Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Co Piłsudski miał wspólnego z prezerwatywami? 10 rzeczy, których nie wiedziałeś o Marszałku

Portret Józefa Piłsudskiego autorstwa Konrada Krzyzanowskiego z 1920 roku (źródło: domena publiczna).Tanim kosztem mieszał szyki carskim biurokratom, za to od gazet brał bajońskie sumy. Popełniał błędy polityczne, a największy sukces przyniosła mu… bezczynność. Dla wielu był bohaterem, ale nie brakowało też ludzi uważających go za tchórza. Marszałek Józef Piłsudski zdecydowanie jest postacią, o której jeszcze wiele można się dowiedzieć.

Jak zawsze wszystkie pozycje w TOP10 zostały oparte na publikowanych przez nas artykułach. Tym razem postanowiliśmy pokazać, jak ciekawą i wielowymiarową postacią był Marszałek Józef Piłsudski.

Nie podejrzewaliście nawet, że Piłsudski…

10. Za zaledwie 2 ruble wprowadził zamęt w carskiej administracji

Piłsudski został zesłany na Syberię w roku 1887 za udział w przygotowaniach do zamachu na cara. Dziewiętnastoletniego Ziuka skazano na pięć lat pobytu w Kireńsku nad Leną. Tam poznał Leonardę Lewandowską. Młodzi pokochali się i zamieszkali razem. Wkrótce jednak Leosi skończył się wyrok i wyjechała z Kireńska.

Sobór w Kireńsku. W takich okolicznościach przyrody Piłsudski spędzał zesłanie (źródło: domena publiczna).

Sobór w Kireńsku. W takich okolicznościach przyrody Piłsudski spędzał zesłanie (źródło: domena publiczna).

Piłsudski, chcąc jak najprędzej dołączyć do ukochanej, już pięć dni po jej wyjeździe napisał do władz podanie o zamianę kary na dozór policyjny w Wilnie. By jak najszybciej zapoznać się z decyzją, dołączył do podania także dwa ruble. Kwota ta miała być przeznaczona na telegraficzną odpowiedź.

Piłsudskiemu odmówiono powrotu do kraju. Prawo jednak nie przewidywało możliwości, by petent płacił za odpowiedź, więc wysłano ją na koszt państwa. Pozostał dylemat, co zrobić z rublami.

Pisma w tej sprawie sięgnęły nawet departamentu policji i wiceministra, dokładano do akt kolejne pieczątki, adnotacje i podpisy… Pieniądze krążyły wraz z kolejnymi protokołami od Annasza do Kajfasza. Zupełnym przypadkiem przyszły Marszałek naraził carską administrację na bajońskie koszty… (przeczytaj więcej na ten temat).

9. W opinii pierwszej międzywojennej prezydentowej był tchórzem

Józef Piłsudski w ramach PPS współpracował z Marią Kiersnowską. Ich pierwsze bliższe spotkanie nie było udane. Maria okazała się kiepską gospodynią – jej kotlet się rozpadł, a głodny Ziuk musiał zadowolić się czymś na kształt rozwodnionej kaszy.

Mimo to stali się przyjaciółmi. Gdy Maria mieszkała w Warszawie, zaprosiła go, tłumacząc swoim gospodarzom, że przyjechał do niej kuzyn Wilna. Odtąd Piłsudski stale nazywał ją swoją kuzynką.

Maria i Ziuk nie zapałali do siebie miłością. Kiersnowska wolała od Piłsudskiego innego rewolucjonistę - Stanisława Wojciechowskiego. Obraz autorstwa Kazimierza Dunin-Markiewicza (źródło: domena publiczna).

Maria i Ziuk nie zapałali do siebie miłością. Kiersnowska wolała od Piłsudskiego innego rewolucjonistę – Stanisława Wojciechowskiego. Obraz autorstwa Kazimierza Dunin-Markiewicza (źródło: domena publiczna).

Choć Marię pociągali rewolucjoniści, jej relacja z przyszłym Marszałkiem nie przekształciła się w nic więcej. Piłsudski potrafił być czarujący, ale przyszła prezydentowa bardziej ceniła odwagę. A na tym polu, jej zdaniem, Józef przegrywał z kretesem.

Kiedyś Kiersnowska przeprowadzała Piłsudskiego jako kurierka. Natknęli się na rosyjski patrol i Józef potwornie się przestraszył. Maria zupełnie nie wiedziała, co z nim zrobić.

Potem mówiła, że Ziuk to straszny tchórz. A ta kobieta doskonale rozumiała znaczenie odwagi. Swoją postawą rewolucjonistki zawróciła w głowie jednemu z założycieli PPS: przyszłemu prezydentowi Polski Stanisławowi Wojciechowskiemu (przeczytaj więcej na ten temat).

8. Miał zostać patronem palestyńskiego miasta

W drugiej połowie lat trzydziestych wielu polskich Żydów wyemigrowało do Palestyny. Społeczność ta szanowała Józefa Piłsudskiego.

Nic dziwnego, że w czerwcu 1935 roku w Konsulacie Generalnym RP w Jerozolimie niejaki Stanley Philipson przedstawił projekt założenia w Palestynie nowego miasta, które miało nosić imię… zmarłego przed paroma tygodniami Marszałka.

Tak mogły wyglądać pierwsze lata Tel-Piłsudski. Żydowski pionier podczas budowy Tel-Awiwu na przełomie lat 20. i 30. (źródło: domena publiczna).

Tak mogły wyglądać pierwsze lata Tel-Piłsudski. Żydowski pionier podczas budowy Tel-Awiwu na przełomie lat 20. i 30. (źródło: domena publiczna).

