Damy - empik

Pierwsze ludobójstwo Polaków. Czy ten przeklęty książę wyrżnął w pień całą elitę państwa Piastów?

Autor: | 24 listopada 2016 | 21,411 odsłon

Egzekucja na XIV-wiecznej miniaturze z francuskiego kodeksuZdaniem Niemców był tyranem, jakich mało. Polscy kronikarze doszczętnie wymazali go z historii. I nic dziwnego. Wszystko wskazuje na to, że Bezprym dokonał jednej z największych zbrodni w dziejach Polski.

Przeklęty syn Bolesława Chrobrego nie przebierał w środkach. Jesienią 1031 roku uchwycił tron, wysługując się Niemcom i Rusom. Przeprowadził pierwszy rozbiór Polski, ale wcale nie zadowolił swoich mocodawców. Wiemy o tym dobrze dzięki autorowi tak zwanych roczników hildesheimskich.

Anonimowy saski mnich miał wszelkie powody popierać roszczenia Bezpryma. Obalony król Mieszko II był dla niego wrogiem numer jeden. Uzurpatorem, sługą szatana, bezkarnym awanturnikiem. Można by oczekiwać, że tak bardzo uprzedzony do prawowitego władcy Polski rocznikarz przyjmie zmianę na tronie z satysfakcją. Przecież ta roszada wyraźnie dowodziła, iż sam stworzyciel zlitował się nad światem, pozbawiając niegodziwca wpływów! Autor nie próbował jednak pudrować rzeczywistości. Rzucił krótko i zjadliwie, że ledwie Bezprym objął rządy w Polsce, a już dał wyraz „najsroższej srogości swego tyraństwa”.

Tyran na miarę epoki

Nie wiemy, co dokładnie kryło się pod tym cierpkim stwierdzeniem. Kroków Bezpryma można się jednak domyślać na podstawie postępowania innych władców wczesnego średniowiecza. A przede wszystkim: na bazie tego, co pisali o nich kronikarze.

Śmierć poprzez ścięcie mieczem. Miniatura z flamandzkiego kodeksu z końca XV stulecia.

Śmierć poprzez ścięcie mieczem. Miniatura z flamandzkiego kodeksu z końca XV stulecia.

Tyranem nazywano w XI czy XII stuleciu bardzo konkretny typ człowieka. Kogoś, kto nie potrafił oddzielić wojny od pokoju i przenosił reguły panujące w bitwie do wnętrza kraju. Skazywał poddanych na tortury, pozbywał się nie pojedynczych przeciwników, ale całych rzesz społeczeństwa, a do tego pastwił się nad tymi, którzy znikąd nie mogli oczekiwać pomocy. Mianem tyrana był określany chociażby król Anglów Ethelred, panujący w tych samych mniej więcej latach co Bolesław Chrobry. Na kartach spisanych jeszcze w XI wieku Czynów książąt normandzkich wysunięto przeciwko niemu najcięższe działa:

W nagłym szale rozkazał, aby jednego dnia zostali zabici Duńczycy, którzy przez całe jego panowanie za jednomyślną zgodą pokojowo mieszkali w tym kraju. Rozkazał także, aby kobiety niemal po samo łono zakopane zostały w ziemi i aby okrutnie ich piersi od ciała zostały oderwane przez najdziksze psy. Dzieci karmione piersią miały z kolei zostać roztrzaskane na drzwiach domów.

Mniejsza o to, czy relacja była prawdziwa. Do Ethelreda przylgnęło odtąd miano bezwzględnego, a zarazem bezmyślnego despoty.

Rzeź na kartach flamandzkiego kodeksu z połowy XV stulecia.

Rzeź na kartach flamandzkiego kodeksu z połowy XV stulecia.

Rody jednorazowego użytku

Podobnie był postrzegany książę Czech Światopełk, panujący na początku XII wieku. Na tronie utrzymywał się dzięki wsparciu wpływowego rodu Wrszowców. Zdarzyło się jednak podczas polskiego najazdu, że jeden ze Wrszowców, niejaki Męcina, niemrawo przystąpił do obrony. Może stchórzył albo uznał, że siły wroga są zbyt wielkie, by warto było ryzykować. Wyjaśnienia da się mnożyć, ale Światopełkowi sprawa wydawała się aż nadto jasna. Wmówił sobie, że Męcina zdradził. I zapłonął, jak to ujął kronikarz Kosmas, gniewem gorętszym od rozpalonego pieca. „Zgrzytał zębami, błyskał oczyma i głęboko wzdychał. Ledwie mógł doczekać się dnia, w którym na niego wyleje swój gniew” – czytamy w dziele praskiego kanonika.

