Historia z mniej (choć nie zawsze) poważnej strony. Ciekawostki, odkrycia, kontrowersje, czyli „jak to naprawdę było” w formie przystępnej dla każdego.

Czy na polskim tronie zasiadała Żydówka?

Henryk Prawy na własnym nagrobku.

Henryk Prawy na własnym nagrobku.

Imiona żon Piastów często pozostają dla nas nieznane. Nie wiemy, jak nazywały się dwie małżonki Chrobrego i połowica Śmiałego. Do niedawna bezimienna była też żona Henryka Prawego, który na 30 lat przed Łokietkiem chciał zostać królem. A fakt, że jej imię zostało wreszcie odnalezione tylko skomplikował sprawę…

O żonie Henryka Prawego wiedzieliśmy dotychczas bardzo niewiele. Pochodziła z Opola, a jej ojciec oddał ją Henrykowi i przyrzekł wsparcie w polityce zjednoczeniowej zięcia w zamian za ukoronowanie córki. Na temat jej imienia snuto tylko domysły – nazywano ją Konstancją, Grzymisławą, Katarzyną lub Małgorzatą. Jednak na żadną z tych propozycji nie było dowodów.

Wreszcie opolska badaczka zakonów średniowiecznych, Anna Pobóg-Lenartowicz, natrafiła na elektryzującą informację, ukrytą w XVIII-wiecznej kronice dominikanina Reginalda Grossa. Autor ten, opisując dzieje opolskiego konwentu, podał informacje o rodzinie fundatora klasztoru. Nazwał też po imieniu jego siostrę, czyli żonę Henryka Prawego. A była to… Estera!

Biblijna Estera na obrazie Edwina Longa.

Biblijna Estera na obrazie Edwina Longa.

Biblijne imię polskiej księżnej

Jest to imię bardzo popularne w kulturze żydowskiej. Może też przywodzić na myśl na przykład żydowską kochankę króla Kazimierza III. Profesor Pobóg-Lenartowicz nie uważa jednak, że żona Henryka była Żydówką. Uznaje ją – tak jak wcześniejsi historycy – za potomkinię opolskich Piastów.

News powstał w oparciu o artykuł naukowy opublikowany w Śląskim Kwartalniku Historycznym "Sobótka".

News powstał w oparciu o artykuł naukowy opublikowany w Śląskim Kwartalniku Historycznym „Sobótka”.

Jak w takim razie wytłumaczyć, że książęca córka i żona nosiła biblijne imię? Opolska badaczka udowadnia, że ówcześni zakonnicy szczególnie czcili Matkę Boską, a starotestamentową Esterę uważali za prekursorkę Maryi. Estera była według nich ucieleśnieniem patriotyzmu, pobożności, skromności i pokory, tak jak Boża Rodzicielka. Kulty Estery i Marii były złączone i silne, a modląc się do Estery, wzywało się też Marię.

Anna Pobóg-Lenartowicz zauważa, że bratanica żony Henryka Prawego miała na imię Maria. Nie używano wówczas często tego imienia. Zatem możliwe, że obie księżniczki otrzymały imiona na cześć jednego kultu.

Czy rewelacje piszącego kilkaset lat po fakcie Grossa są wiarygodne? Odkrywczyni twierdzi, że jego wiedza o Piastach śląskich jest na tyle solidna, że nie można traktować jego wieści jako wymysłu. Czas zatem wziąć ołówki w dłonie i nanieść imię Estera w miejsce NN.

Źródłem powyższego newsa jest:

Anna Pobóg-Lenartowicz, Jeszcze o imieniu księżniczki opolskiej, córki Władysława, żony Henryka IV Prawego, „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka”, Rocznik LXIX (2014), nr 3, Wrocław 2014, s. 129-138.

Zapomniane koronacje, zaginione królestwa:

Newsy historyczne. O co chodzi?

1 Rubryka „newsów historycznych” to najnowsze doniesienia ze świata historii. Szukamy przegapionych i przemilczanych odkryć polskich (i nie tylko) naukowców. Pokazujemy, że w badaniach nad przeszłością nieustannie coś się dzieje.
2-news Nasze newsy są krótkie i przystępne. Na 2-3 tysiącach znaków streścimy dla Was odkrycia, które naukowcy zawarli na dziesiątkach stron hermetycznych prac. Piszemy tylko o tym, co naprawdę ma znaczenie. Bez przynudzania.
3 Opieramy się na publikacjach naukowych z ostatnich 18 miesięcy. W świecie historii newsy rozchodzą się powoli, a prace akademickie trafiają do potencjalnych odbiorców z dużym opóźnieniem. To co w innych dziedzinach przestaje być newsem po 24 godzinach w historii może nim być nawet rok później.
4-news Przygotowując newsy kierujemy się listą najbardziej prestiżowych periodyków historycznych. Jeśli jesteś wydawcą lub autorem i chciałbyś, abyśmy sięgnęli do konkretnej publikacji – wyślij ją na adres naszej redakcji.

Komentarze

  1. Marek Odpowiedz

    Jaki cel przyświeca autorom takich „rewelacji”? Pod względem „sensacji” i osadzenia w prawdzie historycznej, to niewiele do pudelka brakuje.

Dodaj komentarz