Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Codzienność

Co jadano na ucztach w starożytnym Rzymie, jakich kosmetyków używały średniowieczne Polki i jak spędzali czas wolny XIX-wieczni miliarderzy? Życie w dawnych wiekach bez tajemnic.

Wielkanocne bazie w zrujnowanej Warszawie.

artykuł | 16.04.2017 | Autor:

Jak wyglądała pierwsza powojenna Wielkanoc?

Mieszkańcy Kresów opuszczali rodzinne strony. Warszawiacy wracali do zrujnowanych domów. Ale także w tych niepewnych czasach nie było mowy o Wielkanocy bez pisanek. I świątecznego śniadania, nawet, jeśli szynkę zastąpiły… radzieckie konserwy.

W getcie każdy kawałek, nie tylko mięsa, ale jakiegokolwiek jedzenia, był na wagę złota.

ciekawostka | 07.04.2017 | Autor:

Żyd jedzący wieprzowinę? Taka sytuacja jest możliwa

Wojna znosi wiele zasad, także religijne restrykcje dotyczące jedzenia. Był taki okres w historii Polski, w którym wieprzowina zniknęła z listy zakazanych żydowskich produktów. A dostawami mięsa duńskich świń zajął się… ogród zoologiczny.

Widok skrajnej biedy na ulicach międzywojennej Warszawy był codziennością (źródło: domena publiczna).

artykuł | 27.03.2017 | Autor:

Morderstwa, bezdomność, deprawacja. Jak żyły dzieci w przedwojennej Warszawie?

Paryż północy? Na pewno nie. Nawet nie Praga. Polska stolica była uznawana, na równi z Londynem i Neapolem, za najbardziej zabłocone miasto Europy. Poza reprezentacyjnym centrum żyło się ciężko. Patologia biedakolonii degenerowała wszystkich. Ale najwięcej przegrały, jak zwykle,...

O Maryjczykach mówi się, że są ostatnimi "autentycznymi" poganami w Europie. Co nie znaczy, że w Europie poganie są na wymarciu... Ilustracja przedstawia maryjski symbol religijny (źródło: domena publiczna).

artykuł | 24.03.2017 | Autor:

Ostatni poganie Europy. W tej krainie wyznawcy tradycyjnych kultów przetrwali tysiąclecia, aż do dzisiaj

Rodzimowierstwo przeżywa bezprecedensowy renesans. Niewiele jest jednak miejsc, w których wiara przodków przetrwała. A nie tylko – została po czasie, w wątpliwy zresztą sposób, zrekonstruowana. Zdaniem wielu specjalistów ta społeczność to ostatni taki przykład.

To, że zdarzały się jednostki szukające szczęścia w ZSRR, jest w głównej mierze zasługą świetnie działającej radzieckiej propagandy (źródło: domena publiczna).

artykuł | 17.03.2017 | Autor:

Ucieczki z ZSRR to nic zaskakującego… ale dlaczego setki osób uciekały DO Związku Radzieckiego?!

W czasach zimnej wojny normą były masowe ucieczki mieszkańców bloku wschodniego do krajów kapitalistycznych. Zabiedzeni desperaci potwierdzali przewagę zachodu nad wschodem. Ale zdarzali się też tacy, którzy porzucali kapitalistyczny raj dla ojczyzny światowego proletariatu. Co nimi kierowało?

Biura główne kanalizacji i wodociągów w Łodzi. Przedwojenna pocztówka... bo łódzkie wodociągi mogły istnieć tylko na pocztówkach.

ciekawostka | 11.03.2017 | Autor:

W 1939 ta polska metropolia miała niemal 700 000 mieszkańców. Ale wciąż nie miała… bieżącej wody!

Wacław Wojewódzki nie mógł liczyć na uprzejmość przyjaciół. Nikt już nie witał się z nim mówiąc „dzień dobry” ani „dobry wieczór”. Wszyscy pytali od razu: „Kiedy będzie woda?!”. Trudno im się dziwić. Pan dyrektor od lat kierował przedsiębiorstwem Kanalizacji...

Niewinnie zaczynająca się kiła prowadziła do wyniszczenia organizmu. Ramon Casas i Carbó, na plakacie reklamującym kuracje dla syfilityków, przedstawił chorobę jako czającego się za plecami węża (źródło: domena publiczna).

artykuł | 09.03.2017 | Autor:

Czy chciałbyś zachorować na syfilis? Oni o tym marzyli… i podobno mieli dobre powody!

Ta wyniszczająca choroba czyni w organizmie straszliwe spustoszenie. Prowadzi do zapalenia opon mózgowych, zmian osobowości, choroby psychicznej lub zapalenia tętnic. Na skórze tworzą się przez nią ohydne owrzodzenia. Zapada się chrząstka w nosie. Ale nie wszystkich to zraża....

