Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Jadwiga Kaliska. Potężna polska królowa, która zrobiła z męża pantoflarza. Dlaczego o niej nie pamiętamy?

Nie jest znany żaden portret Jadwigi Kaliskiej. Powyżej tablica prezentująca stroje dworskie XIV stulecia. Można sobie wyobrażać, że podobnie ubierała się także polska królowa.

Nie jest znany żaden portret Jadwigi Kaliskiej. Powyżej tablica prezentująca stroje dworskie XIV stulecia. Można sobie wyobrażać, że podobnie ubierała się także polska królowa.

Władzy nie chciała oddać ani za życia męża, ani po jego śmierci. „Królowa może być tylko jedna” – mówiła otwarcie Jadwiga Kaliska. I nawet jako siedemdziesięcioletnia staruszka wciąż trzęsła polską polityką.

Władysław Łokietek był głową polskiego państwa. Ale to jego żona Jadwiga była szyją, na której ta głowa spoczywała. Tego stanu rzeczy nie kwestionował nad Wisłą nikt – nawet sam król.

Zasługi Jadwigi można mnożyć. Jeszcze zanim Łokietek został królem, wielokrotnie ratowała mu skórę. To ona chroniła książęcych synów, gdy władca uciekł z kraju, a księżna była zmuszona ukrywać się w przebraniu prostej mieszczki. Potem, w obliczu największego buntu w historii średniowiecznego Krakowa osobiście przystąpiła do obrony Wawelu. Łokietek tymczasem znowu gdzieś się wymknął, zostawiając ją na pastwę losu…

O tych epizodach pisałem już w innym artykule (kliknij, aby go przeczytać). Trzeba jednak powiedzieć, że z czasem wpływy Jadwigi tylko rosły. A Łokietek im był starszy, tym bardziej robił wrażenie pantoflarza.

Ważniejsza od króla

Królowa Jadwiga Kaliska, koronowana wspólnie z mężem w roku 1320, w dokumentach przedstawiała się zupełnie tak, jakby to właśnie ona panowała na Wawelu. Podkreślała, że otacza ją identyczny majestat co najjaśniejszego pana; że swoje decyzje, tak jak on, podejmuje za radą najważniejszych baronów królestwa.

Dokument Władysława Łokietka z przywieszoną pieczęcią władcy. Król nie miał nic przeciwko temu, by tłok swojej głównej pieczęci oddawać w ręce małżonki.

Dokument Władysława Łokietka z przywieszoną pieczęcią władcy. Król nie miał nic przeciwko temu, by tłok swojej głównej pieczęci oddawać w ręce małżonki.

W 1331 roku, jak na osobę numer jeden przystało, prowadziła dysputy na najwyższym szczeblu z biskupem Lubusza, zapewniając go, że właśnie ona może otoczyć należytą opieką jego posiadłości. Najlepszy dowód wpływów Jadwigi pochodzi jednak z roku 1329.

Dokument wystawił wtedy król, zaznaczając w nim, że… nie może pod pismem przywiesić swojej głównej pieczęci, bo jego żona wyjechała w podróż i zabrała ją ze sobą. Informacja na pierwszy rzut oka brzmi niewinnie. Pamiętajmy jednak, że pieczęć była w tej epoce jednym z najważniejszych instrumentów władzy. Z jej pomocą królowa mogła wydawać niemal dowolne decyzje, automatycznie potwierdzane autorytetem Władysława Łokietka.

Jak widać, król nie miał nic przeciwko użyczaniu Jadwidze tak ogromnej władzy. I chyba nawet był skłonny przyjmować, że pieczęć bardziej przyda się jego żonie niż jemu samemu…

Czy wiesz, że ...

...króla Polski Władysława Warneńczyka swatano z kobietami z trzech pokoleń jednej rodziny? Najpierw polski dwór starał się o rękę dwuletniej Anny Habsburżanki, potem Władysławowi zaproponowała małżeństwo jej babcia, czterdziestoparoletnia Barbara Cylejska. Wreszcie polskiemu władcy rajono trzydziestoletnią Elżbietę Luksemburską, matkę Anny i córkę Barbary.

...nasi przodkowie nie jadali w średniowieczu znanego nam dzisiaj barszczu – przyrządzanego z buraków? Pierwotnie danie o tej nazwie wyrabiano z rośliny o nazwie barszcz zwyczajny.

...w średniowiecznej Anglii używano niezwykłej metody, by dowieść swojej niewinności? Oskarżony musiał połknąć grudę złożoną z przaśnego, jęczmiennego wypieku oraz owczego sera wytworzonego w maju. Jeśli podczas mszy świętej zdołał pochłonąć całość, uznawano go za wolnego od zarzutów.

...za konstrukcję wodociągu między podnóżem Wawelu a zamkiem odpowiadał Jan z Dobruszki? Określano go w źródłach mianem ”magister cannalium” czy „rurmistrzem”. Do jego obowiązków należało również utrzymanie wszystkich instalacji kanalizacyjnych w dobrym stanie.

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.