzenia na ten temat nasz własny król, Bolesław Chrobry.

artykuł | 26.04.2016 | Autor:

Aż wstyd przyznać, w jakie rzeczy wierzyli polscy geniusze. Ale czy na pewno?

Należeli do wąskiego grona najwybitniejszych polskich naukowców. W dzień konstruowali wynalazki, prowadzili badania, poszerzali królestwo rozumu. Wieczorem… wywoływali duchy. Czy byli głupcami? A może to my nimi jesteśmy, śmiejąc się z tego, co robili?

Nawet rosyjski car chciał być Polakiem (źródło: domena publiczna).

artykuł | 17.04.2016 | Autor:

Kto Ty jesteś? Polak lipny. 5 sytuacji, w których „opłacało się” być Polakiem

Polacy dumni są ze swych korzeni i czują się niedocenieni przez resztę świata. Mamy o sobie dosyć wysokie mniemanie. W historii trudno jednak znaleźć przypadki, żeby ktoś obcy podawał się za Polaka, chcąc poprawić swój wizerunek. Owszem, pojawiali...

Czy pierwowzorem dla Merlina był Ambrosius? Na ilustracji iluminacja z XV-wiecznego wydania "Historii królów Brytanii" (źródło: domena publiczna).

artykuł | 15.04.2016 | Autor:

Merlin istniał naprawdę. Wymazano go z historii, bo miał na imię…

Legendarny czarodziej Merlin, pomagający Arturowi, miał swój historyczny pierwowzór. Jednak świątobliwy kronikarz musiał ukryć prawdę, by nie zgorszyć czytelników!

artykuł | 14.04.2016 | Autor:

Kłamstwo 966 roku. Czy to Bolesław Chrobry, trzydzieści lat później, ochrzcił Polskę?

Nie brakuje teorii przesuwających chrzest Polski nawet o sto lat w tył. Znacznie więcej źródeł przemawia jednak za wprost odwrotną wersją wydarzeń. Czy to możliwe, że Mieszko umarł jako poganin, a dopiero jego syn przyjął chrześcijaństwo za sprawą...

Plakat filmu "Le Joueur d'échecs" z 938 roku, który opowiadał historię pojedynku Turka z Katarzyną Wielką.

artykuł | 10.04.2016 | Autor:

Katarzyna Wielka. Łowczyni androidów

250 lat temu nikomu nie śniło się jeszcze, że sztuczna inteligencja przejmie władzę nad światem. A w każdym razie nikomu poza rosyjską carycą. Bez wahania wypowiedziała ona wojnę robotom. I podobno nawet posunęła się do przeprowadzenia egzekucji na...

artykuł | 28.03.2016 | Autor:

Księżniczki dla naiwnych. Kobiety, które wmówiły światu, że mają w żyłach błękitną krew

Od czasu do czasu w Europie wybuchał skandal: pojawiała się dama twierdząca, że jest zaginioną księżniczką. Zgłaszała pretensje do tronu, majątku i przywilejów monarszych. Powstawał problem: jak odróżnić prawdziwą dziedziczkę od cwanej tupeciary? 

artykuł | 15.03.2016 | Autor:

Kopciuszek istniał naprawdę! Jak uboga szlachcianka została żoną wielkiego króla

Rodzice ją porzucili. Matka chrzestna kazała paść indyki. Nigdy się nie skarżyła, nawet gdy musiała opuścić przed czasem bal, by opiekować się cudzymi dziećmi. I choć wcale się o to nie starała, wpadła w oko monarsze. A potem...

artykuł | 11.01.2016 | Autor:

Nie chciałbyś się tam znaleźć po zmroku. Historia tych miejsc mrozi krew w żyłach

Są takie miejsca w USA, gdzie można umrzeć ze strachu. Nie pomoże strzelba wyładowana solą, zapas święconej wody ani potężne medium. Z pozoru to mogą być idealne budynki na imprezę albo wyprawę ze znajomymi, bo co może grozić...

artykuł | 12.12.2015 | Autor:

Czy sto lat temu w Afryce żyły dinozaury?

Brontozaury atakujące przepływające rzeką czółna. Triceratopsy demolujące wioski tubylców. Sto lat temu to była codzienność w Kongo. A przynajmniej tak się wydawało Europejczykom.

Chcesz się pozbyć wampira? Oto 10 prostych metod (źródło: domena publiczna; koloryzacja RK).

artykuł | 01.11.2015 | Autor:

Poradnik łowcy wampirów. 10 prostych metod, które pozwolą ci się pozbyć krwiopijców

W filmach sprawę niemal zawsze załatwia osinowy kołek. Nasi przodkowie byli o wiele bardziej pomysłowi. Przedstawiamy sposoby, do których naprawdę się uciekano – przez setki lat w całej wschodniej i południowej Europie.