Damy - empik

Pierwszy września pod Mławą. Żelazna dywizja broni polskiej Linii Maginota

Autor: | 27 sierpnia 2015 | 41,142 odsłon

Pod Mławą nasi żołnierze tak dali się we znaki Niemcom, że ci nazwali 20 Dywizję Piechoty "żelazną dywizją". Na zdjęciu rekonstrukcja bitwy (for. Adam Kliczek, lic. CC ASA.3.0).

Pod Mławą nasi żołnierze tak dali się we znaki Niemcom, że ci nazwali 20 Dywizję Piechoty „żelazną dywizją”. Na zdjęciu rekonstrukcja bitwy (for. Adam Kliczek, lic. CC ASA.3.0).

We wrześniu 1939 r. najkrótsza droga z Prus Wschodnich do Warszawy prowadziła przez Mławę. Znajdującym się tam umocnieniom Niemcy nadali propagandowe miano polskiej Linii Maginota. I nic dziwnego. Broniła ich 20 Dywizja Piechoty, którą nie bez powodu okrzyknięto „żelazną dywizją”.

W rzeczywistości polskim umocnieniom daleko było do francuskiego giganta. Do ich budowy przystąpiono dopiero na początku lipca 1939 r. i do chwili wybuchu wojny prac nie ukończono. Była to w zasadzie jedna linia żelbetowych schronów. Rejon umocniony Mławy składał się z dwóch odcinków: pozycji mławskiej i leżącej na wschód od niej pozycji rzęgnowskiej. Oddzielała je sześciokilometrowa bagienna strefa Błota Niemyje, gdzie miały działać tylko patrole polskiej piechoty.

Bunkry rozmieszczone były co 200–300 metrów. Między nimi znajdowały się dodatkowe polowe stanowiska ogniowe oraz rowy strzeleckie. Przed linią obrony usytuowano także trzyrzędowy płot z drutu kolczastego, a na przewidywanych kierunkach uderzeń niemieckich czołgów zapory z szyn kolejowych oraz rowy przeciwpancerne. Całość uzupełniały pola minowe rozmieszczone na pobliskich łąkach oraz wzdłuż głównych traktów komunikacyjnych.

Polskie okopy w rejonie Mławy (źródło: domena publiczna).

Polskie okopy w rejonie Mławy (źródło: domena publiczna).

Przeciwnicy

Do przełamania polskich umocnień w rejonie Mławy Niemcy wyznaczyli I Korpus Armijny wchodzący w skład 3 Armii gen. Georga von Kuchlera. Składał się on z 11 i 61 Dywizji Piechoty (DP) oraz improwizowanej Dywizji Pancernej „Kempf”. Wspierać je mogło potężne niemieckie lotnictwo zgrupowane w Prusach Wschodnich.

Mławskiego rejonu umocnionego broniła, wchodząca w skład Armii „Modlin”, 20 Dywizja Piechoty płka Wilhelma Liszki-Lawicza. Jej 78 i 80 pułki piechoty (pp) obsadzały pozycję mławską natomiast, 79 pp zajmował schrony pozycji rzęgnowskiej. Pewnym wsparciem dla 20 DP mogły być również odziały z sąsiadujących z nią Nowogródzkiej i Mazowieckiej Brygad Kawalerii. Słabością sił polskich było niezbyt liczne lotnictwo armijne oraz symboliczne siły pancerne składające się z dwóch kompanii tankietek.

1 września 1939 – „Wisła ruszyła”

Dowódca 1 batalionu 80 pp, mjr Bronisław Schlichtinger, wspominał: Godzina 4.00 – meldunek z granicy: kompania piechoty i grupa konnych przekroczyła granicę – co robić? Odpowiedziałem: Strzelać! Jednocześnie od dowódcy pułku przyszło potwierdzenie: Wisła ruszyła. Rozpoczęła się wojna z Niemcami.

Rozmieszanie jednostek oraz kierunki ataku Niemców pod Mławą (fot. Dariusz Kaliński).

Rozmieszanie jednostek oraz kierunki ataku Niemców pod Mławą (fot. Dariusz Kaliński).

Jako pierwsza polską granicę przekroczyła Dywizja Pancerna „Kempf”. Na jej skrzydłach posuwały się oddziały 11 i 61 DP. Regiment Zmotoryzowany SS „Deutschland” nacierał przez Las Białuty na miejscowość Uniszki Zawadzkie. Polscy piechurzy z 7 kompani 80 pp umiejętnie spowalniali ruch wrogich oddziałów, jednak ulegli w końcu przewadze nieprzyjaciela. Jednostka została rozbita i straciła dowódcę, por. Józefa Bendera, oraz około stu żołnierzy.

