Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Roman Sidorski

Roman Sidorski

Historyk, redaktor, współautor książki „Źródła nienawiści”. Nasz człowiek w Poznaniu i specjalista od tematów wschodnich: od Kozaków i Łukaszenki, po Józefa Stalina. Jego przodkowie zabili Henryka Pobożnego pod Legnicą.

Najnowsze publikacje:

Czy Sowicie deportowali na wschód naprawdę ponad półtora miliona Polaków? Na ilustracji włoski plakat propagandowy (źródło: domena publiczna).

artykuł | 20.03.2017

Stalin wcale nie wywiózł na Sybir milionów Polaków. Jakie są prawdziwe liczby i dlaczego trzeba o nich mówić?

Wykreślenie z prac historycznych nieistniejących ofiar nie zdoła wymazać z naszej pamięci gehenny zesłańców. O historii trzeba jednak pisać uczciwie. Nawet wtedy, gdy dokumenty przeczą polskiej tradycji i twierdzeniom, powtarzanym z pokolenia na pokolenie.

artykuł | 24.01.2017

Czy Amerykanie mogli wygrać wojnę w Wietnamie?

USA kontra Wietnam Północny. Największe mocarstwo na Ziemi i jedno z najbiedniejszych państw świata. W tym starciu zwycięzca mógł być tylko jeden… A może Stany Zjednoczone miały jednak jakieś szanse?

artykuł | 23.11.2016

Nie tylko mordy rytualne. Najbardziej absurdalne oskarżenia pod adresem Żydów

Mieli być wrogami Chrystusa i całego rodzaju ludzkiego. Podstępni, chciwi, śmierdzący i żądni chrześcijańskiej krwi. Porywanie i mordowanie niewinnych dzieci nie było najgorszą ze zbrodni, o jakie ich oskarżano.

historia obrazkowa | 03.06.2016

Właśnie tak ludzie reagowali na zakończenie II wojny światowej. Porównujemy zdjęcia z całego świata

Koniec II wojny światowej w Europie wywołał eksplozję radości w wielu zakątkach świata, a świętowanie trwało jeszcze długo po zakończeniu walk. Niektórzy nie mieli jednak zbyt wielu powodów do szczęścia. Inni zaś uznali, że zwycięstwo nad Hitlerem to...

Wokół zwolnienia Władysława Bartoszewskiego z Auschwitz narosło wiele mitów. Czas je obalić! Na ilustracji fragment okładki książki „Mój Auschwitz”. Koloryzacja: Rafał Kuzak.

artykuł | 28.04.2016

L4 z obozu śmierci? Wyjaśniamy dlaczego Władysław Bartoszewski wyszedł z Auschwitz

Bartoszewski był więźniem o numerze 4427. W obozowym piekle spędził 199 dni, po czym został zwolniony. Wielu osobom wyjaśnienie nasuwa się samo: wyszedł, bo kolaborował. Czy tak było naprawdę?

Entuzjastyczne powitanie żołnierza Armii Czerwonej. Według rosyjskiej propagandy, tak wyglądały spotkania z "wyzwalanymi" (źródło: domena publiczna).

artykuł | 20.04.2016

Zdradzieccy Żydzi czy… zwyczajni Polacy? Kto wiwatował na widok Armii Czerwonej?

Polski internet ma na to pytanie jedną odpowiedź. Obraz Żydów, witających z kwiatami wkraczającą Armię Czerwoną, na trwałe zapisał się w pamięci zbiorowej Kresowiaków i przeniknął do opinii publicznej. Radosne przyjęcie miało być wstępem do kolaboracji na wielką...

artykuł | 06.04.2016

Wszystkie choroby Józefa Stalina. Czy zapalenie migdałków zdecydowało o Wielkim Terrorze?

Zbrodni na dziesiątkach milionów ludzi nie sposób uzasadnić. Ale można przynajmniej spróbować je zrozumieć. Czy Stalin był szaleńcem? Geniuszem zła? I czy to możliwe, że chodziło raczej o migdałki, niż komunistyczną ideologię?

artykuł | 22.03.2016

Kto mu zrujnował psychikę? Rosyjski historyk udowadnia, że Stalin miał szczęśliwe dzieciństwo

Ogrom stalinowskich zbrodni trudno jest wręcz ogarnąć umysłem. Nie sposób nie zadać sobie pytania: skąd ta żądza krwi? Naturalne jest szukanie odpowiedzi w dzieciństwie tyrana. Jaka trauma zabiła człowieka w Józefie Wissarionowiczu?

