Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Paweł Stachnik

Paweł Stachnik

Dziennikarz i redaktor, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor wielu artykułów historycznych zamieszczanych na łamach krakowskiego „Dziennika Polskiego”, miesięczników „Kraków”, „Sowiniec”, „MMS Komandos” i innych. Napisał również książkę "Ludzie 4 czerwca" poświęconą wydarzeniom 1989 roku.

Najnowsze publikacje:

artykuł | 29.03.2017

Ilu Żydów uratowali Polacy w czasie II wojny światowej?

Na terenach okupowanych przez Niemców udzielanie pomocy Żydom wiązało się ze śmiertelnym niebezpieczeństwem. Ci, którzy mimo wszystko się na to odważyli, mówili o tym mało i na pewno nie prowadzili dokumentacji. Ale czy naprawdę jesteśmy skazani na niekończące się...

artykuł | 25.03.2017

Ile osób zamordowała włoska mafia?

Lekką ręką wydają wyroki śmierci na niewygodnych dla siebie ludzi. Egzekucja jest karą za nieposłuszeństwo, zdradę i nielojalność. Lub… nieodpowiedni ton w rozmowie. Pojedynczy bossowie mają na sumieniu dziesiątki ofiar. Czy możemy policzyć je wszystkie, jeśli oni sami stracili...

artykuł | 13.03.2017

Gdzie w Europie walczą dżihadyści?

Święta wojna toczy się nie tylko w Syrii, Iraku czy Libii. Coraz śmielej zagląda także do Europy. Islamscy ekstremiści uderzają w wielkie metropolie i biorą udział w europejskich wojnach. Zdominowane przez nich bataliony walczą tuż poza granicami Polski.

Odcięta głowa spalonego napalmem żołnierza japońskiego zatknięta poniżej działa dobytego japońskiego czołgu. Zdjęcie i podpis z książki "Historia świata przez ścięte głowy opisana" (Bellona 2017).

artykuł | 10.03.2017

Najbardziej makabryczne trofea żołnierzy II wojny światowej [18+]

Nie łudźmy się. Pamiątki z ludzkich kości i skóry, a nawet oczu czy uszu zbierali w czasie II wojny światowej nie tylko hitlerowcy i ich sojusznicy. Także wracający z frontu alianci przywozili do domów koszmarne trofea.  A nożyk...

U schyłku XIX wieku niezwykle popularnym środkiem odurzającym by absynt. Na ilustracji fragment obrazu Alberta Maignana "Zielona Muza" (źródło: domena publiczna).

artykuł | 03.03.2017

Czym szprycowali się nasi pradziadkowie?

Eter, morfina, wino zmieszane z kokainą… Substancje psychotropowe cieszyły się na przełomie XIX i XX wieku ogromną popularnością. W ich użyciu przodowali artyści, twierdząc, że rozszerzają percepcję i wspomagają wyobraźnię. Ale to nie znaczy, że nie sięgali po nie...

artykuł | 22.02.2017

Pięć córek dyktatorów, które były gotowe zrobić wszystko, by przejąć rodzinny biznes

Ich ojcowie nie byli klasycznymi wzorami do naśladowania. Władzę utrzymywali przemocą. Więzili, torturowali i zabijali swoich politycznych przeciwników. Fortuny zbijali, zagarniając państwowy majątek. Ale one i tak chciały pójść w ich ślady… O kim mowa?

To właśnie na usługach Hitlera pracował najlepszy fałszerz pieniędzy w dziejach (źródło: domena publiczna).

artykuł | 25.01.2017

Po co był Hitlerowi fałszerz pieniędzy?

Naziści prowadzili wojnę na wszystkich frontach, także tym walutowym. Wykorzystując do podrabiania pieniędzy więźniów obozów koncentracyjnych, rozkręcili największą akcję fałszerską w dziejach. Charlotte Krüger odkryła, że za całą operacją stał… jej własny dziadek.

Obóz w Auschwitz otaczał drut kolczasty pod napięciem. Czy wydostanie się na wolność było w ogóle możliwe? (fragment zdjęcia, fot. Pimke, lic. CC BY 2.5 PL)

artykuł | 05.01.2017

Najbardziej brawurowe ucieczki z obozów koncentracyjnych

Piekło bez drogi ucieczki. I ludzie, gotowi podjąć walkę o niemożliwe. Te opowieści zasługują, by przenieść je na ekrany kin. A już na pewno – zasługują na naszą pamięć.

artykuł | 03.01.2017

Einstein kłamał. Czy to jego żona wymyśliła teorię względności?

Najwybitniejszy fizyk w dziejach czy nieuczciwy naukowiec, który okradł żonę z jej dorobku? Pewne fakty wskazują na to, że Albert Einstein nie opracował teorii względności samodzielnie. 

artykuł | 11.12.2016

Nieobliczalni i okrutni. Pięciu najbrutalniejszych carów Rosji

Mordercy własnych żon i dzieci, sadyści lubujący się w torturach, okrutni władcy eksterminujący swoich poddanych. Tak opisać można zachowania wielu władców dawnej Rosji. Przedstawiamy pięciu najgorszych z najgorszych.

Generał Franko miał na sumieniu setki tysięcy ludzi (źródło: domena publiczna).

artykuł | 29.11.2016

Największe zbrodnie generała Franco [18+]

Setki tysięcy ofiar. Bezwzględna eksterminacja przeciwników politycznych. Publiczne egzekucje. Obozy koncentracyjne. To wszystko należy zapisać na konto generała Francisco Franco. I choć obecnie wielu nie chce pamiętać o zbrodniach hiszpańskiego dyktatora, to najwyższa pora o nich przypomnieć.

Gdy w 1940 skapitulowała Francja Wielka Brytania stanęła do samotnego boju przeciwko Hitlerowi. Właśnie wtedy Winston Churchil powołał Special Operations Executive. Na ilustracji telegraf napędzany dynamo z roweru (źródło: domena publiczna).

artykuł | 08.11.2016

Największe bohaterki francuskiego ruchu oporu wcale nie były Francuzkami!

Szpiegowały, ratowały jeńców i lotników, organizowały oddziały partyzanckie, dowodziły w walce. Oto pięć bohaterek francuskiego ruchu oporu, które… wcale nie były Francuzkami.

artykuł | 07.11.2016

Wcale nie rzucał pantoflem w telewizor. Ile jest prawdy w mitach na temat Gomułki?

Był tępym skąpiradłem. Nie znosił Kaliny Jędrusik. Miał wąskie horyzonty i był mściwy. Ślepo wykonywał polecenia Moskwy. To tylko niektóre z rozpowszechnionych mitów na temat Władysława Gomułki. Czas naprostować czarną legendę towarzysza „Wiesława”.

Czy można w ogóle policzyć ofiary II wojny światowej? Na ilustracji fragment amerykańskiego plakatu z okresu II wojny światowej (źródło: domena publiczna).

artykuł | 26.10.2016

Ile osób zginęło w II wojnie światowej?

Gdy tylko umilkły działa i nastał pokój, historycy przystąpili do ustalania ile ludzkich istnień pochłonął największy kataklizm wojenny w dziejach. Nie było to łatwe. Nawet teraz, po ponad siedemdziesięciu latach, odpowiedź nie jest oczywista.

artykuł | 22.10.2016

Imperium słowiańskie po II wojnie światowej? Wielkie plany polskiego podziemia

Polska od morza do morza i od Łużyc do Smoleńska? Wielkie słowiańskie imperium w Europie, od Bałtyku po Adriatyk, kierowane przez Polaków? Polska bez Żydów, ale za to z pogańską religią? Takie plany naprawdę snuto. I  to w trakcie...

