Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Dlaczego naprawdę doszło do Rzezi Wołyńskiej?

Ukraińscy nacjonaliści wierzyli, że idea "samostijnej Ukrainy" jest ważniejsza, niż ludzkie życie. Na ilustracji: Stepan Bandera (autor: Alexey Marenko, lic.: CC BY-SA 3.0) i Roman Szuchewycz (domena publiczna). Łatwo zrzucić odpowiedzialność na wojnę stępiającą ludzkie odruchy, na bestialstwo wroga i grzechy nacjonalizmu. Czy to jednak już całe wytłumaczenie ogromu zbrodni dokonanej w 1943 roku?

W dyskusji o przyczynach zbrodni wołyńskiej padają najróżniejsze argumenty. Po stronie ukraińskiej zwraca się uwagę na trudną sytuację ukraińskiej mniejszości narodowej w II Rzeczypospolitej. Rzeczywiście – Polska nie wprowadziła autonomii na terenie Galicji Wschodniej, do czego zobowiązywały ją ustalenia z państwami Ententy. Licząca między 4,5, a 6 milionów ludności mniejszość ukraińska w II RP zaznawała rozmaitych upokorzeń.

Przykładowo – liczba ukraińskich szkół pomiędzy 1924 a 1938 rokiem spadła z 2558 do 461 placówek. Stosowanie przez władze polskie w odpowiedzi na działalność sabotażową ukraińskich nacjonalistów odpowiedzialności zbiorowej (jak podczas pacyfikacji w 1930 roku) czy rozmaite akcje „wzmacniania polskości” (burzenie cerkwi na Chełmszczyźnie w 1938 roku) z pewnością nie sprzyjały lojalności ukraińskiej mniejszości wobec państwa.

Pomnik upamiętniający zburzenie cerkwi św. Anny w Międzylesiu 14 lipca 1938. Takie akcje sprawiały, że Ukraińcy żyjący w II RP nie traktowali tego państwa jak swojej ojczyzny, lecz okupanta (autor: Loraine, lic.: CC BY-SA 4.0).

Pomnik upamiętniający zburzenie cerkwi św. Anny w Międzylesiu 14 lipca 1938. Takie akcje sprawiały, że Ukraińcy żyjący w II RP nie traktowali tego państwa jak swojej ojczyzny, lecz okupanta (autor: Loraine, lic.: CC BY-SA 4.0).

Na konflikt narodowe nakładały się różnice społeczne. Ludność ukraińska była na ogół gorzej sytuowana i słabiej wykształcona. Polacy mieli też tendencję, jak zauważa czeski pastor Jan Jelinek, którego słowa przywołuje Witold Szabłowski w książce „Sprawiedliwi zdrajcy. Sąsiedzi z Wołynia”, do pychy i pogardliwego traktowania innych nacji. Pastor opowiadał:

Po zajęciu Zaolzia zaczęli traktować nas [Czechów z Wołynia] dokładnie tak, jak wcześniej traktowali Ukraińców. Ukraińcy często słabo mówią po polsku, ale w urzędach tego od nich wymagali. Jak ktoś nie mówił, pani urzędniczka udawała, że nie rozumie. Robili tak, pomimo że Polaków na Wołyniu było bardzo mało! Czytałem w gazecie, że tylko 16 procent. A Ukraińców – prawie 70.

Taka postawa, wynikająca z buty i poczucia wyższości, budziła w pogardzanych nienawiść do Polaków. Należy jednak pamiętać, że choć sytuacja Ukraińców w Polsce była trudna, to ciągle pozostawała lepsza niż w Rumunii (o Związku Sowieckim nawet nie wspominając). Podpowiada nam to, że bezpośrednich przyczyn zbrodni wołyńskiej należy szukać gdzie indziej.

„Twórcza przemoc”

Wiele danych wskazuje na to, że przyczyny ludobójstwa na Wołyniu ściśle wiążą się z ideologią ukraińskiego nacjonalizmu integralnego. Najważniejszym ideologiem tegoż był Dmytro Doncow. Myśliciel ten w 1926 roku wydał we Lwowie swoje opus magnum – „Nacjonalizm”.