Pod koniec 1944 r. siła niemieckich wojsk była już daleka od propagandowych obrazków.

historia obrazkowa | 20.02.2016

Krwawe walki, hitlerowskie zbrodnie i amerykańska zemsta. Ardeny 1944 na fotografiach

Niemiecka ofensywa w Ardenach wspominana była przez amerykańskich żołnierzy jako najzacieklejsza bitwa, jaką przyszło im stoczyć w Europie. Zimowe warunki, liczne zbrodnie i zaciętość walk przywodzą na myśl koszmar frontu wschodniego. Te zdjęcia oddają dramatyzm śmiertelnych zmagań z...

Niemiecki plakat propagandowy z czasów II wojny światowej.

artykuł | 18.10.2015

Czy każdy planował własną wersję Holocaustu? Oto co inne państwa chciały zrobić z Żydami

Niemcy nie byli jedynymi antysemitami w przedwojennej Europie. Radykalne, nieludzkie, a często wprost absurdalne rozwiązania kwestii żydowskiej obmyślali również politycy z innych krajów. Rumunii, Związku Radzieckiego, a także – Polski.

ranking | 11.10.2015

10 październikowych rocznic, o których każdy powinien pamiętać

Polski blitzkrieg sprzed 400 lat, makabryczna śmierć Mu’ammara al-Kaddafiego, pierwszy atak kamikaze w historii i kradzież 2/3 oszczędności wszystkich Polaków. To tylko niektóre z niezwykłych wydarzeń, do których doszło właśnie w październiku.

O Witoldzie Pileckim bardzo długo nie można było pisać prawdy (fot. domena publiczna).

artykuł | 08.10.2015

Witold Pilecki. Wielki bohater Polski Ludowej?!

Polscy komuniści nie tylko zamordowali Witolda Pileckiego, ale też skazali go na wieczne zapomnienie. W zacieraniu pamięci po nim okazali się bardzo skuteczni. Po latach nawet cenzorzy nie wiedzieli, kim był rotmistrz. I pozwolili na serię artykułów sławiących...

Bohaterowie i zbrodniarze. 10 rzeczy, których nie wiedziałeś o kampanii wrześniowej

ranking | 05.10.2015

Kampania wrześniowa 1939 roku. 10 faktów, o których nie wolno zapomnieć

Miesiąc bohaterskiej wojny obronnej. Dramatyczne wydarzenia, niezwykłe akty bohaterstwa i okrutne niemieckie zbrodnie. Upewnij się, czy na pewno znasz każdy z punktów na tej liście.

Czy Gdańsk powstał kilkadziesiąt lat później niż sądzono? (il. herb Gdańska na wyobrażeniu z XVII wieku).

news | 03.10.2015

Historię Gdańska trzeba pisać na nowo? Archeolog twierdzi, że gród… w ogóle nie istniał

Każdy podręcznik powie Wam, że już za czasów Mieszka I cała wschodnia część Pomorza należała do Polski. Książę zbudował potężny ośrodek handlowy w Gdańsku, przez który do centrum państwa płynął wartki strumień srebra. Archeolog Sławomir Wadyl podważa tę wizję. Jego zdaniem żadnego...

Borys Jelcyn 22 sierpnia 1991 roku świętuje zwycięstwo nad puczystami (fot. kremlin.ru, CC BY 3.0).

artykuł | 30.09.2015

Chcesz przeprowadzić zamach stanu? Mamy dla ciebie siedem niezawodnych porad

Obalanie rządów to wcale nie łatwizna. Nie masz dobrego planu? Lepiej zostań w domu. Albo przeczytaj nasz poradnik. Dowiesz się, dlaczego fortuna nie dopisała twardogłowym, którzy próbowali powstrzymać rozkład Związku Radzieckiego na drodze wojskowego puczu. I dlaczego TY będziesz...

Wojownik jednego ze stepowych chanatów z 7-10 wieku (domena publiczna).

artykuł | 29.09.2015

Państwo żydowskie poza Izraelem. Dlaczego Chazarowie przeszli na judaizm?

Chazarowie. Koczowniczy lud turecki, który w najciemniejszych wiekach średniowiecza stworzył na wschodzie Europy potężne stepowe imperium. Budzi ono wielkie emocje, ale nie przez talenty handlowe Chazarów, ich bezwzględność i wojowniczość. Chazaria przeszła do historii, bo jej władcy podjęli zupełnie...

Być może Miecław kupił lojalność sojuszników, ale i tak przegrał z Kazimierzem Odnowicielem (fot. domena publiczna).

news | 26.09.2015

Srebrniki polskiego Judasza. Monety, które miały obalić Piastów

Pohańbił pamięć swojego pana i zdradził syna prawowitego władcy. Przyłożył rękę do upadku potężnego imperium Bolesława Chrobrego. A marzyło mu się znacznie więcej. Najnowsze odkrycie tylko to potwierdza.

