Damy - empik

Zdradzieccy Żydzi czy… zwyczajni Polacy? Kto wiwatował na widok Armii Czerwonej?

Autor: | 20 kwietnia 2016 | 21,211 odsłon

Entuzjastyczne powitanie żołnierza Armii Czerwonej. Według radzieckiej propagandy, tak wyglądały spotkania z "wyzwalanymi" (źródło: domena publiczna; koloryzacja Rafał Kuzak).

Entuzjastyczne powitanie żołnierza Armii Czerwonej. Według radzieckiej propagandy, tak wyglądały spotkania z „wyzwalanymi” (źródło: domena publiczna; koloryzacja Rafał Kuzak).

Polski internet ma na to pytanie jedną odpowiedź. Obraz Żydów, witających z kwiatami wkraczającą Armię Czerwoną, na trwałe zapisał się w pamięci zbiorowej Kresowiaków i przeniknął do opinii publicznej. Radosne przyjęcie miało być wstępem do kolaboracji na wielką skalę. Czy rzeczywiście tak było? Sprawdzamy!

Powitania Armii Czerwonej z kwiatami i czerwonymi flagami, a często bramami tryumfalnymi, organizowano w bardzo wielu miastach i miasteczkach wschodniej Polski. W Brześciu nad Bugiem grała nawet orkiestra. We Lwowie:

Żydzi byli bardzo uradowani [wkroczeniem armii sowieckiej], tak że wielu z nich podchodziło do idących czołgów i całowali żelazo, wznosili okrzyki „nechej żywe czerwona armia, my was żdały 22 goda”.

Z Białegostoku z kolei relacjonowano na przykład: Żydzi witali z sowieckimi sztandarami i z kwiatami, czepiali się maszyn. Podobne sceny miały się rozgrywać na całych Kresach, Od Lwowa po Wilno, od małych miejscowości na Podlasiu, takich jak Łapy czy Wasilków, po największe miasta.

Zdarzenia takie potwierdzają wspomnienia samych Żydów. O Dereczynie (powiat słonimski) pisał jeden z nich: cała społeczność żydowska, a także wielu nie-Żydów, wyszło powitać sowieckich wybawicieli (…). Nasza radość nie miała granic (…). Niemal dni Mesjasza.

"Oswobodzenie bratnich narodów" - tak, zgodnie z radziecką propagandą miała być zapamiętana agresja na Polskę (źródło: domena publiczna).

„Oswobodzenie bratnich narodów zachodniej Ukrainy i zachodniej Białorusi” – tak, zgodnie z radziecką propagandą, miała być zapamiętana agresja na Polskę (źródło: domena publiczna).

Kto witał?

Nie sposób ustalić, jaki procent witających Armię Czerwoną stanowili Żydzi. Oprócz nich w ceremoniach tego typu niewątpliwie brali udział liczni Ukraińcy i Białorusini, a zdarzali się również Polacy, na ogół określani przez świadków tych wydarzeń jako „szumowiny” i komuniści. Proporcje z pewnością zmieniały się w zależności od miejscowości. W odniesieniu do jednych mowa będzie o tłumach, w stosunku do innych o zaledwie garstce i wręcz incydentalnym charakterze powitań.

Tym trudniej jest ustalić, jaki procent ludności żydowskiej brał udział w tych powitaniach lub po prostu cieszył się z nadejścia radzieckiej władzy. Niektóre relacje mówią o zgoła „wszystkich” Żydach i przedstawicielach różnych grup społecznych. Z analizy wspomnień wynika jednak, że wśród Żydów zdecydowanie dominowała młodzież, biedota, przedstawiciele marginesu społecznego i komuniści, a także uchodźcy z ziem zajętych przez Niemców.

Inspiracją do napisania artykułu była książka Władysława Bartoszewskiego „Polacy – Żydzi – okupacja. Fakty. Postawy. Refleksje” (Znak Horyzont 2016).

Inspiracją do napisania artykułu była książka Władysława Bartoszewskiego „Polacy – Żydzi – okupacja. Fakty. Postawy. Refleksje” (Znak Horyzont 2016).

Trzeba przy tym pamiętać, że wbrew stereotypom to właśnie ubodzy Żydzi stanowili ogromną większość przedstawicieli tej narodowości. Historycy są przy tym zgodni, że ich sytuacja materialna wyraźnie się pogorszyła w ostatnich latach istnienia II RP.