Około 9.30 esesmani wyszli z natarciem na Uniszki Zawadzkie, które załamało się w silnym i celnym ogniu polskich cekaemów i artylerii. Z zachodu uderzyć miały na polskie pozycje oddziały piechoty z 61 dywizji.

Na skutek błędnych informacji Niemcy byli pewni, że Uniszki są już w ich rękach i z tej strony nie zagraża im żadne niebezpieczeństwo. Nawet nie próbowali się kryć i zamiast tyralierą ruszyli w drogę w kolumnach marszowych! Kpt Karol Babraj nie mógł zmarnować takiej okazji:

Gdy nieprzyjaciel podszedł do jednego z miejsc (…) poleciłem otworzyć ogień z 5 cekaemów (…). Ogień był bardzo celny i efekt piorunujący. Zaskoczeni Niemcy „stracili głowę”, biegli w różnych kierunkach, a nawet wycofując się do Kuklina.

Rajd 7 Regimentu

Niemcy wstrzymali natarcie do czasu podciągnięcia większej ilości artylerii. O 11.00 potężna nawała ogniowa uderzyła w polskie pozycje. Tym razem Uniszki zostały zajęte w kilkanaście minut. Wróg rozpoczął przygotowania do uderzenia na główną linię polskiej obrony.

Czołgi PzKpfw III ausf. D1 stanowiły podstawowe wyposażeniem 7 Regimentu Pancernego wchodzącego w skład Dywizji Pancernej „Kempf” (źródło: domena publiczna).

Czołgi PzKpfw III ausf. D1 stanowiły podstawowe wyposażeniem 7 Regimentu Pancernego wchodzącego w skład Dywizji Pancernej „Kempf” (źródło: domena publiczna).

7 Regiment Pancerny z Dywizji Pancernej „Kempf” miał obejść polskie stanowiska obronne. Trzy kompanie niemieckich czołgów pędziły wzdłuż linii naszych schronów, szukając miejsca, w którym mogłyby wyjść na tyły polskich umocnień.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Strony: 1 2

Powiedz innym co myślisz:

Dariusz Kaliński - Specjalista od II wojny światowej i działań sił specjalnych, a także jeden z najpoczytniejszych w polskim internecie autorów z tej dziedziny. Od 2014 roku stały publicysta "Ciekawostek historycznych.pl". Wielbiciel zlotów militarnych, zespołu Dżem i talentu aktorskiego Clinta Eastwooda.

Okupacja
Komentarze do artykułu (5)
  1. Wybrane komentarze do artykułu z serwisu wykop.pl
    //www.wykop.pl/link/2721575/1-wrzesnia-pod-mlawa-zelazna-dywizja-broni-polskiej-linii-maginota/

    willard:

    Na Linię Maginota to bardziej Obszar Warowny Śląsk zasługuje.

    a_v3ng3r:
    Za moje miasto zawsze wykop. fanpage rekonstrukcji bitwy pod Mławą

    tank_driver:
    Wiecie jaka jest różnica pomiędzy oryginalną, francuską Linią Maginota a jej polskim odpowiednikiem?
    Ta ostatnia została użyta przeciwko najeźdźcy.
    Mordochlap:
    @tank_driver: a jak miała być użyta skoro Niemcy ją obeszli?
    tank_driver:
    @Mordochlap: Który to już raz przeszli przez Ardeny? Ciężko było przewidzieć?
    dev0n:
    @tank_driver: wtedy, zdaje się, że pierwszy. Zresztą oryginalny plan ataku na Francję wyglądał podobnie jak ten z I wojny światowej.
    Tytanowy:
    „Który to już raz przeszli przez Ardeny? Ciężko było przewidzieć?”
    Jak pisze @dev0n wtedy pierwszy raz.
    I wś. Niemcy zaatakowali przez Belgię
    II wś. Francuzi podejrzewali, że Niemcy znowu zaatakują przez Belgię, ta była neutralna i nie chciała prowokować Hitlera alianckimi wojskami u siebie. Dlatego Francuzi czekali na wkroczenie Wermachtu po czym sami wkroczyli do Belgi. Wtedy Hitler zaatakował w środku poprzez Ardeny, rozcinając Alianckie siły na dwie części i okrążając te na północy dochodząc do Calais. Tak w dużym uproszczeniu.
    Więc nie prawdą jest, że Francuzi przegrali ponieważ nie przewidzieli obejścia linii Maginota. Wręcz przeciwnie przewidzieli to, sami wkroczyli do Belgii, a zaskoczeni zostali atakiem przez środek również z ominięciem południowych umocnień, ale w miejscu w którym nikt się ich nie spodziewał.
    Mordochlap:
    @Tytanowy: na marginesie, najgorsze jest to, że nie można w Polsce znaleźć żadnej porządnej literatury na temat kampanii w 1940 r. we Francji i krajach Beneluxu, oczywiście po polsku. Że nie wspomnę o działaniach lądowych na Pacyfiku (działania morskie są w miare ok opisane i jest tego sporo), gdzie musiałem np. Order Of Battle na Pacyfiku ściągać aż z ebaya z księgarni w USA (tam Pacyfik jest przebogato opisany).
    Tak samo jak do dnia dzisiejszego nie potrafię skumać dlaczego nikt nie przetłumaczył, no chyba że mnie coś ominęło, książek Wernera Haupta.

