Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Ciekawostka

Ciekawostki to kwintesencja naszego portalu. Krótkie materiały poświęcone interesujących anegdotom, zaskakującym detalom z przeszłości, dziwnym wiadomościom z dawnej prasy. Lektura, która zajmie ci nie więcej niż 3 minuty, oparta na pojedynczych źródłach.

ciekawostka | 21.03.2017 | Autor:

Czy 100 lat temu w Polsce opublikowano poradnik kobiecej masturbacji? [18+]

Stanisław Kurkiewicz potępiał w czambuł każdą formę onanizmu. Nie był jednak w stanie ukryć, że autoerotyzm to jego naukowa pasja. I choć twierdził, że tylko przestrzega czytelników przed występkami, to jego tekst z 1906 roku brzmi bardziej, jak…...

Biura główne kanalizacji i wodociągów w Łodzi. Przedwojenna pocztówka... bo łódzkie wodociągi mogły istnieć tylko na pocztówkach.

ciekawostka | 11.03.2017 | Autor:

W 1939 ta polska metropolia miała niemal 700 000 mieszkańców. Ale wciąż nie miała… bieżącej wody!

Wacław Wojewódzki nie mógł liczyć na uprzejmość przyjaciół. Nikt już nie witał się z nim mówiąc „dzień dobry” ani „dobry wieczór”. Wszyscy pytali od razu: „Kiedy będzie woda?!”. Trudno im się dziwić. Pan dyrektor od lat kierował przedsiębiorstwem Kanalizacji...

Złodzieje nie zawsze porozumiewali się za pośrednictwem tajemniczych znaków... (Światowid, 1929).

ciekawostka | 08.03.2017 | Autor:

Sto lat temu to były zakazane słowa, dla wtajemniczonych. Dzisiaj używa ich każdy. O jakie wyrazy chodzi?

Sekretne terminy, którymi posługiwali się złodzieje, bandyci, ludzie marginesu. U schyłku XIX wieku pomysłowy lwowski policjant postanowił zebrać je i opublikować. Niektóre brzmią dzisiaj… zaskakująco znajomo!

Właśnie takich "pomp" używano latach 20. XX wieku do leczenie impotencji. Na ilustracji fragment okładki książki "Impotence: A Cultural History" autorstwa Angusa McLarena (University Of Chicago Press 2007).

ciekawostka | 01.07.2015 | Autor:

Aparaty dla impotentów czy… męskie zabawki erotyczne? Osobliwe akcesoria sprzed 100 lat

Na początku XX wieku seksuolog Stanisław Kurkiewicz narzekał, że trudno o skuteczne środki „dźwigające siłę płciową, a może tylko dźwigające zwisak”. Walka z impotencją była w powijakach, a wysiłek wkładano przede wszystkim w opracowanie mechanicznych środków wzmagających erekcję. I...

Kazimierz Jagiellończyk. To niekoniecznie był jego ulubiony portret...

ciekawostka | 20.12.2014 | Autor:

Czy Jagiellonowie bili swoje dzieci?

Większość historyków nie wahałaby się ani przez chwilę, poproszona o wytypowanie najwybitniejszego Jagiellona. Kazimierz Jagiellończyk nie zdobył sławy porównywalnej z Jagiełłą, ale to właśnie on rzucił Zakon Krzyżacki na kolana i rozciągnął wpływy swojej rodziny na połowę Europy....

Stanisław August Poniatowski w rozmarzeniu. Czyżby śnił na jawie o pięknej Katarzynie?

ciekawostka | 20.10.2013 | Autor:

Jak Stanisław Poniatowski został kochankiem Katarzyny Wielkiej?

Romans ostatniego polskiego króla z rosyjską carycą to nie żaden sekret. Tajemnicą nie jest też znaczenie tego romansu dla objęcia tronu przez „króla Stasia”. Jak to się jednak stało, że drugorzędny polski możnowładca trafił do łożnicy jednej z...

ciekawostka | 06.01.2013 | Autor:

Głupi jak… przedwojenny student

Według powszechnej opinii jesteśmy świadkami drastycznego obniżenia poziomu prezentowanego przez absolwentów szkół średnich. Jednocześnie za wzór do naśladowania podaje się szkolnictwo wspaniałej Drugiej Rzeczpospolitej. Niektórzy twierdzą wręcz, że przedwojenna matura równa się dzisiejszemu tytułowi magistra! Ludzie żyjący przed...

ciekawostka | 28.09.2012 | Autor:

Obóz koncentracyjny w Oświęcimiu zbudowano… w 1917 roku?