Ukraińscy nacjonaliści w latach 30. sięgali po terror i przemoc. Na ilustracji pierwsza strona "Kuriera Bydgoskiego" z 20 listopada 1935, informująca o rozpoczęciu procesu osób zamieszanych w zabójstwo ministra Bronisława Pierackiego (domena publiczna).

Ukraińscy nacjonaliści w latach 30. sięgali po terror i przemoc. Na ilustracji pierwsza strona „Kuriera Bydgoskiego” z 20 listopada 1935, informująca o rozpoczęciu procesu osób zamieszanych w zabójstwo ministra Bronisława Pierackiego (domena publiczna).

W pracy tej Doncow ugruntował pogląd o „twórczej przemocy”, stanowiącej jeden z niezbędnych elementów nacjonalizmu. Ideolog twierdził też, że liberalna polityka etniczna charakteryzowała „słabe rasy”, a podczas walki o „samoutwierdzenie” nie powinny być zauważane „żadne kaprysy mniejszości narodowych”.

Publicystyka Doncowa nie posiadała jednoznacznie antypolskiej wymowy. Próżno w niej szukać również konkretnych planów działania względem wrogich z punktu widzenia ukraińskiego nacjonalizmu narodów. Twórczość Doncowa była raczej ideologicznym manifestem, który na język praktyki politycznej przełożyli inni.

Konserwatyści starszego pokolenia i młodzi gniewni

Nimi byli radykalni działacze młodego pokolenia działający w Krajowej Egzekutywie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów. Powstała w lutym 1929 roku na skutek połączenia się kilku mniejszych nacjonalistycznych organizacji OUN stawiała sobie za cel zdobycie państwa ukraińskiego szlakiem rewolucji narodowej.

Na gruncie realnej polityki organizacja orientowała się głównie przeciwko Polsce, często uciekając się do działalności terrorystycznej i sabotażowej. Pod względem ideologicznym OUN była organizacją zróżnicowaną. Skupieni na emigracji działacze starszego pokolenia, pamiętający poprzedni zryw niepodległościowy, charakteryzowali się mniejszym radykalizmem, aniżeli dorastająca w Galicji Wschodniej młodzież.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Czy wiesz, że ...

...wielu brytyjskich pilotów służących z Polakami podczas II wojny światowej twierdziło, że dotrzymanie naszym lotnikom kroku w piciu było pewnego rodzaju nobilitacją? Gdy Johnny Kent, dowódca Dywizjonu 303, wytrzymał nocną imprezę i jeszcze odprowadził jednego z Polaków do łóżka, znacząco wzrosła jego reputacja.

...krakowski lotnik, podporucznik Jan Kremski, w związku z zestrzeliwaniem wrogich samolotów wespół z kolegami, miał zaliczone łącznie… 4 i 14/15 zwycięstwa pewnego? Do zaszczytnego tytułu asa, który przysługiwał od 5 zwycięstw wzwyż brakło mu tylko 1/15.

...jeden z najsłynniejszych szpiegów wszech czasów, Guy Burgess, został homoseksualistą prawdopodobnie w wyniku dziecięcej traumy? Pewnej wakacyjnej nocy zastał bowiem swoich rodziców w niedwuznacznej sytuacji. Z tym, że jego ojciec nie przeżył seksualnego zbliżenia z matką.

Komentarze (63)

  1. Pp Odpowiedz

    Dość kontrowersyjny temat, zwłaszcza w dzisiejszych czasach. Ale mimo wszystko Ukraina powinna rozliczyć się z przeszłością, którą chce zakłamywać… Inaczej nie ma mowy o żadnej współpracy!

    • jogibaboo Odpowiedz

      Polacy również nie maja tendencji do ujawniania niewygodnych kart swojej historii. Wcale nie byliśmy w przeszłości aniołami, a taka jest obecnie teza lansowana.

      • Marek Odpowiedz

        Masz na myśli coś poza czynami kryminalistów i jakimś zupełnym marginesem mówiąc o „niewygodnych kartach”?