Amerykanie wygrali zimną wojnę, lecz nie chcieli rozpadu ZSRR (na ilustracji plakat promujący film dokumentalny produkcji CNN).

artykuł | 24.09.2015

Najwyższa pora powiedzieć to głośno: Amerykanie sprzeciwiali się upadkowi ZSRR!

Otwórz dowolny amerykański podręcznik do historii. Kto obalił Związek Radziecki? Rzecz jasna Stany Zjednoczone. Kto wygrał zimną wojnę? Też Stany. I tylko o jednym wszyscy ci rzetelni autorzy zapominają napisać. Tak naprawdę władze USA robiły wszystko, by uratować...

„Pamiątkowe zdjęcia w Sobiborze” - jedna z serii fotografii artysty Stefana Krikla (CC BY 2.0).

news | 19.09.2015

W Sobiborze zginęło znacznie mniej Żydów niż dotąd sądzono

72 lata po likwidacji obozu w Sobiborze liczba jego ofiar pozostaje przedmiotem sporów między uczonymi. Najczęściej mówi się o 250 do 300 tys. zamordowanych Żydów. Tymczasem najnowsze badania pokazują, że było ich niemal o połowę mniej!

Gdy Ukraina zaczęła się wymykać, Putin nie zawahał się przed wznieceniem wojny (il. DonkeyHotey, CC BY 2.0).

artykuł | 15.09.2015

Zemsta Putina. To Ukraińcy rozmontowali Związek Radziecki

Rosyjski prezydent do dzisiaj nie może przeboleć rozpadu ZSRR. Efekty widzimy zaraz za naszą wschodnią granicą. Aby zrozumieć dzisiejszą wojnę w Donbasie, trzeba cofnąć się w czasie do ostatnich dni sowieckiego imperium.

Józef Beck do końca życia znajdował się w rumuńskich rękach (fot. domena publiczna).

news | 12.09.2015

Podziękujmy Szwajcarom. Robili co mogli, by uratować życie Józefa Becka

W 1944 roku, gdy do Rumunii zbliżały się wojska radzieckie, Józef Beck wciąż był internowany na terenie tego kraju. 5 czerwca zmarł w osamotnieniu na gruźlicę. Nowo odkryte dokumenty pokazują jednak, że polskie władze do końca starały się...

Adolfowi Eichmannowi długo udawało mylić tropy, ale sprawiedliwość w końcu go dosięgał. Na ilustracji fragment okładki książki "El Caso Adolfowi Eichmannowi".

artykuł | 08.09.2015

Ściga Cię cały świat? Oto siedem porad od najbardziej poszukiwanego człowieka

Adolf Eichmann nie miał planu B. Nie zebrał pieniędzy i nie przygotował drogi ucieczki na wypadek klęski III Rzeszy. Na dodatek, jako masowy morderca, miał miliony zaciekłych wrogów, marzących o jego ujęciu. Jakim cudem przez całe lata skutecznie unikał...

Symon Petlura według sowieckiej propagandy: jako najemnik, który sprzedał Ukrainę Polakom.

news | 05.09.2015

Szpiedzy, których nie było. Słynna placówka polskiego wywiadu nie istniała!

Historycy przez lata pisali o polskiej placówce szpiegowskiej na sowieckiej Ukrainie i jej rozlicznych sukcesach. Jak się jednak okazuje, ekspozytura ta… w ogóle nie istniała. Z kolei wiązana z nią siatka konspiracyjna była zapewne prowokacją wrogich służb.

Daniel Olbrychski jako Azja Tuchajbejowicz w „Panu Wołodyjowskim”.

artykuł | 24.08.2015

Azja Tuhajbejowicz istniał naprawdę. Ale wcale nie wbito go na pal…

Czy znany z „Trylogii” i telewizyjnego ekranu Azja Tuhajbejowicz to wyłącznie wytwór wyobraźni Henryka Sienkiewicza? Nie do końca. Pierwowzór okrutnego zdrajcy nie miał wprawdzie „ryb siną barwą na piersi wykłutych”, ale jego życiorys był równie interesujący.

Zabójstwo pięciu braci męczenników na obrazie w kościele opactwa kamedułów w Bieniszewie (fot. Albertus teolog, domena publiczna).

news | 22.08.2015

Inna twarz Chrobrego. Wybijał zęby i pozbawiał jąder, ale… był miłosiernym chrześcijaninem?

Niemiecki kronikarz Thietmar przedstawił Bolesława Chrobrego jako bezwzględnego władcę, który z gorliwością neofity karał w swym państwie wszelkie występki przeciwko nowej religii. Okazuje się jednak, że polskiego władcę stać było także na wielką łaskawość i zrozumienie chrześcijańskich zwyczajów....