Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Analfabeci, idioci i alkoholicy. Najgorsi tyrani z Ameryki Łacińskiej

Śmierć Jamesa Bowiego, współdowódcy obrony Alamo (rys. Charles A. Stephens, domena publiczna).

Śmierć Jamesa Bowiego, współdowódcy obrony Alamo (rys. Charles A. Stephens, domena publiczna).

Prezydent Meksyku oddał USA pół państwa. Prezydent Gwatemali do końca życia nie nauczył się czytać ani pisać. Prezydent Paragwaju doprowadził do wojny, w której zginęło ponad 60% populacji kraju. Witamy w Ameryce Łacińskiej – krainie przywódców kompetentnych inaczej.

Meksyk uzyskał niepodległość 24 sierpnia 1821 r. Meksykanie od początku mieli rozmach, ponieważ jako formę rządów przyjęli cesarstwo. Młode państwo było bardzo niespokojne. Ustrój szybko zmieniono na republikański i wtedy na scenę wkroczył nasz bohater, Antonio López de Santa Anna. Został prezydentem w 1833 r. dzięki zasługom w wojnie z Hiszpanami. Trzy lata później zaczęły się pierwsze problemy.

Początek klęsk

Do Teksasu napływali osadnicy z USA. Od Meksykanów różniła ich kultura, język i religia. Szybko przestało im się podobać w niestabilnym państwie. W 1836 r. Teksas ogłosił niepodległość. Armia Meksykańska dowodzona przez Santa Annę przystąpiła do tłumienia buntu. Na początku zdobyła fort Alamo, o czym opowiada połowa amerykańskich filmów. Jednak w bitwie pod San Jacinto Meksykanie ponieśli spektakularną klęskę, a sam prezydent dostał się do niewoli.

Antonio López de Santa Anna poddaje się Amerykanom po bitwie pod San Jacinto (obraz Williama Huddle’a, doemna publiczna).

Antonio López de Santa Anna poddaje się Amerykanom po bitwie pod San Jacinto (obraz Williama Huddle’a, doemna publiczna).

Przyczyną było fatalne dowodzenie. Santa Anna wybrał na obóz miejsce pomiędzy lasem a mokradłami, co utrudniło obronę. Prawie wszyscy Meksykanie zginęli lub dostali się do niewoli. Straty Teksańczyków wyniosły raptem 30–40 zabitych i rannych. Będąc jeńcem, prezydent podpisał uznanie niepodległości Teksasu, który w 1845 r. został włączony do terytorium USA.

Jak nie uczyć się na błędach

Koniec kariery politycznej? A gdzie tam! Co prawda Santa Anna został odsunięty od władzy na kilka lat, ale już w 1839 r. znowu przejął rządy w Meksyku. Stosunki z USA były wówczas bardzo napięte. Stany Zjednoczone zgłaszały roszczenia do terytoriów Kalifornii i Nowego Meksyku. Nietrudno się domyślić, że Meksykanie nie byli skłonni odstąpić takiego szmatu ziemi.

Jankesi postanowili użyć siły i w maju 1846 r. wojska USA przekroczyły granicę. Obroną dowodził oczywiście Santa Anna, jednak od zakończenia poprzedniej wojny niewiele się nauczył. Amerykanie szybko zajęli sporne tereny. Meksykanie nie chcieli jednak zawrzeć pokoju, podjęto więc decyzję o zajęciu ich stolicy.

14 września 1847 r. wojska USA opanowały miasto Meksyk, po drodze pokonując armię obrońców. Prezydent uciekł na Jamajkę. W wyniku wojny i „znakomitego” dowodzenia Santa Anny Meksyk stracił blisko połowę terytorium. Dziś znajdują się tam stany: Nowy Meksyk, Kalifornia, Arizona, Nevada, Kolorado, Utah i częściowo Wyoming.

Tetytoria utracone przez Meksyk na rzecz USA w czasie rządów Santa Anny (zaznaczone na biało) (il. domena publiczna).

Tetytoria utracone przez Meksyk na rzecz USA w czasie rządów Santa Anny (zaznaczone na biało) (il. domena publiczna).

Meksykanie nie uczyli się na błędach. Santa Anna objął władzę po raz kolejny w 1853 r. Była to zdecydowanie najbardziej udana z jego prezydentur. Nie przegrał żadnej wojny, nie utracił terytorium. Rządził dwa lata, a władzę stracił w wyniku przewrotu. Z wygnania powrócił dopiero 1874 r., zmarł dwa lata później.

Wykształcenie nie jest wymagane

Kiedy w Meksyku Santa Anna radośnie oddawał kraj Amerykanom, w Gwatemali (południowy sąsiad Meksyku) władzę objął Rafael Carrera. Z zawodu handlarz świń, z wykształcenia analfabeta, z zamiłowania alkoholik.

Prezydent Rafael Carrera y Turcios (portret nieznanego autorstwa, domena publiczna).

Prezydent Rafael Carrera y Turcios (portret nieznanego autorstwa, domena publiczna).

Karierę rozpoczął podczas epidemii cholery. Był wówczas szefem jednego z oddziałów grabarzy chowających ofiary. W lasach Gwatemali wiejscy księża rozpuszczali wieści, że zaraza jest karą za grzechy, a urzędnicy zatruwają wodę.

Nie jest zaskoczeniem, że hasła walki z rządem zyskiwały spore poparcie. Sytuację wykorzystał Carrera, który zebrał pod swoimi rozkazami niezadowolonych chłopów i ruszył na stolicę. W 1840 r. udało mu się ją zdobyć. Rządził z małymi przerwami do śmierci w 1865 r.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Artykuł porusza następujące tematy:

Czas akcji:

Miejsce akcji:

Komentarze (6)

  1. Pasjonat historii Odpowiedz

    Bardzo ciekawy temat. Nigdy nie interesowałem się zbytnio historią Ameryki łacińskiej w XIX i XX, za sprawą tego artykułu napewno wrócę do tej części historii świata. Pozdrawiam

  2. Hektor Odpowiedz

    Demokracja nie jest wcale lepsza, to nie chodzi o system a o czynnik ludzki. Wracając do źródeł, taki Perykles przywódca demokratyczny w Atenach z ambicji doprowadził do wojny ze Spartą, która kosztowała prawdopodobnie więcej niż 50% populacji jego miasta [zaraza w oblężonym mieście, klęski w bitwach lądowych]…tylko że tamta demokracja była finansowana przez imperium perskie, dlatego jak ktoś chce demokrację, to niech sobie znajdzie źródła finansowania…

  3. Magdalena Watrobka Odpowiedz

    Witam, chcialabym sprostowac, ze dniem Niepodleglosci w Meksyku jest 16 wrzesnia. Poczatek wojny o niepodleglosc rozpoczal sie w 1810 (Grito de Dolores), a zakonczyl 27 wrzesnia 1821 roku Ejército Trigarante). Dziekuje za uwage.

  4. Rafał Sombra Laska Odpowiedz

    Od dłuższego czasu zastanawiam się nad zjawiskiem brutalności Ameryki Południowej. Sposób rozwiązywania konfliktów w tym regionie zazwyczaj jest bardzo brutalny, – międzypańswowy jak i indywidualny. Czy jest to jakiś pierwiastek prekolumbijski czy coś innego…. Jeżeli ktoś może zasugerować jakąś literaturę w tym temacie, będę zobowiązany.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.