      • robert Odpowiedz

        zgadza się nikt nie jest aniołem,KAŻDYK COŚ ZA USZOMI MO!TY TEŻ,jednak nikt i nic i nigdy nie usprawiedliwi ludobójstwa inie będzie gloryfikował zwyrodnialców

      • zyx Odpowiedz

        Jakoś w Polsce nie stawia się pomników sprawcom pogromu w Jedwabnem albo kieleckiego. Natomiast Ukraina cała jest upstrzona pomnikami takich „herojów” jak ludobójca Szuchewycz, Kłaczkiwśky i inne tego rodzaju kanalie.

        • cst

          Stanowczo protestuję uznawaniu Polaków za winnych pogromu w Jedwabnem. Dopóki się nie udowodni, kto rzeczywiście stał za tą zbrodnią, nie można osądzać żadnej ze stron. W szczególności Polaków. Dlaczego przerwano ekshumację zwłok ofiar pogromu? Podobno ze względów religijnych, ale skoro tak – dlaczego w ogóle zaczęto tę ekshumację? Skąd pewność że w masowych mogiłach spoczywają Żydzi? O zbrodni w Jedwabnem usłyszeliśmy dzięki J.T. Grossowi, który w swojej książce posługiwał się antypolską retoryką, zeznaniami Żyda, który podobno był świadkiem tej zbrodni, według którego to Niemcy nie brali udziału w tej zbrodni, a Polacy mordowali Żydów tak okrutnie, jak Ukraińcy Polaków na Wołyniu. Jak się okazało błędna jest również liczba ofiar, w rzeczywistości liczba ta wynosiła około 400, u Grossa – 1600.

        • Wojtek

          Zdecydowanie!
          Dokonać ekshumacji w Jedwabnem!
          Niech Nauka się wypowie!
          A nie Ideologia!

        • nasrudinzorba

          Tzw. pogrom kielecki także nie był popełniony przez Polaków. Warto się dobrze zorientować przed napisaniem czegokolwiek.

    • Anonim Odpowiedz

      popieram ten pogląd jak świat światem bez rozliczenia z przeszłościa ukrainiec nie będzie polakowi nigdy bratem

  2. Anonim Odpowiedz

    Ludobojstwo to ludobojstwo.
    NIe bedzie Ukrainy bez oczyszczenia jej z banderyzmu i pokajania sie za banderowska przeszlosc.

  3. Jarek Odpowiedz

    Najlepiej winić ofiary.

    Napiszcie artykuł o tym, jak to ofiary Zagłady są same sobie winne, i zobaczymy, co się stanie z tym portalem.

      • machiavelli Odpowiedz

        Myślałem, że dowiem się co takiego Polacy zrobili Ukraińcom, że ci dokonali ludobójstwa na sąsiadach. Z początku tekstu dowiedziałem się, że:
        1. Ograniczono liczbę szkół ukraińskich i rozbierano lub przerabiano cerkwie na katolickie (choć wcześniej katolickie przerabiano na prawosławne więc częściowo była to rewindykacja) . Łącznie zlikwidowano ok. 30% świątyń prawosławnych. W 1914 na ziemiach polskich funkcjonowało 630 cerkwi zlokalizowanych w dawnych obiektach unickich oraz 240 powstałych poprzez zajmowanie kościołów rzymskokatolickich. W toku akcji rewindykacyjnej katolicy przejęli 175 cerkwi pierwotnie unickich oraz 140 urządzonych w dawnych kościołach obrządku łacińskiego. W posiadaniu prawosławnych pozostało odpowiednio 350 i 80 budynków.
        2. Stosowano „odpowiedzialność zbiorową za działalność sabotażową ukraińskich nacjonalistów”…już myślałem, że dochodziło do jakiś pogromów jak to robili Niemcy mszczący się za ataki AK ale wygooglałem, że te straszliwe prześladowania to „Pacyfikacja Małopolski Wschodniej” w 1930r. Wtedy po 191 ukraińskich akcjach sabotażowych i nasilającej się bandyterce Piłsudski rozkazał przeszukanie domów i areszty. W czasie rewizji ujawniono 1287 sztuk broni długiej, 566 rewolwerów, 398 bagnetów, 31 granatów, kilkadziesiąt metrów lontu oraz 99,8 kg materiałów wybuchowych. Nieposłusznych batożono. Według ukraińskich źródeł od pobicia zmarło od 7 do 35 osób. Polskie dane dowodzą, że podczas pacyfikacji nie oddano ani jednego strzału i nie zanotowano ani jednego wypadku śmierci. Zatrzymano 1739 osób, z czego wypuszczono 569, a 1143 przekazano do dyspozycji sądów. Tylko 25-30% oskarżonych otrzymało niewielkie wyroki, pozostałych uniewinniono. No straszne te reperkusje…
        3. „Ludność ukraińska była na ogół gorzej sytuowana i słabiej wykształcona” – no, to tak jak obecnie gdy 2mln ukraińskich uchodźców pracuje w Polsce zwykle fizycznie. Chyba czas się zacząć bać jeśli taki powód wystarcza?
        4. Pani urzędniczka udawała, że nie rozumie po ukraińsku. Wolała obsługiwać po polsku. –
        bez komentarza. Mistrzowskie wyjaśnienie xD