To nie była nawet egzekucja, ale zwyczajny mord. Książę, na oczach swych dworzan i dostojników państwowych, kazał siec Męcinę bez litości. Wyznaczony do roli kata dryblas dwa razy chlastał mężczyznę mieczem, a dopiero za trzecim ciosem – gdy ten usiłował wstać – odrąbał mu głowę. Śmierć rzekomego spiskowca nie ukoiła gniewu Światopełka. Postanowił, że całą jego rodzinę „zgasi niczym świecę”. Kronikarz stwierdził bezradnie, że nie udało mu się dowiedzieć, ilu ludzi zginęło w olbrzymiej rzezi.

Dzięki nowej książce Kamila Janickiego poznasz historię kobiet, które ocaliły Polskę. Kup już dzisiaj z rabatem na znak.com.pl.

Dzięki nowej książce Kamila Janickiego poznasz historię kobiet, które ocaliły Polskę. Bezkompromisowa historia upadku polskiego imperium. Kup już dzisiaj z rabatem na znak.com.pl.

Mordy trwały wiele dni i objęły cały niemal obszar państwa. Jednych „prowadzono na rynek i dźgano jak bydło”. Inni zostali „ścięci na górze Petrin”. Nie brakowało też takich, co zostali „pozabijani w domach i na ulicach”. Niemieccy autorzy twierdzili, że życie postradały trzy tysiące osób. Choćby nawet pomnożyli prawdziwą liczbę ofiar razy pięć czy dziesięć, to wciąż zostaje prawdziwe morze trupów.

Szybkie, niemal bandyckie mordy przeplatały się z wymyślnymi torturami. Zabijano dorosłych, ale też maleńkie dzieci. Wśród ofiar byli chociażby dwaj synowie Męciny. Drobnych chłopców siłą zawleczono na plac targowy. Po drodze wyrywali się, krzycząc „Matko moja, matko moja!”. Na nic się zdały ich błagania o litość. Kat „obydwu, jak prosięta trzymając pod pachą, zabił nożem”. Pomordowani nie mogli liczyć nawet na chrześcijański pochówek. „Jak bydło, nadzy byli wrzuceni do rowu”.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Strony: 1 2

Powiedz innym co myślisz:

Kamil JanickiKamil Janicki - Redaktor naczelny "Ciekawostek historycznych". Historyk, publicysta i pisarz. Autor książek wydanych w łącznym nakładzie prawie 150 000 egzemplarzy, w tym bestsellerowych “Pierwszych dam II Rzeczpospolitej”, “Upadłych dam II Rzeczpospolitej”, "Dam złotego wieku" i "Epoki hipokryzji". W listopadzie 2015 roku ukazała się jego najnowsza książka: "Żelazne damy. Kobiety, które zbudowały Polskę" (Więcej informacji o autorze, Inne artykuły tego autora).

Czytasz artykuł z epoki: . Oznaczyliśmy go kategoriami: Wszystkie artykuły.
Okupacja
Komentarze do artykułu (18)
  1. Bezprym najprawdopodobniej był ostatnim polskim władcą, który był zwolennikiem powrotu do pogaństwa i odcięcia się od chrześcijaństwa. Stąd mogą wynikać te łatki tyrana, które mu przypisali chrześcijańscy przecież kronikarze i stąd może wynikać, że został on wymazany z historii, zapomniany. Artykuł bardzo jednostronny.

      • A czy po chrzcie Polski nie było tak że każdy władca musiał być zatwierdzony przez biskupa Rzymu? Przykład ojciec Bezpryma, Bolesław I otrzymał zgodę na koronacje od papieża Jana XIX, więc dziwi mnie wątek „powrotu” do pogaństwa. Papieże prowadzili wojny i krucjaty z „heretykami rożnej maści”, więc zachowana informacja że objął panowanie sugeruje iż papież wiedział kto obejmuje władzę zanim ją otrzyma. W klasztorze go pogaństwa nikt nie uczył, a jego zachowanie jest podobne do nie jednego religijnego szaleńca widzącego wokół siebie samych sług piekła i ciemności. Tak mi się wydaje :)

  2. Chciałabym żeby autor dopowiedzał coś – skąd wzięły się w takim razie polskie elity, bo jeśli konflikt był tak krwawy, nie spodziewałabym się żeby pogromcy Bezpryma postąpili z jego zwolennikami łagodniej niż on sam wcześniej z arystokracją którą zastał. Może jeden lub dwa rody mogły przejść na stronę zwycięzców i ocaleć, ale niemożliwe żeby wszystkim darowano. Może byli to ludzie „nowi” – drobni rycerze, którzy wykazali się walką z Bezprymem czy nowi Wikingowie itd. (?..)
    Norwegowie i Duńczycy z Annałów irlandzkich byli raczej poganami niż chrześcijanami, tak poza tym. Literatura staroirlandzka w ogóle obfituje w makabryczne opisy, a jednym z ulubionych jej motywów jest ścięta głowa, która czasem przemawia i śpiewa lub kłóci się z zabójcami – specyfika celtycka.. ;)

  3. Moim zdaniem znaczny wpływ na zagładę ówczesnych elit państwa Piastów miały bunty ludowe (oraz powrót do pogaństwa) z lat 30. XI. w. Analogicznie do np. czasów żakerii, wojny chłopskiej w Niemczech czy też powstania Chmielnickiego chłopi mścili się na swoich „panach”, mordując ich wraz z rodzinami. Skutkowało to zagładą całych rodów. Niejako była to sprawiedliwość dziejowa, elity państwa Polan wcześniej prawdopodobnie przynajmniej częściowo wyrżnęły arystokrację sąsiednich plemion podczas zjednoczeniowych wojen w IX-X w.

