Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Pierwsze ludobójstwo Polaków. Czy ten przeklęty książę wyrżnął w pień całą elitę państwa Piastów?

Egzekucja na XIV-wiecznej miniaturze z francuskiego kodeksuZdaniem Niemców był tyranem, jakich mało. Polscy kronikarze doszczętnie wymazali go z historii. I nic dziwnego. Wszystko wskazuje na to, że Bezprym dokonał jednej z największych zbrodni w dziejach Polski.

Przeklęty syn Bolesława Chrobrego nie przebierał w środkach. Jesienią 1031 roku uchwycił tron, wysługując się Niemcom i Rusom. Przeprowadził pierwszy rozbiór Polski, ale wcale nie zadowolił swoich mocodawców. Wiemy o tym dobrze dzięki autorowi tak zwanych roczników hildesheimskich.

Anonimowy saski mnich miał wszelkie powody popierać roszczenia Bezpryma. Obalony król Mieszko II był dla niego wrogiem numer jeden. Uzurpatorem, sługą szatana, bezkarnym awanturnikiem. Można by oczekiwać, że tak bardzo uprzedzony do prawowitego władcy Polski rocznikarz przyjmie zmianę na tronie z satysfakcją. Przecież ta roszada wyraźnie dowodziła, iż sam stworzyciel zlitował się nad światem, pozbawiając niegodziwca wpływów! Autor nie próbował jednak pudrować rzeczywistości. Rzucił krótko i zjadliwie, że ledwie Bezprym objął rządy w Polsce, a już dał wyraz „najsroższej srogości swego tyraństwa”.

Tyran na miarę epoki

Nie wiemy, co dokładnie kryło się pod tym cierpkim stwierdzeniem. Kroków Bezpryma można się jednak domyślać na podstawie postępowania innych władców wczesnego średniowiecza. A przede wszystkim: na bazie tego, co pisali o nich kronikarze.

Śmierć poprzez ścięcie mieczem. Miniatura z flamandzkiego kodeksu z końca XV stulecia.

Śmierć poprzez ścięcie mieczem. Miniatura z flamandzkiego kodeksu z końca XV stulecia.

Tyranem nazywano w XI czy XII stuleciu bardzo konkretny typ człowieka. Kogoś, kto nie potrafił oddzielić wojny od pokoju i przenosił reguły panujące w bitwie do wnętrza kraju. Skazywał poddanych na tortury, pozbywał się nie pojedynczych przeciwników, ale całych rzesz społeczeństwa, a do tego pastwił się nad tymi, którzy znikąd nie mogli oczekiwać pomocy. Mianem tyrana był określany chociażby król Anglów Ethelred, panujący w tych samych mniej więcej latach co Bolesław Chrobry. Na kartach spisanych jeszcze w XI wieku Czynów książąt normandzkich wysunięto przeciwko niemu najcięższe działa:

W nagłym szale rozkazał, aby jednego dnia zostali zabici Duńczycy, którzy przez całe jego panowanie za jednomyślną zgodą pokojowo mieszkali w tym kraju. Rozkazał także, aby kobiety niemal po samo łono zakopane zostały w ziemi i aby okrutnie ich piersi od ciała zostały oderwane przez najdziksze psy. Dzieci karmione piersią miały z kolei zostać roztrzaskane na drzwiach domów.

Artykuł porusza następujące tematy:

Czas akcji:

Miejsce akcji:

Komentarze (27)

      • Pawel.M. Odpowiedz

        A co tu uzasadniać? Beztroską paplaninę bredniopisarza? Przecież tu nie ma ani jednego dowodu źródłowego na „wymordowanie całej elity” przez Bezpryma.

        seczytam.blogspot.com

    • JAQ Odpowiedz

      artykuł więcej zapowiada niż przynosi
      bez urazy dziwaczny tytuł (czy autor aby wie co znaczy ludobójstwo?)
      hipotezy traktowane jak fakty
      Bezprym u władzy był krótko, a w polskich źródłach zapisać się zdołał

  1. machia69 Odpowiedz

    Bezprym najprawdopodobniej był ostatnim polskim władcą, który był zwolennikiem powrotu do pogaństwa i odcięcia się od chrześcijaństwa. Stąd mogą wynikać te łatki tyrana, które mu przypisali chrześcijańscy przecież kronikarze i stąd może wynikać, że został on wymazany z historii, zapomniany. Artykuł bardzo jednostronny.

      • DG Odpowiedz

        A czy po chrzcie Polski nie było tak że każdy władca musiał być zatwierdzony przez biskupa Rzymu? Przykład ojciec Bezpryma, Bolesław I otrzymał zgodę na koronacje od papieża Jana XIX, więc dziwi mnie wątek „powrotu” do pogaństwa. Papieże prowadzili wojny i krucjaty z „heretykami rożnej maści”, więc zachowana informacja że objął panowanie sugeruje iż papież wiedział kto obejmuje władzę zanim ją otrzyma. W klasztorze go pogaństwa nikt nie uczył, a jego zachowanie jest podobne do nie jednego religijnego szaleńca widzącego wokół siebie samych sług piekła i ciemności. Tak mi się wydaje :)