        Te powody są tak poważne, że dochodzę do jednego wniosku: That’s Enough Internet for Today

        • Członek redakcji | Anna Dziadzio

          Dziękujemy za obszerny komentarz i przytoczenie całych fragmentów – znamy jednak tekst, który został opublikowany na portalu. Jeśli brakuje Panu rozwinięcia i większej ilości informacji, których nie sposób wyczerpać w jednym artykule, odsyłamy do bibliografii, która znajduje się na ostatniej stronie. Pozdrawiamy.

  4. Tyson Odpowiedz

    Mam wiele pretensji do przywódców Ukrainy i Ukraińców którzy popierają banderowców a Polakom wtedy odbijało i teraz tež ale uważam że rząd Ukrainy ma przeprosić nas wołyniaków

  5. Stanisław Olejnik Odpowiedz

    Burzenie cerkwi,zamykanie szkół itp , odpowiedzialność spada na władzę i kościół że do tego doprowadzili.Nic to nie usprawiedliwia UPA od mordowania w tak okrutny sposób nie winnych ludzi Polaków i Ukraińców

    • Marek Odpowiedz

      To akurat jest fakt, że przyczyny Ludobójstwa Wołyńskiego należy się dopatrywać jedynie w nienawistności skrajnego nacjonalizmu ukraińskiego.

  6. Anonim Odpowiedz

    A ja myślałem że to ludobójstwo i tyle nieważne kto i dlaczego bo juz po fakcie! !!! Mordowali Polaków i tyle i za takie czyny będą czyny! !!!

  7. Marcin Odpowiedz

    Temat ciągle żywy, ale nie wiem, co mogłoby się stać, żeby przestał dzielić. Teraz wychodzi film „Wołyń” – ciekawe jak to pokaże.

    Jak dla mnie, to ten temat będzie gorący bez względu na fakty, bo i Polsce i na Ukrainie używa się go jako argumentu politycznego.

  8. Nasz publicysta | Redakcja Odpowiedz

    Dyskusja jak zawsze toczy się także na facebooku:
    http://www.facebook.com/ciekawostkihistoryczne/posts/1399779730050682

    Dorota C.: „Nie widze tu żadnego usprawiedliwiania. Odebrałam artykuł jak próbę przemyślenia okoliczności, które skłoniły Ukraińców do tak bestialskiej reakcji. Kropla drąży skałę a msciwosc ludzka jest nieprzewidywalna. Szczególnie podsycana ideologicznie, latami umacniania przez nienawiść. Ukraińcy rzeczywiście czuli się przez Polaków osaczeni. W tamtym okresie na własnym terytorium byli marginalizowani. Sytuacja sprzyjala wiec tworzeniu tej atmosfery. We własnej ocenie były to bojówki wyzwalajace naród spod wrogich wpływów. I radykalizowaly się coraz bardziej. Kipialy chęcią zemsty. Tak! To chore! I dla takich zachowan nie ma i nie powinno być usprawiedliwienia! Ale ani nie daje to obrazu wszystkich Ukraińców ani nie pokazuje że to Polacy są temu winni. Niepokoi fakt, ze dzisiejsza Ukraina popiera i chwali tą zbrodnię. Ale zamiast się pienic pomyślcie. Dziś u nas też tworzą się radykalne grupy. (…)”

