Damy - empik

Chcesz oszczędzić na gazie i pokonać smog? Weź przykład z naszych prababek

Autor: | 23 listopada 2015 | 4,792 odsłon

DOGOTOWYWACZDopadła nas sytuacja ekstremalna. W miastach nie ma czym oddychać. Krakowski smog jest tak gęsty, że nawet Smok Wawelski nie daje rady. Trzeba zaciskać pasa i wreszcie przestać kopcić. Mamy dla Was doskonały historyczny sposób jak ograniczyć trucie.

Myślałam, że takie rzeczy się nie zdarzają, a jeśli już to na pewno nie mi. Kiedy odebrałam telefon od Magdy, dziennikarki, z którą rozmawiałam w ramach promocji „Okupacji od kuchni”, spodziewałam się wszystkiego, ale nie tego. Do redakcji gazety zadzwoniła przemiła Pani Ania z Warszawy, która przeczytawszy o moim zainteresowaniu wojenną kuchnią, postanowiła podzielić się ze mną swoją rodzinną pamiątką z czasów okupacji. Tym samym w moje ręce trafił prawdziwy skarb.

Cztery kartki pokryte z dwóch stron pismem maszynowym, ze zbiorem przepisów na „Potrawy wojenne jednogarnkowe, proporcja na 5 osób”, opracowanych Przez Zarząd Główny Związku Pań Domu. To unikatowe materiały, cenniejsze o tyle, że pełne osobistych notatek cioci Pani Ani, zapisanych pięknym, starannym charakterem pisma.

Odkrywanie skarbu

Moją uwagę najbardziej zwrócił jednak jeden rysunek. W swojej książce „Okupacja od kuchni” pisałam o tym, że zdobycie opału było jedną z podstawowych problemów w codziennym życiu. Wobec tej trudności należało go jak najbardziej oszczędzać. Jednym ze sposobów było zbudowanie w warunkach domowych dogotowywacza.

Dwa różne dogotowywacze. Ilustracja pochodzi z poradnika dla pań domu "Nie wyrzucaj pieniędzy za okno".

Dwa różne dogotowywacze. Ilustracja pochodzi z poradnika dla pań domu „Nie wyrzucaj pieniędzy za okno”.

Kiedy pierwszy raz czytałam o tym ustrojstwie, wydawało mi się odrobinę kuriozalne i ciężko mi było uwierzyć w to, że jego użycie było tak powszechne. Moje wrażenie było mylne. Dogotowywacz pojawia się między innymi w poradniku „Nie wyrzucaj pieniędzy za okno”, w wojennych wspomnieniach, a także właśnie w notatkach cioci Pani Ani. Te ostatnie zawierają dokładny, odręczny opis jego wykonania i rysunek (miniaturka do artykułu, na żółtym tle):

W pace drewnianej ułożyć dno z siana, wiórków lub papieru gniecionego na 10-15 grubości wstawić garnki od siebie na 6 cm i obłożyć ściśle boki. Wyjąć garnki wstawić tekturowe cylindry i przykryć pokrowcem z płótna po wstawieniu gorących garnków aluminiowych przykryć materacykiem – wypchanym tem co i paka.

Więcej okupacyjnych przepisów i porad znajdziecie w najnowszej książce "Ciekawostek historycznych": "Okupacja od kuchni. Kobieca sztuka przetrwania" - pierwszej publikacji poświęconej kulinarnej zaradności Polek w czasie okupacji.

Więcej okupacyjnych przepisów i porad znajdziecie w najnowszej książce „Ciekawostek historycznych”: „Okupacja od kuchni. Kobieca sztuka przetrwania” – pierwszej publikacji poświęconej kulinarnej zaradności Polek w czasie okupacji. Kliknij, aby kupić ją ze specjalnym rabatem.

Oszczędnie, czyli jak?

A jak działał taki dogotowywacz i co miał wspólnego z ograniczaniem emisji spalin? Kiedy o opał było trudno, zużywanie go w nadmiarze do gotowania było przejawem wyjątkowej niegospodarności. Jednym ze sposobów na zaoszczędzenie było wstawianie rozgrzanego garnka, lub garnków, do wspomnianego urządzenia. Najpierw należało danie podgotować przez dłuższą chwilę. Następnie zestawiało się je z kuchni i wstawiało prosto do dogotowywacza, przykrywając z wierzchu izolującą pokrywą.