    • Jesli idzie o chmielnickiego to juz troche inna epoka i inna bajka jest. Bardziej bym przyrównała Polaków do anglików a Ukrainców, Rusinow do szkotów. zrobilismy im duza krzywde i potraktowalismy podle czy sie komus podoba czy nie. to było powstanie kozackie nie chłopskie a kozacy byli mpzna rzec jakby srednia szlachta rusińska, ale nie mieli praw szlacheckich i walczyli o te prawa. gdyby im je dano byłby spokoj w państwie i uspokoiłoby to na kilkadziesiat lat co najmniej Ukraine dzisiejsza.Polakom sie wydawało ,ze moga historia pokazała ,ze nie mogli , jestsmy , bylismy blisko rosji jak polacy nie dali to poszli reka w reke w druga strone , polityk ma byc sprytny a polscy politycy to potrafia szabelka machac i nic wiecej.

  4. Hmm… .W tym portalu wciaz popelnia sie blad myslowy , taki ze traktuje sie „panstwo ” Piastow jako panstwo w rozumieniu XXI wieku, a tymczasem byla to zwyczajna farma majaca przynosic zysk.Nie ,liczyla sie jednosc kulturowa czy etniczana. Ludzi uzupelniano niewolnikami ze zwyciezkich wojen z siasiadami.Ziemie w lezace w pewnych granicachm etnicznych nie byly az tak istotne jak to aby dawaly dochod i tak nasi krolowie byli wlascicielami ziem na Wegrzech, Austrii, Czechach.
    Dlatego Piastowie nie dbali o ludzi czyli Polakow ale o „srodki produkcji”jakimi byly ziemie rolne i uprawa ich. Daltego pozniej sprowadzano Niemcow, Holendrow, Szkotow itd .Stad ich obecnosc w ramach naszego ” panstwa”. Mieli pomnazac i stymulowac wytwarzanie dochodow dla krola.
    To myslenie o panstwie jako farmie zemscilo sie w 1795 r gdy oscienne mocarstwa ” zagarnely nasze ziemie” w ramach zaplaty za dlugi krola Stasia , ktory jak widomo nie,liczyl sie z wydatkami.Lubil dobrze i wygodnie zyc :)

Dodaj swój komentarz:

Dodaj komentarz


Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu e-mail, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.
Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.

Nasze wydawnictwo

W mrokach średniowiecza Polską rządziły kobiety. I były piekielnie skuteczne

rycheza

Ich ambicja pozwoliła zbudować imperium. Ich duma unicestwiła królestwo. Bezkompromisowa opowieść przywracająca godność najważniejszym kobietom w dziejach polskiego średniowiecza. Już dzisiaj kup „Damy ze skazą” z autografem autora!

2 listopada 2016 | Czytaj dalej...

Damy ze skazą. Bez nich nie byłoby Polski

zapowiedz2-miniatura

Silne, bezwzględne i żądne władzy. Oto historia kobiet, które nie czekały bezczynnie, co przyniesie los. To właśnie one sprawiły, że początki państwa polskiego wyglądały tak, a nie inaczej. Poznaj „Damy ze skazą”, bohaterki naszej najnowszej książki, którą wydajemy wspólnie ze Znakiem Horyzont.

30 października 2016 | Czytaj dalej...

Epoki

Kategorie

Facebook


Polecamy

Imperium

Czy wiesz że...

Egyptian_chess_players
…starożytni Rzymianie praktykowali kazirodcze małżeństwa? Czy winić można wpływ zdegenerowanego Egiptu? A może było na odwrót i to Rzymianie wepchnęli Egipcjan w objęcia swoich braci i sióstr?

Two_Seapoy_Officers_A_Private_Seapoy
…nie było w dziejach świata imperium większego niż Brytyjskie? W szczytowym okresie obejmowało prawie jedną czwartą lądów i jedną piątą ludności na Ziemi.

Zbrodnie-miniatura
…krwawe stłumienie Powstania Warszawskiego miało stać się przestrogą dla Banditen z innych krajów. Plan zrównania z ziemią dużego europejskiego miasta od zawsze zaprzątał obłąkany umysł Adolfa Hitlera.