    Natalia C.: „Żałosna próba usprawiedliwienia i zrzucenia części odpowiedzialności za ten zwierzęcy akt na nas. Na Wołyniu ludzie żyli w zgodzie od lat a rodziny były mieszane. Polityka 2 RP (która nie przeszkadzała w układaniu życia razem) istotnie była często niesprawiedliwa, ale czy to zburzone cerkwie i nasza pycha usprawiedliwiają bratobójstwo (bo swoich też zabijali) i wyrzynanie w barbarzyński sposób żon, dzieci, wieloletnich przyjaciół za polskie pochodzenie? Wątpię. Jakie trzeba mieć kompleksy by nabić 3 latka na płot a jego rodziców przepiłować mimo że wcześniej gościli u siebie a dzieci bawły się razem? (…) Ci ludzie wiedzieli co i komu robili. Mieli też wolną wolę. Wybrali mord. Dziś bezwstydnie celebrują katów. Tyle w temacie. Wróćcie do ciekawostek i polecania dobrych książek”

    Piotr B.: „Nareszcie trochę prawdy o polskiej historii a nie romantyczno-heroiczno-martyrologiczna wizja narodu wybranego, której jedynymi wyznacznikami są ciągłe zakłamywanie prawdy o samych sobie i ciągłe popełnianie tych samych błędów.”

    • Marek Odpowiedz

      Próby doszukiwania się przyczyn Ludobójstwa Wołyńskiego w trudnej sytuacji za II RP, jest mocno naciąganym zakłamywaniem historii.

  9. Anonim Odpowiedz

    CIEKAWE JAK BY CZOL SIE AUTOR TEGO REPORTAZU JAK BY KTOS MU PRZYBIL DZIECKO GWOZDZIEM DO DZWI STODOLY TEZ BY BRONIL NAPASTNIKOW ZE TO WINA POLITYKI HISTORII ITP???? MORD ZOSTAJE MORDEM I NIE MA WYTLUMACZENIA J

  10. Woziwoda Odpowiedz

    Skąd się biorą idioci kwestionujący polskie sprawstwo zbrodni w Jedwabnem? A to tylko jedno miejsce gdzie Polacy byli oczywistymi zbrodniarzami.

    • Marek Odpowiedz

      Nie staraj się z pojedynczych przypadków sugerować jakichś szerszych tez historycznych, bo to nie jest działanie w dobrej wierze.

    • Kolec Odpowiedz

      Nie obrażaj z braku wiedzy. A jeżeli robisz to celowo to … nie ma o czym z Tobą dyskutować. Posłuchaj wypowiedzi świadków. Jeszcze kilku żyje…

    • Anonim Odpowiedz

      Ja jestem „idiotą kwestionującym polskie sprawstwo zbrodni w Jedwabnem” . Urodziłem się na Pomorzu i czuję się Polakiem . Nie rozumiem dlaczego tak łatwo uwierzono Grossowi . „Przyklepał” to Kwaśniewski. „Rzetelne” badania naukowe przerwał Kieres. Czy to wystarcza aby moich rodaków nazwać odpowiedzialnymi za tamte wydarzenia ? Traktowanie prawdy historycznej w komuszym stylu. I to ma być sprawiedliwe? No i zadam pytanie . Skąd się biorą idioci chcący przypisać polakom odpowiedzialność za zbrodnię w Jedwabnem ?

    • Czytacz Odpowiedz

      Witaj Woziwodo, nie używaj semantyki podczas wyrażania opinii. Cyt.”polskie sprawstwo”, tym jednym określeniem odsłoniłeś swoje zapatrywanie na sprawę. Sprawcami w Jedwabnem może byli Polacy, ALE NIE NARÓD POLSKI !!!. Były to konkretne osoby, a nie ogół społeczeństwa, wielbicielu Grossa.

    • maciejmakro Odpowiedz

      jesteś tym woziwodą z forum Nowej Fantastyki?
      a merytorycznie – wolę być idiotą bo w konfrontacji z głupim skur..synem to i tak lepiej

  11. Jarema S. Odpowiedz

    Uważam, że pseudo-państwowy twór terytorialny zwany ,,Ukrainą” , gdzie bandyci i bestialscy mordercy są ,,bohaterami narodowymi” powinien przestać istnieć, a zamieszkujący go osobnicy rozpłynąć się w mroku historii jak najszybciej! Niech będą na wieki przeklęci!