Temperatura, jaką osiągnęła potrawa na ogniu, utrzymywała się wewnątrz dogotowywacza przez dłuższą chwilę, po czym spadała bardzo powoli. To wystarczyło by jedzenie najpierw powoli doszło, a potem pozostało ciepłe w sam raz na powrót do domu kolejnych głodnych członków rodziny. Na podobnej zasadzie działa trzymanie i dogotowywanie kaszy gryczanej pod pierzyną (babcina metoda nadal rozpowszechniona w wielu domach.

Takie podejście pozwalało poza sezonem grzewczym oszczędzić całkiem sporo opału zużywanego dotąd na co dzień w kuchni na przykład do odgrzewania. Z drugiej strony takie ustrojstwo przydałoby się w niejednym dzisiejszym domu, gdzie rachunki za gaz i prąd pochłaniają o wiele za dużo gotówki. Choć jego zbudowanie wymaga sporo roboty, a dogotowywania trzeba się dopiero nauczyć, warto wypróbować!

Więcej okupacyjnych life hacków znajdziesz w książce:

 

Powiedz innym co myślisz:

Aleksandra Zaprutko-JanickaAleksandra Zaprutko-Janicka - Krakowska historyczka i publicystka, współzałożycielka „Ciekawostek historycznych”. Autorka ponad 200 artykułów popularnonaukowych.We wrześniu 2015 roku wydała książkę „Okupacja od kuchni” poświęconą kulinarnemu obliczu II wojny światowej.. Więcej informacji o autorze.

Czytasz artykuł z epoki: . Oznaczyliśmy go kategoriami: Historyczna pani domu, Humor historyczny i zabawne anedgoty.
Okupacja
Komentarze do artykułu (2)
  1. Dogotowywacz skrzynkowy, wyscielany sloma pojawia sie tez w skryptach szkoly chyliczkowskiej dla dziwczat. Moja Babcia ukonczyla roczny kurs dla instruktorek gospodarstwa domowego w 1946 roku i pamietam ze czytalam o nim w jednym z jej szkolnych skryptow, ktory opisywal wyposazenie wzorowej kuchni.

Dodaj swój komentarz:

Dodaj komentarz


Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu e-mail, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.
Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.

Nasze wydawnictwo

W mrokach średniowiecza Polską rządziły kobiety. I były piekielnie skuteczne

rycheza

Ich ambicja pozwoliła zbudować imperium. Ich duma unicestwiła królestwo. Bezkompromisowa opowieść przywracająca godność najważniejszym kobietom w dziejach polskiego średniowiecza. Już dzisiaj kup „Damy ze skazą” z autografem autora!

2 listopada 2016 | Czytaj dalej...

Damy ze skazą. Bez nich nie byłoby Polski

zapowiedz2-miniatura

Silne, bezwzględne i żądne władzy. Oto historia kobiet, które nie czekały bezczynnie, co przyniesie los. To właśnie one sprawiły, że początki państwa polskiego wyglądały tak, a nie inaczej. Poznaj „Damy ze skazą”, bohaterki naszej najnowszej książki, którą wydajemy wspólnie ze Znakiem Horyzont.

30 października 2016 | Czytaj dalej...

Epoki

Kategorie

Facebook


Polecamy

Imperium

Czy wiesz że...

Koniecpolski-pod-Haliczem-600x390
…hetman wielki koronny Stanisław Koniecpolski zmarł z powodu przedawkowania środków na potencję? 52-letni magnat, po ślubie z o połowę młodszą Zofią Opalińską, zażywał w wielkich ilościach konfortatywę, czyli odpowiednik dzisiejszej „viagry”. Po kilku tygodniach takiej kuracji wyzionął ducha.

12788183_1025328684191269_802950172_n
…według ostrożnych statystyk podczas i tuż po II wojnie światowej Polki urodziły niemieckim żołnierzom około 20 000 dzieci? Taka liczba pojawia się w raportach „The War and Children Identity Project” i jest zbliżona do skali zjawiska we Francji i w Belgii.

cyceron1 (1)
…w trosce o biel swoich zębów starożytni Rzymianie płukali usta ludzkim moczem? Zauważyli, że zawarte w urynie związki amoniaku mają działanie wybielające. By stłumić przykry zapach, specyficzną płukankę mieszano z innymi substancjami, dodając do niej węgiel i korę.