W artykułach i książkach poświęconych obozowi Auschwitz-Birkenau można wyczytać, że Niemcy utworzyli go w połowie 1940 roku. Jest to prawda, ale tylko połowiczna. Rzadko wspomina się o tym, że obóz został w rzeczywistości zbudowany niemal ćwierć wieku wcześniej!

Tadeusz Bartoszewski "Wir" we własnej osobie.

ciekawostka | 04.07.2012 | Autor:

Polska broń podziemna

W anglosaskich książkach historycznych roi się od opowieści na temat esesmanów i nazistowskich aparatczyków, którzy w ostatnich dniach wojny zakopywali w sztolniach i jaskiniach przeróżne skarby: złoto, dzieła sztuki, broń… Tylko po co mamy się ekscytować tym, co...

Tak wygląda 40 000 ton cukru... (Der Spiegel, 39/1973).

ciekawostka | 08.05.2012 | Autor:

Wielki skarb pod… Berlinem Zachodnim

Władze Berlina Zachodniego miały chyba coś ze smoków znanych z baśni i legend. Też na potęgę zbierały skarby! I nie ograniczyły się bynajmniej do złota czy kosztowności. W gigantycznych bunkrach i magazynach lądowało dosłownie wszystko, co miało jakąkolwiek...

ciekawostka | 07.05.2012 | Autor:

Film, który oduczył Francuzów komunizmu

Francuzi po II wojnie światowej zapałali zadziwiającą miłością do Związku Radzieckiego i komunizmu. Aż do lat 70. Francuska Partia Komunistyczna była jedną z głównych sił politycznych nad Sekwaną. W kolejnych wyborach zdobywała od 20 do prawie 30% głosów....

ciekawostka | 10.04.2012 | Autor:

Czy to amerykańscy filmowcy uratowali świat przed Hitlerem?

W 1939 roku przepełnieni pacyfizmem Amerykanie nawet nie brali pod uwagę mieszania się w europejską wojnę. Także po japońskim ataku na Pearl Harbor w grudniu 1941 roku ofensywa przeciwko Hitlerowi nie wydawała się najlogiczniejszym rozwiązaniem. I gdyby nie...

ciekawostka | 28.02.2012 | Autor:

Francuzi jednak byli gotowi umierać za Gdańsk?

We wrześniu 1939 roku, kiedy nadeszła chwila próby, rząd Francji zapomniał o swoich traktatowych zobowiązaniach i nie wsparł Polski w walce z Hitlerem. Do dzisiaj panuje przekonanie, że to francuskie społeczeństwo – złożone z ludzi apatycznych i strachliwych...

Wehrmacht i jego słynna dyscyplina...

ciekawostka | 05.01.2012 | Autor:

W Wehrmachcie łatwo było stracić głowę. Dosłownie

Władze Trzeciej Rzeszy, przeróżni niemieccy pamiętnikarze, a w końcu bodaj wszyscy neonazistowscy historycy wychwalali pod niebiosa niezwykłą odwagę i nieustępliwość żołnierzy Wehrmachtu. Rzeczywiście do samego końca wojny Niemcy zaciekle walczyli, a nawet dezercje zdarzały się w ich szeregach...

Amazonki... czy to z nimi wojował Mieszko I?

ciekawostka | 03.01.2012 | Autor:

Czy Polska Mieszka I sąsiadowała z… miastem Amazonek?

Zapewne pamiętacie z lekcji historii niejakiego Ibrahima Ibn Jakuba – żydowskiego podróżnika z muzułmańskiej Hiszpanii, który jako pierwszy napisał coś na temat państwa polskiego. Ciekawski kupiec opowiedział o obyczajach Słowian, o dzielnych wojach księcia Mieszka, a także o...

ciekawostka | 02.12.2011 | Autor:

Dlaczego Napoleon przegrał pod Waterloo? Bo nie miał lotnictwa!

Historycy od dwóch stuleci prześcigają się w wyjaśnieniach ostatecznej porażki Napoleona. Jedni twierdzą, że cesarz był chory, inni że zaspał, albo po prostu był zmęczony. Na tym tle zdecydowanie wyróżnia się pogląd znanego brytyjskiego badacza, Andrew Robertsa. Jego...

Husarz jaki jest, każdy widzi...

ciekawostka | 16.11.2011 | Autor:

Jeden na dwudziestu pięciu! Husarski rekord?

W słynnej bitwie pod Chocimiem w 1621 roku Polacy zwyciężyli pomimo szesnastokrotnej przewagi Turków. Pod Kłuszynem w 1610 roku Moskali było 14, a może nawet 18 razy więcej, a nasi kawalerzyści i tak wygrali. Czy to już szczyt...