Ze znacznie większą rezerwą, a nawet wrogością, odnieśli się do nowej władzy ludzie starsi, lepiej wykształceni i majętni. Do tej grupy należeli zwłaszcza ci, którzy pamiętali zachowanie bolszewików w czasie wojny 1919–1921.

Szybko okazało się zresztą, że obawy były słuszne: wywłaszczenia, likwidacja prywatnego handlu, zamykanie synagog i szkół z językiem hebrajskim i inne represje dały się szybko we znaki szczególnie zamożniejszym Żydom. Również wywózki na Sybir dotknęły ludność żydowską (głównie uchodźców) w niemal równym stopniu, co Polaków.

Ja za takie oswobodzenie im dziękuję i proszę, by to był ostatni raz – pisał mleczarz z Łucka Mendel Srul

Mapa Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej i tak zwanej "Zachodniej Białorusi" z 1940 roku (źródło: domena publiczna).

Mapa Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej i tak zwanej „Zachodniej Białorusi” z 1940 roku (źródło: domena publiczna).

Sowieci – źródło nadziei i bezpieczeństwa

Skąd wzięły się takie postawy? Na pierwszy plan wysuwa się radość z uniknięcia okupacji niemieckiej. Sytuacja Żydów w III Rzeszy nie była żadną tajemnicą, na wschód dotarły też wraz z uchodźcami wieści o pierwszych zbrodniach w zachodniej i centralnej Polsce. Właśnie uchodźcy stanowili znaczną część witających Armię Czerwoną, szczególnie w Białymstoku.

Mieszkańcy terenów zajętych najpierw przez Wehrmacht, a później przekazanych ZSRR, na własnej skórze poznali niemiecką brutalność. W obliczu załamania się państwa polskiego pojawiły się też rabunki, a nawet napaści na ludność żydowską ze strony Polaków, Ukraińców, Białorusinów i Litwinów. Nadejście Armii Czerwonej zapewniało więc bezpieczeństwo i naturalnie w takiej sytuacji przyjmowane było z ulgą.

Powodem, dla którego to zwłaszcza młodzież i biedota wystąpiły z poparciem dla najeźdźców, były też nadzieje na poprawę bytu materialnego. Pogłębiające się ubóstwo, bezrobocie dotkliwie odczuwane szczególnie przez młodych czy też ograniczony dostęp do studiów i ścieżek awansu społecznego kazały szukać w komunizmie szansy na lepsze życie. W Polsce większość nie widziała na to szansy.

Lojalność dyskryminowanych

Na to wszystko nakładała się oczywiście dyskryminacja Żydów w II RP i rosnący antysemityzm. Getta ławkowe, numerus clausus, ekscesy antyżydowskie, bojkoty sklepów czy agresywna antyżydowska retoryka części prasy nie sprzyjały budowaniu więzów między dwoma narodami.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Strony: 1 2 3

Powiedz innym co myślisz:

Roman Sidorski - Historyk, redaktor, współautor książki „Źródła nienawiści”. Nasz człowiek w Poznaniu i specjalista od tematów wschodnich: od Kozaków i Łukaszenki, po Józefa Stalina. Jego przodkowie zabili Henryka Pobożnego pod Legnicą.

Okupacja
Komentarze do artykułu (30)
    • W przypadku niepowodzeń zawsze szukało się jakiejś wymówki, usprawiedliwienia. Żydzi byli wspaniałym kozłem ofiarnym, także w Polsce, szczególnie dla części społeczeństwa uboższego. Obecnie mamy pewną analogię Muzułmanów, jak odpowiedź na to dlaczego Unia Europejska i Europa kieruje się ku schyłkowi.

      Oczywiście, nie mówię, że Żydzi czy Muzułmanie nie są bez winy jeżeli chodzi o taki wizerunek. Jednakże nie można ich obwiniać o wszystko.