  12. €uropejczyk Odpowiedz

    To jest artykuł,który ma wytłumaczyć ludobójstwo na polskim narodzie w Wołyniu i w Małopolsce wschodniej?!. Co za sqrwysyńsrwo!!!.

  13. Caylahan Odpowiedz

    Jak czytam komentarze, to odnoszę wrażenie, że większość wypowiadających się tutaj osób uważa, iż Ukraińcy posiadają gen który nakazuje im zabijać polskie dzieci. Ponadto jestem ciekawy ilu z tych którzy piszą dużymi literami i zemście za Wołyń osobiście doświadczyło przemocy ze strony banderowców. Wydaje mi się, że ta chęć zemsty nie wynika z osobistych krzywd, ale z nieumiejętności radzenia sobie z życiowymi frustracjami a tym samym szukania obiektu na który można zrzucić odpowiedzialność za własne niepowodzenia. Jest to tym bardziej absurdalne, że prawdopodobnie większość komentujących uważa się za chrześcijan, a z tego co się orientuję, to zemsta nijak ma się do tego co nauczał Jezus i naucza kościół katolicki, ale co ja ateista mogę wiedzieć. Ukraińcy nie potrafią przyznać się do zbrodni, a wielu polaków nie potrafi po chrześcijańsku wybaczyć potomkom zbrodniarzy, że ich dziadkowie zamordowali ich dziadków. Takie pielęgnowanie urazy i nienawiści może z czasem doprowadzić do ludobójstwa w odwrotnym kierunku, a czy ta smutna historia i jej podobne (ludobójstwo w Rwandzie, masakra w Srebrenicy, pogrom w Jedwabnem czy rzeź Ormian) nie powinny uczyć nas, że to do niczego dobrego nie prowadzi? Zastanówcie się chwilę nad tym bystrzaki.

    • Marek Odpowiedz

      Nie można zestawiać pogromu w Jedwabnem z aktami zorganizowanych ludobójstw, bo przeprowadzony był on przez ok. 40 osób, którzy ponadto zostali do tego najprawdopodobniej sprowokowani przez Niemców.

      • Caylahan Odpowiedz

        W sumie masz rację, trochę przegiąłem. Dla ścisłości należy też wykluczyć z tego zestawienia rzeż Ormian, ponieważ nie było to ludobójstwo a zwykła epidemia. Ludobójstwo w Rwandzie również, bo to Afryka, a tam co chwila się mordują. No i oczywiście masakrę w Srebrenicy, ponieważ nie ma sensu robić szumu o zaledwie 8 tys. ludzi.

        • Jan

          Kali zabrać krowę – dobrze, Kalemu zabrać – źle.Bardzo dobrze to pan tym> niedzielnym pacyfistom< przedstawił.

        • Marek

          Caylahan, takim komentarzem nie wnosisz kompletnie nic i pokazujesz, że w ogóle nie rozumiesz faktów historycznych.

        • Członek redakcji | Anna Dziadzio

          @Marek: Panie Marku dziękujemy za zwrócenie na to uwagi. Również chcielibyśmy, aby komentarze coś wnosiły. Mogą się nie zgadzać z treściami, krytykować je – ale ważne, aby były uzasadnione i skłaniające do ciekawej dyskusji.

    • hehe Odpowiedz

      Oczywiście, jak ktoś jest oburzony, to na pewno jest katolikiem, bo religię wszędzie trzeba wcisnąć. Żałosne.

    • greg Odpowiedz

      Caylahan, znasz 5 warunków wybaczenia, matole? Który z nich został przez ukrów spełniony intelektualna amebo? Wiec sier.alaj!

      • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

        @greg: Prosimy o powstrzymanie się od wulgaryzmów i obrażania. Rozumiem Pana emocje, ale można je wyrazić w sposób nieco bardziej kulturalny. Z góry dziękuję.