Tel-Pilsudski miał być trwałym pomnikiem i formą uczczenia pamięci Marszałka. Początkowo sama idea została przyjęta przychylnie przez polski MSZ. Zastrzeżenia dyplomatów wzbudziła jednak osoba petenta.

Woleliby, gdyby inicjatywa w tej mierze wyszła od znanych żydowskich osobistości, których nazwiska bardziej odpowiadałaby pozycji, jaką Marszałek zajmował w świecie.

Obawiano się też, że użycie imienia Piłsudskiego do nazwania żydowskiego miasta może przyczynić się do spadku szacunku do Marszałka w społeczeństwie arabskim, odnoszącym się doń z niekłamaną sympatią.

Podejrzewano też, że uczucia względem Piłsudskiego mogą zostać wykorzystane do spekulacji gruntami. Ostatecznie zniechęcony pomysłodawca sam wycofał się z projektu (przeczytaj więcej na ten temat).

7. Został głową państwa dzięki własnej bezczynności

Kiedy w 1917 roku Niemcy uwięzili Józefa Piłsudskiego, wielu sądziło, że to koniec jego kariery. Internowanie okazało się jednak dla komendanta Legionów prawdziwym darem od losu.

Od tej chwili oponenci nie mogli mu już zarzucać współpracy z państwami centralnymi. Z sojusznika Austrii i Niemiec przeistoczył się w ofiarę ich prześladowań i symbol walki z okupantami.

Co robił Piłsudski podczas internowania w Magdeburgu? Między innymi stawiał pasjanse (źródło: domena publiczna).

Co robił Piłsudski podczas internowania w Magdeburgu? Między innymi stawiał pasjanse (źródło: domena publiczna).

Tymczasem Piłsudski wcale nie był prześladowany podczas internowania. Jego lokum był piętrowy drewniany dom. Do dyspozycji miał trzy pokoje: sypialny, gościnny i jadalny. Codziennie przez kilka godzin spacerował po ogrodzie.

Niemcy pozwalali mu nawet na zwiedzanie Magdeburga. Obiad dostarczano mu z pobliskiej restauracji. Pozwalano mu na czytanie gazet. Grał w szachy, pisał wspomnienia i stawiał pasjanse…

Po uwolnieniu i powrocie do Warszawy z miejsca stał się głównym kandydatem na przywódcę odradzającej się Polski. W życiu tego energicznego człowieka największe znaczenie miało kilkanaście miesięcy bezczynności – dopiero uwięzienie przez Niemców uczyniło go w oczach milionów rodaków autentycznym narodowym bohaterem (przeczytaj więcej na ten temat).

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Czy wiesz, że ...

...królowa Afganistanu od 1926 roku Soraja założyła pierwsze kobiece czasopismo w tym kraju i była ministrem edukacji? Z kolei jej szwagierka, Kobra, dała początek Organizacji Ochrony Kobiet, otwarcie zwalczającej stare zwyczaje, uprzedzenia, akty dyskryminacji.

…pierwowzorem stereotypowego fryzjera geja był polak Antoni Cierplikowski? Żona tego króla fryzjerów musiała patrzeć, jak trwonił pokaźny majątek na utrzymanków.

...w lipcu 1918 roku bolszewicy stracili nie tylko najbliższą rodzinę cara Mikołaja II? W nieczynnej kopalni pod Ałapajewskiem kolejnej nocy zostało zatłuczonych na śmierć pięciu krewnych władcy oraz wdowa po jego stryju.

Komentarze (8)

  1. Denikin Odpowiedz

    Na pierwszy miejscu powinien być fakt o sojuszu Piłsudski-Lenin.
    Marszałek popierał komunistów przeciwko białej Rosji. Wojska polskie stały na Berezynie a Lenin mógł rzucić swoje dywizje z frontu polskiego na Deninikina.
    Anglia i Francja nalegały na pomoc Deninikinowi, i on sam o to prosił Piłsudskiego.

    Można tylko usprawiedliwiać to faktem, że Piłsudski całe życie walczył z Rosją carską. Nie
    przypuszczał co przyniesie bolszewizm, a może myślał że sobie z nim łatwo poradzi.

    Ja jestem w szoku po tej wiadomości.
    Polecam czytać Józefa Mackiewicza.

  2. Idol Odpowiedz

    Piłsudski nie wspierał Białych, gdyż jako spadkobiercy carskiego reżimu mieliby oni w oczach Europy pełne prawo domagać się aby Polska uznała zwierzchność Rosji, bolszewicy natomiast byli pariasami izolowanymi na arenie międzynarodowej.

    Negocjacje prowadzone z Denikinem nie pozwalały żywić nadziei na to że biała Rosja po wygraniu wojny domowej uzna niepodległość i suwerenność Polski.

    Kalkulacja w tamtym momencie jak najbardziej na miejscu. Pamiętajmy że jeszcze w pierwszych latach II wojny Churchil publicznie porównał ZSRR do piekła. Nie ocenia się decyzji polityków na podstawie znajomości faktów mających miejsce kilkadziesiąt lat po analizowanych wydarzeniach…

  3. qwe1rty Odpowiedz

    dziwnym zbiegiem okoliczności lenin i piłsudski byli w tym samym miejscu na zesłaniu oraz starsi bracia obu działali razem – dlatego też piłsudski kazał zatrzymać się na Niemnie. Dwaj tchórze mieli do siebie sentyment.
    największy szkodnik II RP, któremu się wydawało, że jak popatrzy na mapy sztabowe to już potrafi dowodzić. Fakt miał bardzo dobry PR i z tchórza zrobiono zbawcę ojczyzny a niewygodnych świadków szybciutko się pozbyto.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.