  2. kg Odpowiedz

    Chciałabym żeby autor dopowiedzał coś – skąd wzięły się w takim razie polskie elity, bo jeśli konflikt był tak krwawy, nie spodziewałabym się żeby pogromcy Bezpryma postąpili z jego zwolennikami łagodniej niż on sam wcześniej z arystokracją którą zastał. Może jeden lub dwa rody mogły przejść na stronę zwycięzców i ocaleć, ale niemożliwe żeby wszystkim darowano. Może byli to ludzie „nowi” – drobni rycerze, którzy wykazali się walką z Bezprymem czy nowi Wikingowie itd. (?..)
    Norwegowie i Duńczycy z Annałów irlandzkich byli raczej poganami niż chrześcijanami, tak poza tym. Literatura staroirlandzka w ogóle obfituje w makabryczne opisy, a jednym z ulubionych jej motywów jest ścięta głowa, która czasem przemawia i śpiewa lub kłóci się z zabójcami – specyfika celtycka.. ;)

      • iwa Odpowiedz

        dokładnie jak czytałam to jakby postepowanie pisu, wyciac elity dotychczasowe , zmienic historie, ale długo nie porzadził bo był brutalny nawet jak na tamta epoke, ale zniwa po takich partaczach sa zatrwazajace i moga państwu zaszkodzic na lata

        • Roch

          No, jak dla kogoś Donek „Ambergold” Tusk, Bronek „Żyrandol” Bul – Komorowski, Sławek „Zegarmistrz” Nowak, Bartek „Ch…, d… i kamieni kupa” Sienkiewicz i Ewka „Na metr głęboko” Kopacz są elitami to ja bardzo współczuję. Jarek zresztą wcale ich nie „wycina”. „Wycięli” ich obywatele w czasie ostatnich wyborów. Niestety jeszcze nie całkiem ale „co ma wisieć nie utonie” i przy najbliższej okazji trzeba będzie „dorżnąć watahę”.

        • ja

          Do rocga tak wole donka was jest tylko 30 kilka procent a nas 60 kilka procent,jak sie zjednoczymy wkurzeni to (…).

          Redakcja: Prosimy, bez pogróżek…

  3. Ja Odpowiedz

    Moim zdaniem znaczny wpływ na zagładę ówczesnych elit państwa Piastów miały bunty ludowe (oraz powrót do pogaństwa) z lat 30. XI. w. Analogicznie do np. czasów żakerii, wojny chłopskiej w Niemczech czy też powstania Chmielnickiego chłopi mścili się na swoich „panach”, mordując ich wraz z rodzinami. Skutkowało to zagładą całych rodów. Niejako była to sprawiedliwość dziejowa, elity państwa Polan wcześniej prawdopodobnie przynajmniej częściowo wyrżnęły arystokrację sąsiednich plemion podczas zjednoczeniowych wojen w IX-X w.

    • iwa Odpowiedz

      Jesli idzie o chmielnickiego to juz troche inna epoka i inna bajka jest. Bardziej bym przyrównała Polaków do anglików a Ukrainców, Rusinow do szkotów. zrobilismy im duza krzywde i potraktowalismy podle czy sie komus podoba czy nie. to było powstanie kozackie nie chłopskie a kozacy byli mpzna rzec jakby srednia szlachta rusińska, ale nie mieli praw szlacheckich i walczyli o te prawa. gdyby im je dano byłby spokoj w państwie i uspokoiłoby to na kilkadziesiat lat co najmniej Ukraine dzisiejsza.Polakom sie wydawało ,ze moga historia pokazała ,ze nie mogli , jestsmy , bylismy blisko rosji jak polacy nie dali to poszli reka w reke w druga strone , polityk ma byc sprytny a polscy politycy to potrafia szabelka machac i nic wiecej.

  4. mariner Odpowiedz

    Hmm… .W tym portalu wciaz popelnia sie blad myslowy , taki ze traktuje sie „panstwo ” Piastow jako panstwo w rozumieniu XXI wieku, a tymczasem byla to zwyczajna farma majaca przynosic zysk.Nie ,liczyla sie jednosc kulturowa czy etniczana. Ludzi uzupelniano niewolnikami ze zwyciezkich wojen z siasiadami.Ziemie w lezace w pewnych granicachm etnicznych nie byly az tak istotne jak to aby dawaly dochod i tak nasi krolowie byli wlascicielami ziem na Wegrzech, Austrii, Czechach.
    Dlatego Piastowie nie dbali o ludzi czyli Polakow ale o „srodki produkcji”jakimi byly ziemie rolne i uprawa ich. Daltego pozniej sprowadzano Niemcow, Holendrow, Szkotow itd .Stad ich obecnosc w ramach naszego ” panstwa”. Mieli pomnazac i stymulowac wytwarzanie dochodow dla krola.
    To myslenie o panstwie jako farmie zemscilo sie w 1795 r gdy oscienne mocarstwa ” zagarnely nasze ziemie” w ramach zaplaty za dlugi krola Stasia , ktory jak widomo nie,liczyl sie z wydatkami.Lubil dobrze i wygodnie zyc :)

  5. toja Odpowiedz

    Bezprym był pierworodny i jako taki winien zostać następcą ..Kto wie coby było gdyby to ON chowałs ię na dworze zachodniego króla i uczył”zawodu”

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.