Złodzieje nie zawsze porozumiewali się za pośrednictwem tajemniczych znaków... (Światowid, 1929).

ciekawostka | 08.03.2017 | Autor:

Sto lat temu to były zakazane słowa, dla wtajemniczonych. Dzisiaj używa ich każdy. O jakie wyrazy chodzi?

Sekretne terminy, którymi posługiwali się złodzieje, bandyci, ludzie marginesu. U schyłku XIX wieku pomysłowy lwowski policjant postanowił zebrać je i opublikować. Niektóre brzmią dzisiaj… zaskakująco znajomo!

U schyłku XIX wieku niezwykle popularnym środkiem odurzającym by absynt. Na ilustracji fragment obrazu Alberta Maignana "Zielona Muza" (źródło: domena publiczna).

artykuł | 03.03.2017 | Autor:

Czym szprycowali się nasi pradziadkowie?

Eter, morfina, wino zmieszane z kokainą… Substancje psychotropowe cieszyły się na przełomie XIX i XX wieku ogromną popularnością. W ich użyciu przodowali artyści, twierdząc, że rozszerzają percepcję i wspomagają wyobraźnię. Ale to nie znaczy, że nie sięgali po nie...

artykuł | 19.02.2017 | Autor:

280 milionów płodów. Jedyny kraj, w którym przeprowadzano aborcję na przemysłową skalę

Tylko w 1987 roku dokonano tam ponad sześciu milionów legalnych aborcji. Skrobanki były ogólnodostępne, bezpłatne, gwarantowane przez państwową służbę zdrowia. W przeciwieństwie do antykoncepcji. Dlaczego kobietom łatwiej było usunąć ciążę, niż się przed nią zabezpieczyć?

Auschwitz kojarzy się przede wszystkim z ogromnym cierpieniem. Więźniowie znajdowali jednak sposoby, by zapewnić sobie chwile wytchnienia. Na tyle, na ile pozwalały nieludzkie warunki... (fot. Antony Stanley, lic. CC BY-SA 2.0).

artykuł | 12.02.2017 | Autor:

„Czysty surrealizm i makabreska”. Czy istniało coś takiego, jak… rozrywka w Auschwitz?

„Na głowie kapelusz – czyli miska, w ręku ciupaga – czyli chochla. Tańczył, krzesał, drobił, chodził, pokrzykiwał, podśpiewywał”. Czy to obrazek z góralskiego teatrzyku? Nie. To relacja z zabawy zorganizowanej… w obozowym baraku w Auschwitz.

artykuł | 11.02.2017 | Autor:

Takie rzeczy to tylko w Rosji. NAPRAWDĘ absurdalne metody walki z alkoholizmem

Już Lenin doskonale wiedział, że Rosjanie są w stanie przepić nawet rewolucję i imperium. Przeciętny radziecki tawariszcz wypijał prawie litr wódki tygodniowo! Przywódcy Związku Radzieckiego postanowili to zmienić. Jakie były ich zdumiewające recepty na zwycięstwo proletariatu na froncie alkoholowym?

ranking | 05.02.2017 | Autor:

Najbardziej okrutny morderca w historii. Oto 10 rzeczy, które robił swym ofiarom

Zanim zabił, poddawał swoje ofiary niewyobrażalnym torturom. Wyniszczał je powoli i nieubłaganie. Oślepiał i zasklepiał usta. Sprowadzał krwawe biegunki i przerażające choroby. Wiedział, co zrobić, by ciało po prostu… pękło. I odzierał z godności, bezlitośnie tłumiąc wszelkie ludzkie...

artykuł | 31.01.2017 | Autor:

Co sto lat temu musiały znosić Polki, aby móc studiować

Jeszcze na początku XX wieku neurolog z Lipska, Paul Julius Möbius dowodził, że kobiety, mające mniejsze głowy i mózgi, niż mężczyźni, nadają się tylko do „zawodu” matki. Uniwersyteckiej karierze kobiet sprzeciwiały się przepisy prawa, obyczaje i… ich własne...

Za bramą obozu otwierało się przed więźniami nowe życie. By przeżyć, trzeba było znać rządzące nim reguły(fot. PerSona77, lic. CC BY-SA 3.0 PL).

artykuł | 26.01.2017 | Autor:

Jak wyglądał zwyczajny dzień w Auschwitz?