Przedwojenni mężowie nie musieli się przejmować, że żony za długo rozmawiają z psiapsiółkami... (fot. Elgaard, lic. CC ASA 3,0).

ciekawostka | 16.11.2011 | Autor:

Ile płaciło się za telefon w przedwojennej Polsce?

Zdarza wam się narzekać, że rozmowy telefoniczne są za drogie? Zastanawialiście się może jak to było dawniej? Pewnie wszyscy dobrze pamiętacie początek poprzedniej dekady, kiedy za przyjemność korzystania z komórki trzeba było płacić nawet kilka złotych za minutę. W...

ciekawostka | 03.10.2011 | Autor:

Warszawa już w 1939 roku była „miastem skazanym na zagładę”?

W Polsce po dziś dzień nie ustają dyskusje na temat sensu powstania warszawskiego. Jego krytycy argumentują, że gdyby nie powstanie, Polska zachowałaby swoją stolicę w nienaruszonym stanie, podobnie jak Francuzi Paryż. Tyle tylko, że już w 1939 roku...

Uwaga, uwaga! Lek na raka wynaleziony!

ciekawostka | 19.09.2011 | Autor:

Już w 1935 roku wymyślono lekarstwo na raka?! No, prawie…

Co jakiś czas media informują o kolejnych postępach w pracy nad lekarstwami na różne odmiany raka. Tylko po co to wszystko? Przecież już w połowie lat trzydziestych ubiegłego wieku pewien francuski naukowiec opracował zupełnie niezawodne serum na wszystkie...

Cmentarz żydowski w Radomiu.

ciekawostka | 05.08.2011 | Autor:

Nazistowski przekręt z prochami. Szokujący epizod II wojny światowej

Popularne ostatnimi czasy nigeryjskie przekręty to nic w porównaniu ze szwindlem wymyślonym na początku II wojny światowej przez Niemców w okupowanej Polsce. Przedsiębiorczy naziści wpadli na to, że można wyłudzać od żydowskich rodzin pieniądze za zabitych krewnych. I...

Chartwell House. To tutaj Churchill dawał upust swoim murarskim ciągotom (fot. Eugene Regis, CC BY 2.0).

ciekawostka | 08.07.2011 | Autor:

Kim jeszcze był Winston Churchill? Chociażby murarzem

Jakiś czas temu opowiadaliśmy Wam o tym, że najsłynniejszy premier w historii Wielkiej Brytanii parał się nie tylko polityką, ale też na przykład malarstwem. Był przy okazji najbardziej płaczliwym politykiem XX wieku, a niewykluczone, że także ciemnym charakterem...

Erik Wallin. Szwedzki esesmam przekonany o słuszności niemieckiej (tfu!) misji cywilizacyjnej.

ciekawostka | 01.07.2011 | Autor:

Były szwedzki SS-man: Polacy to powinni nazistom na kolanach dziękować!

Wydawało wam się dotąd, że Niemcy wywozili Polaków na roboty przymusowe i zaprzęgali do niewolniczej pracy? Przecież to jedno wielkie kłamstwo! Szwedzki esesman przekonuje czytelników swoich wspomnień, że w rzeczywistości naziści dali prymitywnym Słowianom dobrą pracę, nauczyli ich...

ciekawostka | 25.06.2011 | Autor:

Jak powstał akt kapitulacji Niemiec? Przepisał go z gazety były menedżer teatralny

Bezwarunkowa kapitulacja Niemiec 7 maja 1945 roku nie była dla nikogo zaskoczeniem. Alianci zaczęli się do niej przygotowywać już w 1943 roku, kiedy to szefowie MSZ-etów Wielkiej Trójki powołali Europejską Komisję Doradczą. Do jej zadań należało między innymi...

Fresk przedstawiający tocharyjskiego króla Kuczę. Ilustracja z książki: A. Kajdańska, E. Kajdański, Jedwab. Szlakami dżonek i karawan, Książka i Wiedza 2007.

ciekawostka | 21.05.2011 | Autor:

Czy to Hunowie i Germanowie nauczyli Europejczyków mody?

W 1905 roku niemiecka ekspedycja do Chińskiego Turkiestanu, kierowana przez Alberta von Le Coqa, odkryła w Kyzylu zaskakujące freski z VI-VII wieku n.e. Przedstawiały one Tocharów - ludność zamieszkującą wówczas ten region Chin. Nie byłoby w nich niczego dziwnego, gdyby nie to, że stroje postaci do złudzenia przypominały... ubiory średniowiecznych i nowożytnych Europejczyków.

  • Wybierz epokę:

  • Wybierz miejsce akcji:

  • Wybierz temat: