Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Średniowiecze

Poniżej znajdziecie wszystkie nasze średniowieczne ciekawostki: od czasów Justyniana Wielkiego, przez Francję Merowingów i Karolingów, po Polskę pierwszych Piastów, turnieje rycerskie, początki dynastii Jagiellonów i wielkie epidemie schyłku średniowiecza. Polecamy też ciekawostki spoza Europy, poświęcone średniowiecznej Afryce, Chinom czy Japonii.

artykuł | 22.03.2017 | Autor:

Krucjaty jako biznes. Ile zarobili na nich krzyżowcy?

Gdy papież nawoływał do zorganizowania pierwszej wyprawy krzyżowej, w płomiennej mowie zapewniał pielgrzymów, że… obłowią się skarbami wrogów. Dobrze wyczuł zapotrzebowanie. Wielu rycerzy ruszało do Ziemi Świętej tylko po to, by zbić prywatną fortunę. Ale czy rzeczywiście im...

artykuł | 15.03.2017 | Autor:

Ile jest prawdy w mitach o templariuszach?

Co stało się z legendarnym zakonnym skarbem? Czy rycerze w białych płaszczach byli heretykami i bluźniercami? A może strzegli – lub strzegą nadal – tajemnicy świętego Graala? Otaczające Zakon Świątyni zagadki wciąż rozpalają wyobraźnię historyków… i nie tylko....

konkurs | 07.03.2017 | Autor:

Damy ze skazą. Kobiety, które ocaliły Polskę

Ich ambicja oraz determinacja sprawiła, że Polska została królestwem. To one w najtrudniejszych momentach historii młodego państwa zapewniły mu przetrwanie. Gdyby nie ich inteligencja, spryt oraz poświęcenie nasza historia potoczyłaby się zupełnie inaczej.

artykuł | 21.01.2017 | Autor:

Porywał, gwałcił i mordował. Czy zarzuty wobec tego biskupa zostały sfabrykowane?

Mówiono, że jego namiętnością były kobiety. Na swoim dworze utrzymywał podobno cały harem, a zakonnicę, która nie chciała mu ulec, po prostu porwał. Nie cofnął się nawet przed zabójstwem! Ale czy naprawdę? Czas przyjrzeć się z bliska czarnej...

Aztekowie do Sylwestra podchodzili śmiertelnie poważnie. Dosłownie (źródło: domena publiczna).

artykuł | 31.12.2016 | Autor:

Jak Aztekowie obchodzili Sylwestra?

My w przeddzień Nowego Roku boimy się co najwyżej „syndromu dnia następnego”. Tymczasem Aztekowie widzieli w nadchodzącej zmianie kalendarza groźbę huraganów, ataków krwiożerczych bestii, a nawet… możliwość całkowitej zagłady!

W trakcie ucztowania monarcha musiał uważać nie tylko na truciznę, ale również na to, aby się po prostu nie przejeść na śmierć (źródło: domena publiczna).

artykuł | 30.12.2016 | Autor:

Pięciu polskich władców, którzy umarli z przejedzenia i przepicia

Piętnaście kurczaków i morze wina. Tysiąc pomarańczy. Albo zabójcza mieszanka ogórków i miodu pitnego. Ci monarchowie sobie nie żałowali. Również na swojej ostatniej wieczerzy.

artykuł | 29.12.2016 | Autor:

Jak imprezowała królowa Jadwiga?

Setki wyszukanych potraw na stołach, dwie kapele, wyborne piwa i wina. Na dworze Jadwigi i Jagiełły wiedziano, jak powinna wyglądać udana zabawa!

artykuł | 22.12.2016 | Autor:

Azjatyckie hordy ludojadów. Żaden naród w średniowieczu nie miał gorszej prasy!

Pożerali dzieci swoich wrogów. Żyli niczym zwierzęta. Pod ich wpływem zmieniły się nawet modlitwy. W kościołach wołano z przerażeniem: „Przed strzałami Węgrów obroń nas, Panie!”. Ale ile właściwie jest prawdy w tym image’u Madziarów?

ranking | 18.12.2016 | Autor:

10 rzeczy, których z pewnością nie wiedziałeś o Bolesławie Chrobrym

Zamordował świętego Wojciecha. Ochrzcił Polskę. I niemal zginął w zamachu. A poza tym… wcale nie nosił przydomka „Chrobry”. 

Ile z tego co zapisali średniowieczni kronikarze jest prawdą? (źródło: domena publiczna).

artykuł | 15.12.2016 | Autor:

Jak często średniowieczni kronikarze popełniali błędy?

Gdyby nie Gall Anonim, Wincenty Kadłubek i autorzy pierwszego dworskiego rocznika, o początkach Polski nie wiedzielibyśmy niemal nic pewnego. Dobrze, że mamy chociaż tyle. Ale czy rzeczywiście mamy?

Czy Bolesław Chrobry urządzał bitwy na śnieżki? Nie możemy tego wykluczyć.

artykuł | 13.12.2016 | Autor:

Jak Bolesław Chrobry obchodził Boże Narodzenie?

W jego pałacu nie było choinki. Nie oglądał jasełek, ani nie ustawił szopki. Ale przynajmniej wiemy z całą pewnością, że wręczał gwiazdkowe prezenty. Każdemu… poza własną żoną.

Święty Mikołaj na ruskiej ikonie z XIII wieku.

artykuł | 06.12.2016 | Autor:

Polskie korzenie… świętego Mikołaja?

Tysiąc lat temu niemal nikt nie wierzył w świętego Mikołaja. Zmieniło się to za sprawą jednej rodziny. I kilku niezwykłych kobiet, wśród których była… pierwsza polska królowa!

Wawel we wczesnym średniowieczu. Fragment ilustracji z książki "Damy ze skazą" (wizualizacja autorstwa Marcina Orkisza).

artykuł | 04.12.2016 | Autor:

Pierwszy pałac na Wawelu powstał 1000 lat temu. Miał nawet… ogrzewanie podłogowe!

Dla współczesnych był symbolem książęcej władzy, luksusu i łacińskiej kultury. Budził zawiść i respekt. Do dzisiaj nie przetrwał po nim żaden widoczny ślad. Nie znaczy to jednak, ze o krakowskiej rezydencji pierwszych Piastów nic nie można powiedzieć.

Kastracja w Bizancjum. W czeskim lochu nie robili tego równie delikatnie...

artykuł | 27.11.2016 | Autor:

Kastrat na polskim tronie. Czy synowi Bolesława Chrobrego naprawdę zmiażdżono genitalia? [18+]

Mało jest w historii polskiego średniowiecza zdań budzących równie ostry sprzeciw. Jedna niedyskrecja Galla Anonima rozpętała burzę, trwającą do dzisiaj. I może nie ma się co dziwić. Bądź co bądź, chodzi o królewskie jądra.

Egzekucja na XIV-wiecznej miniaturze z francuskiego kodeksu

artykuł | 24.11.2016 | Autor:

Pierwsze ludobójstwo Polaków. Czy ten przeklęty książę wyrżnął w pień całą elitę państwa Piastów?

Zdaniem Niemców był tyranem, jakich mało. Polscy kronikarze doszczętnie wymazali go z historii. I nic dziwnego. Wszystko wskazuje na to, że Bezprym dokonał jednej z największych zbrodni w dziejach Polski.

artykuł | 23.11.2016 | Autor:

Nie tylko mordy rytualne. Najbardziej absurdalne oskarżenia pod adresem Żydów

Mieli być wrogami Chrystusa i całego rodzaju ludzkiego. Podstępni, chciwi, śmierdzący i żądni chrześcijańskiej krwi. Porywanie i mordowanie niewinnych dzieci nie było najgorszą ze zbrodni, o jakie ich oskarżano.

artykuł | 21.11.2016 | Autor:

Wikiński najazd na Polskę. Czy to skandynawscy wojownicy unicestwili mocarstwo Bolesława Chrobrego?

Pożoga przyszła z północy. W wojnie, która miała przesądzić o losach państwa Piastów wziął udział nawet przyszły król Norwegii. „Nie było lekkie dla Lechitów prawo wojny” – odnotowano w skandynawskich pieśniach. I nie dałoby się ująć rzeczy trafniej.

Karol Wielki w cesarskiej koronie. Czy Chrobry chciał pójść w jego ślady?

artykuł | 19.11.2016 | Autor:

Czy Bolesław Chrobry chciał zostać cesarzem?

Ambicja rozpierała butnego władcę Polski. Nie zamierzał zadowalać się statusem zwyczajnego wodza. Ale jak wielkie NAPRAWDĘ były jego aspiracje?

Bez Jarosława Mądrego plan rozbioru Polski nie doszedłby nigdy do skutku. Na ilustracji ruski władca w wyobrażeniu Aleksieja Trankowskiego (źródło: domena publiczna).

artykuł | 16.11.2016 | Autor:

Zdrada sprzed tysiąclecia. Czy wiesz kiedy naprawdę doszło do pierwszego rozbioru Polski?

Niemcy i Rosjanie rozszarpujący Polskę na kawałki, by zabrać dla siebie najlepsze kąski i osadzić na tronie bezwolną marionetkę? To nie jest wcale nowa historia. Pierwszy rozbiór Polski nastąpił już w roku 1031. A jego motorem był zwyczajna,...

Portret Marii Dobroniego autorstwa Mihaila Dvoeglazova. To właśnie między innymi ona zadbała, aby Kraków był godzien miana stolicy Poldki. Ilustracja z książki "Damy ze skazą".

artykuł | 13.11.2016 | Autor:

Dlaczego Kraków został stolicą Polski? To zasługa tych dwóch kobiet

Gniezno leżało w gruzach. Poznań został zrujnowany. Polska na gwałt potrzebowała nowej stolicy. I wcale nie wybrał jej mężczyzna zasiadający na tronie.

Pierwsza polska królowa na obrazie Wojciecha Gersona (źródło: domena publiczna).

artykuł | 09.11.2016 | Autor:

Niemka, która ukradła koronę Chrobrego. Dlaczego Rycheza zdradziła Polskę?

Sprzeniewierzyła się wszystkiemu, na co jej teść i mąż pracowali przez ćwierć wieku. W tajemnicy wywiozła z Polski insygnia koronacyjne i oddała je uradowanemu cesarzowi Niemców. Za jej sprawą Polska znowu spadła do rangi księstwa. Ale czy tak...

Klątwa Gaudentego była początkiem końca imperium Chrobrego (źródło: domena publiczna).

artykuł | 06.11.2016 | Autor:

Klątwa Przedsławy. Dlaczego arcybiskup Gaudenty przeklął Polskę?

Zamknięto kościoły, umierający nie mogli liczyć na ostatnie namaszczenie, a kraj odtąd uważany był za zapomniany przez Boga. Arcybiskup Radzim Gaudenty o mało nie zniszczył Polski, a to wszystko przez pewną ruską księżniczkę…

Piękne słowiańskie świątynie? Takie rzeczy to tylko w bajkach (źródło: domena publiczna).

artykuł | 04.11.2016 | Autor:

Zmyślone pogaństwo. Czy nasi słowiańscy przodkowie byli ateistami?

Religia Słowian, pełna barwnych mitów, potężnych bóstw i wpływowych kapłanów to tylko naciągana bajka. Rodzimą wiarę wymyślili naukowcy lubiących folgować własnej wyobraźni. I wszystko co o niej wiesz najwyższa pora odesłać do lamusa.

Czaszka królowej Rychezy. Tak wyglądała po niemal całym tysiącleciu w roli jarmarcznej atrakcji.

artykuł | 01.11.2016 | Autor:

Tysiąc lat pogardy. Dlaczego porwano zwłoki pierwszej polskiej królowej?

Za życia należała do najbogatszych i najbardziej poważanych kobiet na kontynencie. Gdy umarła, pazerni możnowładcy rozkradli dobra jej rodziny. Najcenniejszym trofeum okazało się jednak… jej własne ciało.

Samobójstwo Lukrecji, francuska miniatura z przełomu XV i XVI wieku.

artykuł | 30.10.2016 | Autor:

Królowie samobójcy. Ilu średniowiecznych władców targnęło się na własne życie?

W średniowieczu nie było czynu bardziej haniebnego od samobójstwa. Surowe kanony i brutalne obyczaje nie były jednak w stanie zniechęcić ludzi, którzy utracili sens życia. Także tych, którym na głowie zanadto ciążyły korony.