  2. Garść komentarzy do artykułu z naszego facebookowego profilu
    //www.facebook.com/ciekawostkihistoryczne/posts/1138176866210971

    Aneta C.:
    Mój wujek walczył w tej dywizji. W wyniku ataku artyleryjskiego, gdy bomba wybuchła tuż przy nim, utracił znaczną część słuchu. Przeżył, bo uchroniła go ziemia, którą został zasypany. Za każdym razem jak nas odwiedzał to wspominał tę bitwę.

    Marek K.:
    Mój Dziadek brał udział w tej bitwie.

    Jakub P.:
    Swoją droga polecam historię obrony Węgierskiej Górki – ciekawą, stosunkowo mało znaną, a wydaje się, że równie dramatyczną…

    Jerzy B.:
    często przejeżdżam przez te tereny .

    • Mój dziadek jako żołnierz – saper mostowy 20 DP. 20 batalionu saperów, także brał udział w tej bitwie pod Mławą. Został zmobilizowany 28.III. 1939 roku w tzw. „Tajnej marcowej mobilizacji”. Później wraz ze swoim 20 batalionem saperów dostał się do Warszawy, gdzie walczył w jej obronie do momentu jej kapitulacji dnia 28. IX. 1939 roku. Po kapitulacji dostał się do niewoli.

Dodaj swój komentarz:

Dodaj komentarz


Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu e-mail, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.
Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.

Nasze wydawnictwo

W mrokach średniowiecza Polską rządziły kobiety. I były piekielnie skuteczne

rycheza

Ich ambicja pozwoliła zbudować imperium. Ich duma unicestwiła królestwo. Bezkompromisowa opowieść przywracająca godność najważniejszym kobietom w dziejach polskiego średniowiecza. Już dzisiaj kup „Damy ze skazą” z autografem autora!

2 listopada 2016 | Czytaj dalej...

Damy ze skazą. Bez nich nie byłoby Polski

zapowiedz2-miniatura

Silne, bezwzględne i żądne władzy. Oto historia kobiet, które nie czekały bezczynnie, co przyniesie los. To właśnie one sprawiły, że początki państwa polskiego wyglądały tak, a nie inaczej. Poznaj „Damy ze skazą”, bohaterki naszej najnowszej książki, którą wydajemy wspólnie ze Znakiem Horyzont.

30 października 2016 | Czytaj dalej...

Epoki

Kategorie

Facebook


Polecamy

Imperium

Czy wiesz że...

Koniecpolski-pod-Haliczem-600x390
…hetman wielki koronny Stanisław Koniecpolski zmarł z powodu przedawkowania środków na potencję? 52-letni magnat, po ślubie z o połowę młodszą Zofią Opalińską, zażywał w wielkich ilościach konfortatywę, czyli odpowiednik dzisiejszej „viagry”. Po kilku tygodniach takiej kuracji wyzionął ducha.

12788183_1025328684191269_802950172_n
…według ostrożnych statystyk podczas i tuż po II wojnie światowej Polki urodziły niemieckim żołnierzom około 20 000 dzieci? Taka liczba pojawia się w raportach „The War and Children Identity Project” i jest zbliżona do skali zjawiska we Francji i w Belgii.

cyceron1 (1)
…w trosce o biel swoich zębów starożytni Rzymianie płukali usta ludzkim moczem? Zauważyli, że zawarte w urynie związki amoniaku mają działanie wybielające. By stłumić przykry zapach, specyficzną płukankę mieszano z innymi substancjami, dodając do niej węgiel i korę.