  14. piotr3005 Odpowiedz

    Do Caylahan niestety nie masz racji. proszę poczytaj sobie wypracowania np. Ewy Siemaszko, wszystkie oskarżenia o ludobójstwo są kierowane do OUN-UPA a nie narodu Ukraińskiego, jest rozróżnienia bo Ukraińcy wschodnie potępiają UPA za kolaborację z hitlerowcami. Jestem dzieckiem Kresowiaków i Ukraińcom wybaczyliśmy i żądamy tylko prawdy. Jak byś się czuł będąc w Berlinie i widział pomniki Hitlera i Himlera??? a we Lwowie stojąpomniki ludobójców i kolaborantów i morderców głównie kobiet, dzieci i starców. Niemcom wybaczyliśmy i nie ma problemu więc przestań gadać o wybaczeniu chrześcijańskim. Ukraińcy przed wojną mieli swoje spółdzielnie, swoje szkoły itp a OUN-UPA zabijał pomimo tego Ukraińców którzy chcieli porozumienia Polsko-Ukraińskiego np. Hołówkę. Obecnie Kresowiacy chcą tylko sprawiedliwości i prawdy dla pomordowanych ofiar a nie o zemsty i nie wprowadzaj ludzi w błąd.

    • Caylahan Odpowiedz

      1. Będąc dokładnym za II Wojnę Światową odpowiedzialni byli Naziści a nie Niemcy tak jak za Wołyń OUN-UPA a nie Ukraińcy.
      2. Pewnie czułbym się tak samo jak widząc pomniki upamiętniające „bohaterskich” żołnierzy Armii Czerwonej.
      3. Jestem dzieckiem Polaków którzy z Niemiec uciekli przed Nazistami i nie mam potrzeby wybaczać Niemcom, bo żaden mi osobiście nic nie zrobił i sądzę, że nawet gdybym się dowiedział, że jakiś mój krewny zginął z ręki Niemca to też nie miało by znaczenia bo mam większe zmartwienia.
      3. Masz rację, że nie powinienem gadać o chrześcijańskim wybaczaniu, ponieważ o tym powinni mówić sami chrześcijanie a nie taki bezbożnik jak ja.
      4. „Poza tym uważam, że ukrainę należy zniszczyć!”
      „Uważam, że pseudo-państwowy twór terytorialny zwany ,,Ukrainą” , gdzie bandyci i bestialscy mordercy są ,,bohaterami narodowymi” powinien przestać istnieć, a zamieszkujący go osobnicy rozpłynąć się w mroku historii jak najszybciej! Niech będą na wieki przeklęci!”

      • ZZ Odpowiedz

        Caylahanie, jacy naziści! To byli zwyczajni Niemcy, z krwi i kości. Czy, np. bauerzy to też byli naziści z przekonania i poglądów? Co to za nowa nacja narodowa „naziści”? To Ukraińców poniewierali przez wieki jacyś „Kresowiacy”?
        Natomiast bardzo smutne jest stwierdzenie, że Ukraina powinna przestać istnieć. Chcesz ich wymordować tak jak Ukraińcy Polaków na Wołyniu? Bestialstwo banderowców nie mogłoby powstać bez sprawstwa i podpuszczenia przez Niemców (a nie jakichś „nazistów”). I to takim ideom i ludziom je głoszącym należy sprzeciwiać się, nawet poprzez ich fizyczne odosobnienie. A co robi nasz rząd? Mamy podobno 2 mln Ukraińców w Polsce. Prawie jak „V kolumna” w 1939 r. I to jest groźne i niebezpieczne. Nikt ich nie kontroluje…

  15. Polka Odpowiedz

    NA UJ jest dużo wielbicieli nacji ukraińskiej, którzy wykorzystują swoje tytuły naukowe do wybielenia zbrodni ukraińskich nacjonalistów.

  16. piotr34 Odpowiedz

    Nie wprowadzenie autonomi mogloby jakos tam usprawiedliwiac zbrojny opor i niechec ale nie pilowanie ludzi zywcem i rabanie siekierami-hanba Ukraincom na wieki.

  17. Boro Odpowiedz

    Mordowano tez ukraincow którzy nie chcieli brać w tym udziału, prawdziwym powodem tego był brak państwa Polskiego i to ze swołocz poczuła się bezkarnie, tak samo zresztą jak poprzednich rzezi poczynając od Humańskiej (slabosc IRP).