    • Antysemityzm zapoczatkowal Kosciol Katolicki w Rzymie.
      Zydzi stanowili konkurencje dla biskupow ktorzy bedac niesamowicie majetnymi pozyczali wladcom pieniadze i tym ich uzalezniali od siebie.Nie wolno bylo brac procentu od kapitalu ale mozna bylo zadac innych ” profitow”.Zydzi zas chcieli procentu a nie zaleznosci politycznej wiec sporo wladcow tam kierowalo sie po pozyczki.Bylo to bardzo nie na reke papiezom ,do tego stopnia ze rozpoczeto oficjalna kampanie dyskredytujaca bankierow zydowskich a przy okazji przeciwko calej nacji zydowskiej.Mowi o tym prof Diarmaid MacCulloch w swojej 5 tomowej History of Christianity
      Polecam sfilmowana wersje do obejrzenia i wysluchania na ://youtu.be/4-WD4K3mbD4

  1. Wg mnie artykuł jest manipulacją. Całość wywodu opiera się na tezie o żalu Polaków za brak lojalności Żydów przejawiający się w stawianiu bram i ostentacyjnym witaniu sowietów. Brak lojalności wobec polskich sąsiadów to jednak nie tylko ‚stawianie bram’ ale również aktywna kolaboracja mniejszości żydowskiej z okupantem. Żal do Żydów mogli mieć z pewnością członkowie rodzin i znajomi ofiar komunistów. Z pewnością nie dotyczyło to ogółu Polaków. Istnieją liczne wypowiedzi świadków, na przykład z Jedwabnego, mówiące o licznym uczestnictwie Żydów w aparacie opresji i pomocnictwie w eksterminacji swoich polskich sąsiadów. Tutaj na przykład wypowiedź ks. kanonika Edwarda Orłowskiego, proboszcza w Jedwabnem:

    cd. w następnym poście.

  2. ‚- Stosunki między Żydami a Polakami były dobre. Dopiero jak Żydzi rozpoczęli współpracę z Sowietami, komunistami, z NKWD, wszystko zaczęło się psuć.
    Młodzi, zafascynowani komunizmem Żydzi zorganizowali swoją żydowską milicję. Objęli po Polakach urzędy. Pozakładali sobie czerwone opaski, pobrali broń i zaczęli naszym pokazywać, że są ważni. Zaczęli Polakom dokuczać. Powtarzali: wasze ulice, nasze kamienice. Nieco później, z cynizmem, ostentacyjnie, szyderczo naśmiewając się, a współorganizując z NKWD deportację na Sybir, do Kazachstanu, mawiali, że wiozą Polaków na wycieczkę czy pielgrzymkę.
    Równocześnie, wspólnie z okupantem, Rosjanie i Żydzi zbierali się w domu parafialnym. Wspólnie się bawili, tańczyli. Słowem, cieszyli się. Nie mogli tego nie widzieć mieszkańcy Jedwabnego. Możemy się domyślać, co przeżywali. To były trudne, tragiczne dni.’

  3. ‚- Oni, tj. Żydzi, patrolowali nawet wozy, którymi deportowanych wywożono na stację do Łomży. Co któryś wóz siedział enkawudzista. Na każdej jednak furmance siedział Żyd z karabinem.
    Jak wywozili z Polski naszych mężczyzn, to matki, żony, kobiety szły drogą i błagały tych Żydów, których przecież jako swoich sąsiadów doskonale znały, żeby dali deportowanym szansę. Jadąc przez las wywożeni mieli możliwość ucieczki Sowietom. Jednak nic takiego nie nastąpiło.
    W rezultacie w głąb Rosji, bydlęcymi wagonami wyjechały całe transporty.’

  4. Artykuł sugeruje że w Jedwabnem był pogrom Żydów, w domyśle wykonany przez Polaków. Nie było żadnego pogromu, to był mord wykonany przez Niemieckich żołnierzy. Miło by było gdyby autor nie dawał wiary bzdurom pana Grosa.

  5. ilościowe zestawienia relacji mogą prowadzić do pomyłek.
    Proszę sobie wziąć szwedza prasę i sprawdzić przytaczaną w artykułach narodowość sprawców gwałtów.
    Otóż jesli coś będzie wspomniane, to raczej, w kilku % że to Polak, Rosjanin czy Ukrainiec. W większości artykułów narodowość / pochodzenie etniczne gwałciciela będzie pominięte. A prawda … prawda nikogo tam nie obchodzi. I co za 60 lat zrobią tam historycy, na podstawie takich bardziewnych źródeł? Stwierdzą, że Słowianie byli głównymi sprawcami zmiany Sztokholmu w europejską stolicę gwałtów.