Plakat antykomunistyczny (źródło: domena publiczna).

artykuł | 21.10.2016

Żydowska ubecja? Przypominamy sylwetki pięciu stalinowskich oprawców, którzy bez wątpienia byli Polakami

„Żydokomuna”, „żydowscy mordercy w polskich mundurach”, „żydowscy kaci Polaków”. Jeśli wierzyć internetowi, właśnie tak należy pisać o sędziach i śledczych czasów stalinowskich. W powszechnej świadomości „katami z UB” byli wyłącznie Żydzi. A jak było naprawdę?

artykuł | 22.09.2016

Druga Wojna Papieska. Watykan miał lepsze gadżety od Jamesa Bonda

Księża na spadochronach, podsłuchy w watykańskich komnatach, najsilniejszy nadajnik radiowy na świecie… Watykańska służba wywiadowcza oficjalnie nie istniała. A nieoficjalnie? Radziła sobie naprawdę przednio!

artykuł | 21.09.2016

Dlaczego przy Okrągłym Stole nie było kobiet?

Okrągły Stół był dla mężczyzn. Panie były od odbierania telefonów i redagowania biuletynów. Choć ich zasługi często były większe, to tylko wąsaci koledzy zbierali laury zwycięstwa. Dlaczego kobiety zostały odsunięte od obrad? Czy „Solidarność” zdradziła połowę swoich członków?

Tom Brown, Pocztówka z policjantem, około 1900 roku (źródło: domena publiczna).

artykuł | 25.08.2016

Dlaczego Sherlock Holmes wyśmiewał inspektora Lestrade’a. Wszystkie wpadki Scotland Yardu

Śledczy ściera z szyby krwawy ślad dłoni… by nie przerazić rodziny.Największe policyjne szychy kryją oszustów. Spisy przestępców trafiają w ręce policji… po dziewięciu miesiącach od ich sporządzenia! Nic dziwnego, że metody pracy XIX-wiecznego Scotland Yardu budziły uśmiech politowania.

Luke Fildes, "Półsierota" (źródło: domena publiczna).

artykuł | 18.08.2016

Anatomia nędzy. Dlaczego w XIX-wiecznym Londynie matki sprzedawały swoje dzieci?

Pod koniec XIX w. Wielka Brytania była najpotężniejszym mocarstwem na świecie, a Londyn największą metropolią globu. Imperium rządziło i opływało w dobrobyt, ale na ulicach jego stolicy ludzie umierali z głodu. W nędzę londyńskiej biedoty aż trudno uwierzyć.

artykuł | 04.07.2016

Szkoła uczciwości czy partyjniactwa? Sprawdzamy jak wyglądało dzieciństwo przedwojennych polityków

Życiorysy ludzi Sanacji, którzy przejęli władzę w Polsce po zamachu majowym w 1926 roku, do dzisiaj budzą emocję. A jak wyglądała ich młodość? I jakie miała przełożenie na późniejszą karierę u boku Józefa Piłsudskiego? 

artykuł | 29.05.2016

Czy ludzie w średniowieczu naprawdę wierzyli w piekło?

Rogate diabły, przypalające żywym ogniem grzeszników, tysiące nieludzkich mąk, smród siarki… Wydawałoby się, że nie ma nic bardziej średniowiecznego od piekła. A co, jeśli Wam powiemy, że byli teologowie, święci, a nawet jeden papież, którzy twierdzili, że piekło nie istnieje? I...

Egzekucja Lady Jane Grey. Obraz Paula Delarouche (źródło: domena publiczna).

artykuł | 04.05.2016

Skąd wziął się fenomen Tudorów?

Chyba żadna dynastia w dziejach świata nie cieszy się podobną popularnością. O Tudorach, rządzących XV i XVI-wieczną Anglią, powstały setki książek, dziesiątki filmów, uderzająco popularny serial fabularny. Dlaczego właśnie o nich? Co takiego niezwykłego jest w historii tego...

Wystarczyło jedno zdanie, aby Elżbieta I znienawidziła Rzeczpospolitej (źródło: domena publiczna).

artykuł | 27.04.2016

Dlaczego Tudorowie nienawidzili Polski?

Polski poseł wywołał skandal dyplomatyczny, który niemal przypłacił życiem. Kilka zdań wystarczyło, by potężna królowa Elżbieta zapałała do Rzeczpospolitej Obojga Narodów szczerą nienawiścią. A ślady tego konfliktu można odnaleźć nawet… w najważniejszej sztuce Williama Szekspira.