Kawałek szyny wiszący na słupie – to był obozowy gong, który wyznaczał rytm dnia w Oświęcimiu. Już o 4.30 Lagerältester, czyli starszy obozu, podchodził i tłukł w niego pałką. Każdy, kogo budził, od pierwszych sekund miał świadomość, że ten...

artykuł | 20.01.2017 | Autor:

Najbardziej archaiczne poglądy PRL-owskich seksuologów

Miłość francuska jako zboczenie? Śpiączka insulinowa niezawodnym sposobem na wyleczenie z potrzeby zmiany płci? Przedstawiamy ciemne strony „postępowej” polskiej szkoły seksuologii. Słynna Wisłocka też nie była bez grzechu.

Nie ma waluty, której nie da się podrobić... ale pewnie nie ma też oszusta, którego nie da się złapać (źródło: domena publiczna).

artykuł | 17.01.2017 | Autor:

Jak dawniej fałszowano pieniądze? (Nie)zawodne sposoby naszych dziadków i pradziadków

Banknoty i monety, marki, dolary, złotówki, a nawet okupacyjne „młynarki” i „rumki” z łódzkiego getta. Każdą walutę da się podrobić. Przed wojną zajmowali się tym kanciarze i oszuści. W jej trakcie – dosłownie wszyscy, z Armią Krajową na...

artykuł | 14.01.2017 | Autor:

Jakim szefem był Adolf Hitler?

Pracy papierkowej unikał jak ognia. Kontrahentów i podwładnych męczył wielogodzinnymi monologami. Bywał kapryśny: jednym wręczał kwiaty, innych z miejsca aresztował. Jak wielu najgorszych szefów miał poczucie, że wszystko mu wolno. Także w biurze.

Co tam Tokaj, Węgry stoją papryką (fot. PD-USER; lic. domena publiczna).

artykuł | 10.01.2017 | Autor:

Węgry kojarzą ci się z tokajem? Bzdura. Nie ma nic bardziej węgierskiego od… papryki!

My dostaliśmy Nobla za „Chłopów”, odkrycie radu i wiersze Szymborskiej. Węgrzy? Rzecz jasna za paprykę.

artykuł | 09.01.2017 | Autor:

Czy Albert Einstein bił żonę?

Nazywano go „świeckim świętym”, ale prywatnie Albert Einstein bynajmniej święty nie był. Porzucił córeczkę, a żonę poniżał, znęcając się nad nią psychicznie i fizycznie. I czuł, że jako geniusz zwyczajnie może sobie na to pozwolić.

Aztekowie do Sylwestra podchodzili śmiertelnie poważnie. Dosłownie (źródło: domena publiczna).

artykuł | 31.12.2016 | Autor:

Jak Aztekowie obchodzili Sylwestra?

My w przeddzień Nowego Roku boimy się co najwyżej „syndromu dnia następnego”. Tymczasem Aztekowie widzieli w nadchodzącej zmianie kalendarza groźbę huraganów, ataków krwiożerczych bestii, a nawet… możliwość całkowitej zagłady!

W trakcie ucztowania monarcha musiał uważać nie tylko na truciznę, ale również na to, aby się po prostu nie przejeść na śmierć (źródło: domena publiczna).

artykuł | 30.12.2016 | Autor:

Pięciu polskich władców, którzy umarli z przejedzenia i przepicia

Piętnaście kurczaków i morze wina. Tysiąc pomarańczy. Albo zabójcza mieszanka ogórków i miodu pitnego. Ci monarchowie sobie nie żałowali. Również na swojej ostatniej wieczerzy.

artykuł | 21.12.2016 | Autor:

Co Polacy jedli na Wigilię w czasie okupacji?

Stół bez karpia. Kutia bez miodu. I ryby… po żydowsku. W trudnych latach wojny nie można było liczyć na dwanaście wigilijnych potraw. Ale nasze (pra)babcie i tak były w stanie stworzyć prawdzie święta z niczego!

Ile z tego co zapisali średniowieczni kronikarze jest prawdą? (źródło: domena publiczna).

artykuł | 15.12.2016 | Autor:

Jak często średniowieczni kronikarze popełniali błędy?

Gdyby nie Gall Anonim, Wincenty Kadłubek i autorzy pierwszego dworskiego rocznika, o początkach Polski nie wiedzielibyśmy niemal nic pewnego. Dobrze, że mamy chociaż tyle. Ale czy rzeczywiście mamy?

Czy Bolesław Chrobry urządzał bitwy na śnieżki? Nie możemy tego wykluczyć.

artykuł | 13.12.2016 | Autor:

Jak Bolesław Chrobry obchodził Boże Narodzenie?

W jego pałacu nie było choinki. Nie oglądał jasełek, ani nie ustawił szopki. Ale przynajmniej wiemy z całą pewnością, że wręczał gwiazdkowe prezenty. Każdemu… poza własną żoną.