  6. Przede wszystkim brakuje tutaj jako zrodla pierwszego, odkrytego jakis czas temu, raportu Karskiego z ’39 roku. Jedna czesc poswiecil zyciu Polakow na terenie okupowanym przez Niemcy, po czym przedostal sie na teren okupacji sowieckiej.

    Dosc gorzko pisze o ochoczej wspolpracy ludnosci zydowskiej z aparatem komunistycznym i wladza sowiecka, wskazujac przy tym, ze w nowo powstajacych organach administracyjnych Zydzi stanowia znaczny odsetek. Dodatkowo wskazal na donosicielstwo zydowskie, skutkiem czego byly wywozki i przesladowania/morderstwa Polakow. Karski przy tym skontastowal, ze ludnosc polska z powodu dzialan ludnosci zydowskiej jest wobec Zydow coraz bardziej niechetna.

    Polecam ten raport! Jest szokujacy

  7. Dodać potrzeba, że Żydzi zajmowali o wiele wyższe stanowiska od innych narodowości i mieli znacznie wyższy odsetek uczestnictwa w aparacie władzy (inaczej niż mógł wskazywać odsetek względem ogółu). A wiadomo, że myśl idzie od głowy (żydowscy decydenci) i potem działanie podejmuje ciało (szeregowi nieżydowscy pracownicy). Tak podobnie może być w odniesieniu do „witaczy”, którzy w większości stanowili nie-Żydzi, ale byli inspirowani przez żydowskich wichrzycieli.

    • myślę że to jest racja. To był czas kryzysu. Bankowość była w większości w rękach żydów.
      Tak jak dzisiaj. Mechanizm bez litości i skrupułów. Ale też byli tacy którzy nie mieli nic z tym wspólnego. Ci co sterowali gospodarką międzynarodową , bankowością w rychło czas uciekli z radością witani przez zachodni kapitał.
      Ci biedni byli z radością witani przez armię czerwoną a resztę przywitali Niemcy.
      Ale jest jedno przez setki lat nie mogą się zdecydować kim są , stanowili zamkniętą społeczność
      nie integrowali się z żadnym narodem nawet byli nonszalanccy do innych narodów.
      Trafili na czas i okoliczności -skupiły się na nich.
      Żal ludzi i tylu.
      Patrząc i cofając się do perspektywy natury- natura eliminuje organizmy które się nie poddają asymilacji .
      W naturze jest jedna zasada albo jesteś z nami i budujesz kolonię lub giń albo znajdź inne miejsce swojego rozwoju.
      Dzisiaj mamy ten sam problem ale z kulturą MUŁZUMANÓW jest agresywna – dzisiaj już możemy pytać czy oni nas wyeliminują czy my ich.
      Odpowiedź znajdziemy za 50 może 100…200 lat

  8. Jak można narzeka na bojkot sklepów żydowskich, skoro Żydzi nie mogli lupować w sklepach nieżydowskich i to z kilku powodów: Po pierwsze, w sklepach nieżydowskich, produkty były dla nich nieczyste.
    Żydzi uważają siebie za istoty boskie, więc budzą sprzeciw który jest anonsowany jako antysemityzm.

    • Nie za boskie ale za „wybrane” ale ogólnie trudno nie dostrzec że budzić to musi sprzeciw, zresztą warto pamiętać że nacjonalizm (nazizm właściwie) to ideologie bliska wielu Żydom do dziś tyle że zowie się syjonizmem.

  9. Autor manipuluje statystykami niczym Goebbelsik,
    Poza tym Jedwabne to była robota NIEMCÓW! Wskazuje na to zarówno modus operandi jak również fakt że sprawowali na tym terenie CAŁKOWITĄ władzę!
    Nawet jeśli zgromadzono tam jakąś ilość Polaków, to nie mieli oni żadnej możliwości samodzielnych działań!

  10. W styczniu 1941 roku na 403 pracowników politycznych aparatu partyjnego w obwodzie zaledwie 56 było Żydami (13,8 procent). „…. a ilu pełniło funkcje kierownicze?!
    Poza tym mord w Jedwabnem nosi WSZElKIE cechy działań Niemieckich, oni twkże posiadali stosowną organizację i dysponowali uzbrojonymi formacjami. Tylko „historyk” miary Grossa może upierać się że mnóstwo osób narodowościmżydowskiej posłusznie spełniało polecenia garstki nieuzbrojonych Polaków!