  18. JA . Odpowiedz

    Ciekawy, zaczepny artykuł . Ale widać , że autor nie czytał promowanej na tym portalu książki „Polskie Imperium” . Często przy okazji dyskusji na temat relacji polsko-ukraińskich zastanawiałem się nad przyczynami ich okrucieństwa . „W porywach” można nawet zrozumieć czystki etniczne, ale to wyrafinowane okrucieństwo komu było potrzebne ? „Polskie Imperium” sugeruje „tradycję” i różnice wyznaniowe . O ile dobrze kojarzę , to to się działo już po „głodzie” zaserwowanym przez braci Rosjan . Jakoś o krzywdach Rosjan nie słyszałem . Do czasów obecnych . Tylko jeszcze przywołam trudności przy renowacji grobów „Orląt” – atrakcje serwowane przez lokalny samorząd – oraz innych polskich nekropolii . To też jest dobrym wyznacznikiem . Jak ruscy reagują na likwidację tylko pomników ( ich zbrodniarzy ) ?
    Oczywiście nasi rodacy również przyczynili się istotnie do tych wydarzeń . Ja tak uważam analizując zachowanie tych , którzy przyjechali stamtąd na „ziemie odzyskane” .
    Bo jak wiadomo , każdy kij ma dwa końce .
    A było by mi miło , gdyby Polacy zostali uznani za naród niosący kaganek oświaty i kultury .

    .

  19. maciek Odpowiedz

    Coś się „brunatnie” w tej Polsce ostatnio dzieje Ludzie chcą się wyżynać za sprawy z przed 70-80 lat a nie przyglądają się temu co się dzieje w tym kraju teraz Durnota

  20. Anonim Odpowiedz

    Do XYZ
    Mało wiesz o tzw pogromca kieleckim i o Jedwabnem. W pogromie w Kielcach uczestniczyło NKWD i UB. A odnośnie Jedwabnego to nawet sami Żydzi nie są zainteresowani, skoro kazali przerwać ekshumację… Najlepiej z góry osądzić kto jest winien. Przecież można się domagać odszkodowania, zwłaszcza że byliśmy w czasie 2 wojny sprawcami. Więc bić Polaków bo to naród łatwowierny, słaby i głupi. Czy nie o to chodzi?
    SOWA

  21. maciejmakro Odpowiedz

    I dlatego należy zastrzelić każdego ideologa zwłaszcza socjalistycznego (nacjonalizm jest mutacją socjalizmu) nim jego idee doprowadzą do tragedii

  22. Anonim Odpowiedz

    nie moge tego wszystkiego pojac jak mozna w taki sposob mordowac kobiety dzieci i starcow,nigdy mnie o tym nie uczono na lekcji historii czy w telewizji komunistycznej czy dzisiejszej, szperajac po internecie znalazlem wzmianki ze lLudobujstwo Wolynskie nie jest pierwszym przypadkiem tak bestialskiej dzialalnosi ludnosci ukrainskiej na Polakach Zydach czy Wegrach tak samo mordowali nas w 1600 ktoryms i 1700
    ktoryms roku teraz nie pamietam.Mam zal do Polskich rzdadw o to ze dowiaduje sie o tym pokatnie, ze Ukraincow nazywa sie naszymi bracmi.Wiem jedno ,ze nigdy z wlasnej woli czy z przymusu nie moglbym mordowac dzieci , kobiet i starcow czy znecac sie nad wzietymi do niewoli,
    ale jednoczesnie wiem ,ze gdyby ktos napadl na Polske z naszych sasiadow to oddal bym zycie w walce z nimi zachowujac czlowieczenstwo.

  23. ktoś Odpowiedz

    Dane wyssane z palca… Faktem jest to, że za polskiej „okupacji” analfabetyzm wśród Ukraińców spadł o 20 %. Rozumiem teraz dlaczego, przez to, że to dzięki temu że Polacy zamknęli większość szkół. Radzę trochę poczytać, a nie brać się za pisanie opiniotwórczych artykułów.

  24. Andrzej Tomasz Sobolewski Odpowiedz

    Dla tego WYPEŁNIONY NOCNIK HISTORII NALEŻY ZOSTAWIĆ W SPOKOJU! A należy zająć się współczesnością i przyszłością! Historii nie zmienimy ale możemy zbudować dobrą przyszłość, bacząc na zawartość nocnika!

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.