  11. o rzetelności autora stanowi jedno zdanie: „Wizna, Radziwiłłów Jedwabne, miejscowości gdzie w 1941 roku miały miejsce duże pogromy” Jedyna miejscowości gdzie można było mówić o „pogromie” to Jedwabne, na szczęście już wyjaśnione przez historyków i to Oxfordzkich więc obiektywnych. Po za tym szkoda że taki tok rozumowania tylko wobec Żydów da się zastosować, za to Polacy jak jeden antysemici i współpracownicy Hitlera i tutaj żadnych wyjaśnień naukowych i danych procentowych nie ma. W mojej opinii autor to zwykły rasista, Żyda zawsze cos usprawiedliwia, Polaka nigdy a te około milion deportowanych to sami sobie winni antysemici, z którymi ojczyzna proletariuszy „zrobiła porządek”

  12. Żydzi witali z otwartymi ramionami Armię Czerwoną z tych samych powodów co Polacy na Kresach witający kwiatami armię hitlerowską – dla jednych i drugich było to wybawienie od okrucieństwa, terroru i represji danego okupanta.

  13. Krewny mojej rodziny w 45 roku (ziemia kutnowska) poszedł witać Armię Czerowną, był chłopem pochodzenia polskiego. Zarzekał się, że da pół litra bimbru pierwszemu czerwonoarmiście, jakiego napotka. Spotkał. Czerwonoarmista zapytał która godzina, wuj wyciągnął bardzo ładny, kolejowy zegarek z kieszeni. Po chwili nie miał zegarka. :)

    Z drugiej strony u innej ciotki stacjonowała drużyna niemiecka (ok. 12 ludzi). Była zostawiona na pastwę Rosjan, jako „spowalniacz” – mieli postrzelać, sprawić, ze nacierający zalegną na moment, mieli zdobyć nieco czasu dla tych, którzy wykonywali popisowy francuski manewr wojskowy. Ciotka zauważyła, że dowódca niemiecki ma piękny krucyfiks na szyi i bezczelnie, łamaną niemczyzną powiedziała coś w rodzaju: „Oddaj mi go, Tobie już się nie przyda”. Miała szalone szczęście, że był to człowiek zmęczony wojną, bo w innym razie mogłaby tego dnia skończyć swoje życie.

Dodaj swój komentarz:

Dodaj komentarz


Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu e-mail, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.
Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.

Nasze wydawnictwo

W mrokach średniowiecza Polską rządziły kobiety. I były piekielnie skuteczne

rycheza

Ich ambicja pozwoliła zbudować imperium. Ich duma unicestwiła królestwo. Bezkompromisowa opowieść przywracająca godność najważniejszym kobietom w dziejach polskiego średniowiecza. Już dzisiaj kup „Damy ze skazą” z autografem autora!

2 listopada 2016 | Czytaj dalej...

Damy ze skazą. Bez nich nie byłoby Polski

zapowiedz2-miniatura

Silne, bezwzględne i żądne władzy. Oto historia kobiet, które nie czekały bezczynnie, co przyniesie los. To właśnie one sprawiły, że początki państwa polskiego wyglądały tak, a nie inaczej. Poznaj „Damy ze skazą”, bohaterki naszej najnowszej książki, którą wydajemy wspólnie ze Znakiem Horyzont.

30 października 2016 | Czytaj dalej...

Epoki

Kategorie

Facebook


Polecamy

Imperium

Czy wiesz że...

Wagner
…słynna amerykańska aktorka zginęła po szamotaninie wyrzucona z jachtu? To nie jedyny przykład, gdy młoda kobieta oddała życie dla sławy.

rosa
…mit o zębatej waginie jest stary jak świat? Nawet Apacze, mieszkańcy Dalekiego Wschodu i Oceanii mieli swoje wersje opowieści o żarłocznej otchłani między kobiecymi udami.

Charlotta
…księżniczka Charlotta pruska, siostra cesarza Wilhelma II, nienawidziła dzieci? Gdy jej niekochana jedynaczka nie mogła zajść w ciążę, nie okazała cienia współczucia, warcząc, że może żyć „bez przeklętego miotu”.